Công đoàn thành phố Đồng Nai: Đổi mới phương thức hoạt động để chăm lo cho người lao động
Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, thành phố Đồng Nai bước vào kỷ nguyên phát triển mới với vị thế là đô thị loại I, cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Cùng với sự thay đổi về cấu trúc hành chính và mô hình quản lý, các tổ chức công đoàn thành phố Đồng Nai chủ động đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, khẳng định là điểm tựa an sinh xã hội vững chắc, góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Đổi mới để phát huy vai trò, trách nhiệm của tổ chức công đoàn
Được xem là trung tâm kinh tế - công nghiệp năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, thành phố Đồng Nai sở hữu hàng chục khu công nghiệp, khu chế xuất quy mô lớn.
Đặc biệt, sau sáp nhập đơn vị hành chính, Công đoàn thành phố Đồng Nai có trên 2.300 công đoàn cơ sở, gần 750.000 đoàn viên, người lao động đến từ mọi miền Tổ quốc, trong đó, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tỷ lệ lớn với hơn 2.000 công đoàn cơ sở, hơn 729.000 đoàn viên, người lao động đến từ mọi miền Tổ quốc.
Điều đó tạo ra áp lực lên đối với Công đoàn thành phố Đồng Nai nói riêng và các cấp công đoàn nói chung trong công tác quản lý, điều hòa lợi ích, giải quyết các xung đột tiềm ẩn trong quan hệ lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất trọng điểm.
Nhận thức được sự đòi hỏi trước bối cảnh phát triển mới, Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai xác định việc đổi mới phương thức hoạt động không thuần túy là việc sắp xếp lại các phòng, ban hay cắt giảm nhân sự, mà cốt lõi là đổi mới cách tiếp cận, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phục vụ, lấy sự hài lòng và lợi ích chính đáng của người lao động làm thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chức.
Để phát huy vai trò, trách nhiệm chính trị của mình, Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai đã tập trung rà soát, sắp xếp lại hàng loạt các tổ chức công đoàn theo tinh thần “gọn nhưng phải mạnh”, nhất là bảo đảm mọi chủ trương, chính sách được truyền tải nhanh chóng, các kiến nghị của người lao động được xử lý kịp thời. Việc làm này là cơ sở để các tổ chức công đoàn giữ vững vai trò là cầu nối bền chặt giữa Đảng, chính quyền với đoàn viên, người lao động.
Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai Đào Minh Tân cho biết: một trong những khâu đột phá đổi mới phương thức hoạt động là các tổ chức công đoàn trong toàn thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chiến lược chuyển đổi số toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường kết nối giữa tổ chức công đoàn với đoàn viên, người lao động.
Trong đó, Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai chú trọng xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, triển khai mô hình “công đoàn số”, “đoàn viên số” để quản lý đồng bộ thông tin về việc làm, thu nhập, hoàn cảnh gia đình của gần 750.000 đoàn viên, người lao động.
Thông qua các ứng dụng trực tuyến và trang mạng xã hội chính thức, các tổ chức công đoàn có thể tương tác trực tiếp với đoàn viên, người lao động ở mọi lúc, mọi nơi, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và định hướng dư luận xã hội trước những luồng thông tin tiêu cực.
Bên cạnh đó, Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai chủ trương nâng cao năng lực, bản lĩnh, trách nhiệm, kỹ năng đối thoại, thương lượng của đội ngũ cán bộ công đoàn, nhất là chủ tịch công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) là nhiệm vụ then chốt, yếu tố quyết định trong các thỏa ước lao động tập thể.
Ngoài ra, Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai còn đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng "cầm tay chỉ việc", tập trung vào các kỹ năng đàm phán tiền lương, kỹ năng giải quyết tranh chấp lao động tập thể, kiến thức pháp luật về bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động và kỹ năng xử lý các tình huống phát sinh.
Những dấu ấn đáng ghi nhận
Từ những việc làm trên, thời gian qua dù phải đối mặt với khó khăn, thách thức, nhưng với sự nỗ lực của Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai nói riêng và các tổ chức công đoàn nói chung đã đạt được kết quả khá toàn diện.
Theo báo cáo của Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai, dấu ấn nổi bật nhất phải kể đến là công tác phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở, được triển khai với tinh thần chủ động, quyết liệt và sáng tạo.
Chỉ tính riêng trong giai đoạn sau sáp nhập, toàn thành phố Đồng Nai đã kiện toàn, thành lập mới hàng trăm công đoàn cơ sở, kết nạp thêm hàng chục ngàn đoàn viên mới, duy trì tỷ lệ tập hợp đạt 94,8% ở các doanh nghiệp đủ điều kiện. Đây là một kết quả đáng ghi nhận, thể hiện niềm tin của người lao động và khẳng định uy tín của tổ chức công đoàn.
Các hoạt động chăm lo an sinh xã hội, phúc lợi cho đoàn viên, người lao động được chú trọng cả về quy mô và chất lượng, chuyển mạnh từ hình thức hỗ trợ sang các chương trình mang tính chiến lược, toàn diện và bền vững.
Nổi bật là, chương trình “Tết Sum vầy” hàng năm đã trở thành một ngày hội lớn của giai cấp công nhân thành phố Đồng Nai, chỉ tính riêng dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các cấp công đoàn đã dành nguồn ngân sách cùng với sự huy động mạnh mẽ từ các nguồn lực xã hội hóa để thăm hỏi, tặng quà và hỗ trợ vé xe, vé tàu cho hơn 70.000 đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mất việc làm hoặc bị bệnh hiểm nghèo, với tổng kinh phí lên tới khoảng 450 tỷ đồng.
Chiến dịch “Tháng Công nhân” cũng ghi nhận những chuyển biến mang tính đột phá với mô hình “Bữa cơm công đoàn” được đồng loạt triển khai tại hơn 1.000 công đoàn cơ sở, thu hút gần 400.000 đoàn viên tham gia với tổng kinh phí tổ chức hơn 90 tỷ đồng, việc làm này góp phần thắt chặt tình đoàn kết, sự thấu hiểu và gắn kết trách nhiệm giữa các bên trong việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp.
Ngoài ra, các phong trào xây dựng “Mái ấm Công đoàn”, tổ chức các “Phiên chợ công nhân”, ký kết các chương trình phúc lợi với các đối tác chiến lược để bán hàng giảm giá, khám sức khỏe định kỳ miễn phí,... đã phủ sóng rộng khắp, mang lại lợi ích thiết thực, hằng ngày cho người lao động.
Điểm đáng ghi nhận nữa là vai trò của các tổ chức công đoàn trong việc đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động trong tham gia thanh tra, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp.
Các cấp công đoàn đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành hàng trăm cuộc kiểm tra về an toàn vệ sinh lao động, đóng bảo hiểm xã hội và chi trả tiền lương, thưởng.
Đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu nợ đọng bảo hiểm xã hội kéo dài hoặc vi phạm hợp đồng lao động, công đoàn đã kịp thời can thiệp, đối thoại trực tiếp với người sử dụng lao động để bảo vệ quyền lợi cho công nhân.
Nhờ sự sâu sát, nhạy bén và xử lý thấu tình đạt lý của đội ngũ cán bộ công đoàn, số vụ đình công, ngừng việc tập thể giảm đáng kể, an ninh trật tự tại các khu công nghiệp lớn được giữ vững, tạo môi trường đầu tư an toàn, hấp dẫn cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Hướng mạnh về cơ sở và lấy người lao động làm trung tâm
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai đã, đang nỗ lực triển khai các giải pháp mang tính đồng bộ, căn cơ với phương châm “hướng mạnh về cơ sở, lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm” thông qua các giải pháp sau:
Một là, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động công đoàn theo hướng thực chất, hiệu quả, loại bỏ hoàn toàn tính hình thức, bệnh thành tích.
Theo đó, các tổ chức công đoàn chủ động chuyển dịch trọng tâm sát với công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước; xây dựng cơ chế phân bổ tài chính công đoàn theo hướng ưu tiên tối đa nguồn lực cho cấp cơ sở trực tiếp chăm lo cho người lao động; mọi chương trình, kế hoạch công tác phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng thực tế của số đông công nhân, tránh tình trạng áp đặt, không đến được với người lao động.
Hai là, nâng cao chất lượng đàm phán, thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể tại các doanh nghiệp, xem đây là công cụ pháp lý tối ưu để bảo vệ quyền lợi cho người lao động.
Việc ký kết thỏa ước lao động tập thể không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi an sinh cho đoàn viên, người lao động, mà còn giúp doanh nghiệp giữ chân được nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo dựng sự ổn định và phát triển bền vững.
Ba là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức, bản lĩnh giai cấp và tác phong công nghiệp cho công nhân lao động trong thời kỳ mới.
Do đó, các tổ chức công đoàn cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền truyền thống với tuyên truyền trên các nền tảng số; tập trung giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, truyền thống cách mạng của giai cấp công nhân Việt Nam, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật lao động và tác phong làm việc hiện đại.
Bốn là, các tổ chức công đoàn cần chủ động phát hiện, bồi dưỡng những đoàn viên công đoàn ưu tú, những công nhân lành nghề, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có uy tín trong tập thể để giới thiệu cho các tổ chức đảng xem xét, kết nạp.
Đặc biệt, chú trọng công tác phát triển đảng viên và thành lập tổ chức đảng, tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI.
Năm là, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, trọng tâm là phong rào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo”, “Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”.
Theo đó, những đóng góp, sáng kiến của người lao động phải được tôn vinh, khen thưởng kịp thời, xứng đáng cả về mặt tinh thần lẫn vật chất chính là động lực để khơi dậy tinh thần làm chủ, khát vọng cống hiến của mỗi đoàn viên, người lao động chung tay cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xây dựng thành phố Đồng Nai ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại./.
