Việt Nam xác lập 10 nhóm công nghệ chiến lược: Tập trung nguồn lực cho công nghệ lõi, công nghệ nền tảng
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg, ngày 30-4-2026, về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Quyết định tạo cơ sở để tập trung nguồn lực phát triển các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ nền tảng và các sản phẩm có tác động lớn đến tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh quốc gia.
Theo Quyết định, Danh mục công nghệ chiến lược gồm 10 nhóm công nghệ trọng điểm, bao quát nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp tương lai.
Trong đó, công nghệ số được xác định là nhóm trung tâm, bao gồm trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và chuỗi khối. Đây là nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số trong giai đoạn mới.
Bên cạnh đó, Danh mục công nghệ chiến lược còn gồm các lĩnh vực: công nghệ mạng di động thế hệ sau; công nghệ robot và tự động hóa; công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ chip bán dẫn; công nghệ an ninh mạng và lượng tử; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Cùng với Danh mục công nghệ chiến lược, Quyết định ban hành Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược gồm 30 sản phẩm, chia thành 2 nhóm lớn.
Nhóm thứ nhất gồm 22 sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường, có thể tạo ra tác động lớn và trực tiếp đến phát triển kinh tế. Nổi bật trong nhóm này có mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo chuyên ngành; AI camera xử lý tại biên; nền tảng bản sao số; nền tảng điện toán đám mây; hạ tầng mạng chuỗi khối và hệ thống truy xuất nguồn gốc; thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced.
Danh mục cũng xác định robot di động tự hành và robot công nghiệp; nền tảng, giải pháp và mô hình phục vụ sản xuất thông minh; giải pháp bảo mật và an ninh mạng cho hạ tầng quan trọng và cơ sở dữ liệu quốc gia là các sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường, có khả năng tạo tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế.
Trong lĩnh vực công nghệ sinh học và y sinh, Danh mục nhấn mạnh các sản phẩm như vắc xin thế hệ mới dùng cho người; liệu pháp tế bào, gồm tế bào gốc, tế bào miễn dịch dùng cho người; hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hóa ứng dụng công nghệ in 3D; hệ thống cảm biến sinh học thông minh.
Đối với nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản và bảo vệ thực vật, các sản phẩm được đưa vào Danh mục gồm vắc xin và chế phẩm sinh học thế hệ mới dùng trong chăn nuôi, thú y, thủy sản và bảo vệ thực vật; hệ thống sản xuất, thu hoạch và chế biến sâu sản phẩm, phụ phẩm nông nghiệp và sinh khối; giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới được tạo ra từ công nghệ tế bào, chỉnh sửa gene và công nghệ sinh học.
Trong lĩnh vực năng lượng và vật liệu mới, Danh mục gồm vật liệu tiên tiến và vật liệu chức năng hiệu năng cao phục vụ công nghiệp chế biến, chế tạo; pin, ắc quy tiên tiến và hệ thống tích trữ năng lượng tích hợp; hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh, nhiên liệu sinh học; thiết bị điện cao áp, siêu cao áp; máy điện, động cơ điện và hệ thống truyền tải - truyền động điện hiện đại, hiệu suất cao; hệ thống thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon.
Danh mục còn bao gồm thiết bị, phương tiện bay không người lái; hệ thống quản lý, phát hiện, giám sát và chế áp phương tiện bay không người lái.
Nhóm thứ hai gồm 8 sản phẩm công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới, công nghệ nền tảng cho tương lai và công nghệ bảo đảm tự chủ trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng. Nhóm này gồm chip chuyên dụng; truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử; hệ thống khai thác, chế biến sâu và sản phẩm chế biến sâu từ khoáng sản, dầu khí và đất hiếm; hệ thống, thiết bị, dịch vụ và giải pháp công nghệ thăm dò lòng đất, biển sâu, công trình biển và năng lượng ngoài khơi.
Các sản phẩm còn lại trong nhóm này gồm lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ; vệ tinh và chùm vệ tinh quỹ đạo thấp quan sát Trái đất; công trình xây dựng đường sắt tốc độ cao; nền tảng công nghiệp, phương tiện, thiết bị và các hệ thống tích hợp đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Theo Quyết định, căn cứ tình hình phát triển kinh tế - xã hội từng giai đoạn, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ có liên quan rà soát, đánh giá định kỳ, trình Thủ tướng Chính phủ cập nhật, ban hành Quyết định Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.
Bộ trưởng các bộ, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và thủ trưởng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định.
Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026, thay thế Quyết định số 1131/QĐ-TTg, ngày 12-6-2025, của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược./.
