Quảng Ninh phát huy lợi thế về logistics và cảng biển, xây dựng khu công nghiệp cạnh tranh quốc tế
Thành phố Quảng Ninh hướng tới việc xây dựng các khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp không khí thải carbon, thông minh, hiện đại và có tính cạnh tranh quốc tế; lấy công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất xanh, logistics và chuyển đổi số làm động lực; phát triển hệ sinh thái công nghiệp đồng bộ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, thu hút các dự án có giá trị gia tăng cao, đồng thời gắn phát triển công nghiệp với đô thị, dịch vụ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Lợi thế vượt trội về logistics
Sở hữu đường bờ biển dài hơn 250km cùng vị trí cửa ngõ chiến lược kết nối 2 hành lang kinh tế lớn giữa Việt Nam và Trung Quốc, Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa khát vọng chuyển dịch mạnh mẽ mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”.
Không còn chỉ dựa vào khai khoáng hay du lịch đơn thuần, thành phố đã xác định đòn bẩy then chốt cho giai đoạn bứt phá hiện nay chính là phát huy tối đa lợi thế hệ thống cảng biển và chuỗi cung ứng logistics đồng bộ, từ đó kiến tạo nên các khu công nghiệp thế hệ mới có năng lực cạnh tranh toàn diện trên trường quốc tế.
Với lợi thế nổi trội về vị trí địa-kinh tế, hệ thống cảng biển nước sâu và không gian phát triển ven biển rộng lớn, Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển, cửa ngõ trung chuyển của khu vực Đông Nam Á.
Đây không chỉ là định hướng chiến lược, mà còn là bước đi tất yếu nhằm tạo ra động lực tăng trưởng mới, bền vững cho thành phố trong tương lai và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Trong Đề án thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh đã xác định rất rõ, phát triển kinh tế biển không chỉ là khai thác lợi thế tự nhiên, mà là tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành chuỗi giá trị kinh tế biển hiện đại, bền vững; là cửa ngõ trung chuyển của khu vực Đông Nam Á, một động lực phát triển của vùng và cả nước với hệ thống cảng biển nước sâu đồng bộ, hiện đại gắn với phát triển kinh tế chuỗi khu kinh tế, khu công nghiệp, đô thị biển - ven biển dạng dải.
Nền tảng vững chắc nhất cho bước chuyển mình này là sự hoàn thiện vượt bậc của mạng lưới hạ tầng giao thông đa phương thức kết nối liên vùng và liên vận quốc tế.
Trục cao tốc chạy dài xuyên thành phố Quảng Ninh kết nối từ Hải Phòng đến tận Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã rút ngắn tối đa thời gian lưu thông hàng hóa, tạo nên một dải hành lang kinh tế thông suốt từ nội địa sang thị trường tỷ dân.
Song hành cùng đường bộ là hệ thống cảng nước sâu đón tàu trọng tải lớn như cụm cảng Cái Lân, Cẩm Phả, cùng dự án Bến cảng tổng hợp Vạn Ninh và chuỗi cảng hậu cần ven biển Quảng Yên, kết hợp với Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn.
Sự kết hợp khép kín giữa đường bộ, đường biển và đường hàng không không chỉ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận chuyển mà còn tạo dựng một mắt xích logistics tin cậy trong mạng lưới thương mại toàn cầu.
Từ lợi thế vượt trội về logistics, Quảng Ninh đã chủ động định hình mô hình phát triển các khu công nghiệp gắn chặt với hậu cần cảng biển, thay vì phát triển manh mún hay sử dụng thâm dụng lao động truyền thống.
Điểm khác biệt trong định hướng phát triển của Quảng Ninh là không phát triển đơn lẻ từng lĩnh vực, mà hướng tới chuỗi liên kết “cảng biển - khu kinh tế - khu công nghiệp - đô thị ven biển”.
Điểm sáng rõ nét nhất là Khu kinh tế ven biển Quảng Yên với chuỗi các khu công nghiệp quy mô lớn như Sông Khoai, Bắc Tiền Phong và Nam Tiền Phong, nơi các nhà đầu tư hạ tầng quốc tế đang tập trung xây dựng mô hình công nghiệp gắn liền với bến cảng chuyên dụng.
Nhờ khả năng kết nối trực tiếp với chuỗi vận tải biển quốc tế, khu vực này đã trở thành "thỏi nam châm" hút hàng tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ các tập đoàn công nghệ và sản xuất hàng đầu thế giới trong lĩnh vực bán dẫn, linh kiện điện tử và năng lượng sạch như Foxconn, Jinko Solar hay Autoliv.
Đồng thời, tại khu vực biên giới phía Bắc, Khu kinh tế Cửa khẩu Móng Cái kết hợp với Cảng Vạn Ninh đang mở ra triển vọng trở thành trung tâm logistics trung chuyển xuyên biên giới hiện đại, phục vụ hiệu quả cho ngành thương mại điện tử và xuất nhập khẩu nông sản, hàng hóa chất lượng cao.
Bên cạnh đó, các Khu kinh tế Vân Đồn, Khu công nghiệp Hải Hà được định hướng phát triển chuỗi công nghiệp sạch và dịch vụ logistics hàng không cao cấp, sẵn sàng đón đầu các luồng chuỗi cung ứng có giá trị gia tăng lớn.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố Quảng Ninh, các khu kinh tế ven biển như: Quảng Yên, Vân Đồn, Móng Cái đang được đầu tư mạnh mẽ, thu hút nhiều dự án công nghiệp chế biến, chế tạo, logistics, dịch vụ cảng biển. Tại địa bàn các khu công nghiệp, khu kinh tế của thành phố hiện có 165 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng nguồn vốn đăng ký đầu tư đạt 9,22 tỷ USD, chiếm 57,7% tổng vốn FDI toàn thành phố. Hệ thống cảng nước sâu của thành phố ngày càng được hoàn thiện, từng bước nâng cao năng lực tiếp nhận tàu trọng tải lớn. Tổng sản lượng hàng hoá thông qua cảng 5 năm gần đây đạt khoảng 627,7 triệu tấn; bình quân đạt 124,1 triệu tấn/năm, vượt mục tiêu đến năm 2025 theo Nghị quyết số 15-NQ/TU, ngày 23-4-2019, của Tỉnh ủy.
Mắt xích của chuỗi cung ứng toàn cầu
Trong những năm qua, Khu công nghiệp Texhong Hải Hà đã luôn xác định thu hút đầu tư và xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi là nhiệm vụ trọng tâm với nhiều giải pháp đồng bộ đã được triển khai như: hoàn thiện hệ thống hạ tầng và các dịch vụ thiết yếu của khu công nghiệp, bảo đảm các điều kiện ổn định về điện, nước, xử lý nước thải, năng lượng, logistics,… phục vụ tốt nhất cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Đồng thời, không ngừng cải thiện môi trường đầu tư và chất lượng dịch vụ. Khu công nghiệp chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để hỗ trợ doanh nghiệp trong suốt quá trình từ tìm hiểu đầu tư, triển khai dự án, xây dựng đến vận hành sản xuất, qua đó giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư và phát triển lâu dài.
Địa phương cũng đẩy mạnh xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên thu hút các dự án phù hợp với định hướng phát triển của khu công nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có khả năng liên kết với các ngành nghề hiện hữu, hình thành chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị của toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp.
Khu công nghiệp Hải Hà cũng định hướng phát triển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững, nâng cao chất lượng hạ tầng và dịch vụ để khu công nghiệp không chỉ là nơi doanh nghiệp đến đầu tư mà còn là nơi doanh nghiệp có thể yên tâm gắn bó và mở rộng sản xuất trong dài hạn.
Bà Chang Wei Chi - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Khu Công nghiệp Texhong Hải Hà Việt Nam - cho biết: “chúng tôi đánh giá rất cao sự phối hợp và hỗ trợ của Ban Quản lý Khu kinh tế và chính quyền xã Quảng Hà đối với khu công nghiệp cũng như các doanh nghiệp đang hoạt động tại đây.
Trong quá trình đầu tư và sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp thường phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính, đầu tư, xây dựng, môi trường, hạ tầng và hoạt động sản xuất. Trong những trường hợp đó, các cơ quan quản lý đã có sự hướng dẫn, phối hợp và hỗ trợ kịp thời.
Đặc biệt, sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp ngày càng thực chất hơn, tập trung vào việc lắng nghe, tháo gỡ khó khăn và giải quyết các vấn đề cụ thể của doanh nghiệp.
Đối với nhà đầu tư, đây là yếu tố rất quan trọng, bởi một môi trường đầu tư tốt không chỉ nằm ở hạ tầng mà còn ở chất lượng đồng hành của chính quyền trong suốt quá trình doanh nghiệp hoạt động”.
Sau khi mô hình chính quyền mới đi vào hoạt động, việc trao đổi giữa doanh nghiệp với chính quyền cơ sở có xu hướng gần hơn, trực tiếp hơn. Khi doanh nghiệp có vấn đề cần hỗ trợ, việc tiếp nhận, trao đổi và phối hợp xử lý được thực hiện nhanh chóng và rõ đầu mối hơn.
Theo ông Hoàng Phi Trường - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quảng Hà, thành phố Quảng Ninh - thời gian qua, hoạt động sản xuất công nghiệp, xây dựng trên địa bàn tiếp tục duy trì ổn định; các doanh nghiệp tổ chức sản xuất theo kế hoạch, góp phần duy trì tăng trưởng khu vực công nghiệp - xây dựng, bảo đảm việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động.
Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong tăng trưởng sản xuất công nghiệp của địa phương. Quảng Hà tiếp tục duy trì ổn định sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo; kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp ổn định, mở rộng sản xuất.
Bà Chang Wei Chi chia sẻ: “qua thực tế hoạt động, chúng tôi nhận thấy sự phối hợp giữa chính quyền và doanh nghiệp có những chuyển biến tích cực, đặc biệt ở tính trực tiếp, tính phối hợp và tốc độ phản hồi. Đối với doanh nghiệp, điều chúng tôi quan tâm nhất là khi có vấn đề phát sinh thì được lắng nghe, được hướng dẫn và được hỗ trợ giải quyết một cách kịp thời. Đây chính là những yếu tố góp phần tạo dựng niềm tin của nhà đầu tư”.
Trong thời gian tới, doanh nghiệp mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trên một số lĩnh vực. Đồng thời, khi Hải Hà ngày càng hoàn thiện chuỗi ngành nghề từ sợi, dệt, đến nhuộm, lợi thế về logistics và cảng biển sẽ càng phát huy hiệu quả, không chỉ phục vụ các doanh nghiệp hiện hữu mà còn tạo sức hút đối với các doanh nghiệp vệ tinh, doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng và các dự án sản xuất quy mô lớn.
“Vì vậy, chúng tôi có thể nói rằng lợi thế của Hải Hà không chỉ nằm ở hạ tầng khu công nghiệp, mà còn ở sự kết hợp giữa cửa khẩu, cảng biển, khu công nghiệp và chuỗi ngành nghề. Đây sẽ là một trong những yếu tố quan trọng giúp Hải Hà và Texhong tiếp tục nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút đầu tư", đại diện lãnh đạo Khu công nghiệp đề xuất.
Bà Chang Wei Chi chia sẻ thêm: “chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trong việc tháo gỡ nhanh các khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng và môi trường; đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các công trình hạ tầng ngoài hàng rào, đặc biệt là giao thông kết nối, điện, nước và logistics.
Bên cạnh đó, chúng tôi mong muốn chính quyền địa phương tiếp tục đồng hành với nhà đầu tư hạ tầng trong công tác giải phóng mặt bằng, phát triển quỹ đất sạch và xúc tiến, thu hút các nhà đầu tư thứ cấp có năng lực, công nghệ tiên tiến và phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao.
Một yếu tố khác cũng rất quan trọng là phát triển nguồn nhân lực, nhà ở công nhân, nhà ở chuyên gia và các dịch vụ xã hội đi kèm, qua đó tạo môi trường đầu tư thuận lợi và ổn định cho doanh nghiệp”.
Để giữ vững sức hút và nâng tầm sức cạnh tranh cho các khu công nghiệp, Quảng Ninh liên tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, duy trì vị thế dẫn đầu Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) trong nhiều năm liền.
Thành phố Quảng Ninh đặc biệt chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hải quan và quản lý kho vận nhằm rút ngắn thời gian thông quan, đồng thời đồng hành cùng nhà đầu tư xây dựng các khu công nghiệp sinh thái đạt tiêu chuẩn xanh và giảm phát thải carbon theo định hướng ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị). Song song với đó là chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành kỹ thuật, tự động hóa và quản lý chuỗi cung ứng.
Sự cộng hưởng nhịp nhàng giữa lợi thế địa-kinh tế tự nhiên, tư duy quy hoạch hạ tầng đi trước mở đường và chính sách đồng hành cùng doanh nghiệp đang tạo nên sức bật mới cho Quảng Ninh.
Vùng đất mỏ năm nào nay đang khẳng định rõ nét hình ảnh một trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao và logistics cảng biển hiện đại, tự tin khẳng định vị thế một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu./.
.jpg)
