Việt Nam - Trung Quốc: Thúc đẩy hợp tác “ba kết nối”

Nổi bật trong số đó là Khu tự trị dân tộc Choang, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) - một địa phương có vị trí địa lý đặc biệt, vừa tiếp giáp Việt Nam trên bộ, vừa kết nối qua đường biển, đồng thời có truyền thống giao lưu lâu đời với các tỉnh phía Bắc Việt Nam.

Trong những năm gần đây, tỉnh Quảng Tây đang tích cực thúc đẩy mô hình hợp tác “ba kết nối”, bao gồm “kết nối cứng” về kết cấu hạ tầng, “kết nối mềm” về kinh tế - thương mại - đầu tư và “kết nối lòng dân” thông qua giao lưu nhân văn.

Đây không chỉ là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển khu vực, mà còn góp phần hiện thực hóa nhận thức chung cấp cao giữa 2 Đảng, 2 Nhà nước về việc tăng cường hợp tác thực chất, bền vững và cân bằng.

“Kết nối cứng” - nền tảng của hợp tác bền vững

Tỉnh Quảng Tây hiện có 3 thành phố và 8 quận, huyện giáp biên giới Việt Nam, với đường biên giới trên bộ dài khoảng 696km. Đây là điều kiện tự nhiên thuận lợi để xây dựng mạng lưới kết nối đa dạng giữa hai bên. Thời gian qua, tỉnh Quảng Tây đã không ngừng đầu tư và hoàn thiện hệ thống giao thông xuyên biên giới.

Về đường sắt, tỉnh Quảng Tây có 2 tuyến đường sắt kết nối trực tiếp với khu vực biên giới Việt Nam, góp phần nâng cao năng lực vận tải hàng hóa khối lượng lớn. Về đường bộ, có tổng cộng 13 tuyến đường cao tốc đang được quy hoạch và xây dựng hướng tới các cửa khẩu biên giới, trong đó 10 tuyến đã hoàn thành và 3 tuyến đang được triển khai. Những tuyến đường này không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, mà còn gia tăng khả năng kết nối giữa các trung tâm kinh tế trong khu vực.

Đặc biệt, hệ thống cửa khẩu biên giới được đầu tư đồng bộ với 9 cửa khẩu đường bộ kết nối trực tiếp với Việt Nam. Trong đó, cửa khẩu Đông Hưng là điểm có lưu lượng xuất nhập cảnh lớn nhất, còn cửa khẩu Hữu Nghị Quan được đánh giá là cửa khẩu có hạ tầng hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin tiên tiến nhất của tỉnh Quảng Tây.

Việc xây dựng các “cảng thông minh” với mục tiêu thông quan 24/7, tự động hóa và số hóa đang mở ra triển vọng lớn trong việc nâng cao hiệu quả logistics xuyên biên giới.

Không chỉ dừng lại ở kết nối trên bộ, hợp tác đường biển cũng được đẩy mạnh. Khu vực Vịnh Bắc Bộ hiện có 35 tuyến vận tải container kết nối tỉnh Quảng Tây với các cảng biển lớn của Việt Nam tại các tỉnh và thành phố như Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh. Điều này giúp hình thành mạng lưới logistics đa phương thức, kết nối hiệu quả giữa nội địa Trung Quốc với các trung tâm kinh tế biển của Việt Nam.

Đáng chú ý, trong chuyến thăm Việt Nam tháng 11-2025, đoàn đại biểu của tỉnh Quảng Tây đã đạt được đồng thuận với phía Việt Nam về thúc đẩy kết nối hạ tầng. Việt Nam dự kiến triển khai các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn, như Đồng Đăng - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng, cùng với việc phát triển hệ thống cao tốc và cảng thông minh. Khi các dự án này hoàn thành, năng lực kết nối giữa 2 nước sẽ được nâng lên đáng kể, tạo động lực mới cho hợp tác kinh tế song phương.

“Kết nối mềm” - động lực tăng trưởng kinh tế

Nếu “kết nối cứng” tạo nền móng, “kết nối mềm” chính là động lực thúc đẩy tăng trưởng thực chất trong quan hệ hợp tác giữa hai bên. Với lợi thế là địa phương duy nhất của Trung Quốc giáp Việt Nam cả trên bộ và trên biển, tỉnh Quảng Tây đang ngày càng trở thành cầu nối quan trọng trong thương mại và đầu tư song phương.

Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và tỉnh Quảng Tây đạt 311,25 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 45 tỷ USD), tăng 5,4% so với năm 2024 và chiếm tới 38% tổng kim ngạch ngoại thương của tỉnh Quảng Tây. Điều này khẳng định vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chiến lược phát triển kinh tế đối ngoại của địa phương này.

Một trong những điểm sáng trong hợp tác thương mại là lĩnh vực nông sản. Tỉnh Quảng Tây đã trở thành trung tâm phân phối quan trọng cho trái cây Việt Nam tại thị trường Trung Quốc. Đặc biệt, cửa khẩu Hữu Nghị Quan hiện là điểm nhập khẩu sầu riêng lớn nhất của Trung Quốc, cho thấy nhu cầu lớn của thị trường và tiềm năng hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực này.

Song song với thương mại, hợp tác đầu tư giữa doanh nghiệp hai bên diễn ra sôi động. Nhiều tập đoàn công nghiệp lớn của tỉnh Quảng Tây, như Yuchai Group, Liugong Group và Meisida đang mở rộng đầu tư tại Việt Nam. Đồng thời, sự hợp tác giữa SAIC-GM-Wuling (Trung Quốc) và TMT Motors (Việt Nam) cũng đang được tăng cường, góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô 2 nước.

Thời gian tới, tỉnh Quảng Tây định hướng tiếp tục đẩy mạnh “kết nối mềm” thông qua việc phát triển các lĩnh vực mới như thương mại điện tử xuyên biên giới, tài chính xuyên biên giới và logistics hiện đại.

Đồng thời, hai bên sẽ tăng cường hợp tác trong các ngành công nghiệp chủ chốt như ô tô, vật liệu, thiết bị máy móc, điện tử thông tin và công nghiệp nhẹ, nhằm xây dựng chuỗi cung ứng xuyên biên giới an toàn, ổn định và hiệu quả.

Đặc biệt, việc phối hợp với tỉnh Quảng Ninh để nghiên cứu xây dựng mô hình khu hợp tác kinh tế xuyên biên giới được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá mới, mở rộng không gian phát triển và nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất khu vực.

“Kết nối lòng dân” - nền tảng bền vững của quan hệ song phương

Bên cạnh yếu tố kinh tế và hạ tầng, “kết nối lòng dân” được xem là nền tảng lâu dài và bền vững nhất của quan hệ Việt Nam - Trung Quốc. Sự hiểu biết, tin cậy và gắn bó giữa người dân 2 nước chính là yếu tố quyết định sự thành công của các chương trình hợp tác.

Tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) và Việt Nam có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, lịch sử và phong tục tập quán. Đây cũng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng hoạt động cách mạng trong một thời gian dài, để lại nhiều dấu ấn lịch sử quan trọng, trở thành biểu tượng của tình hữu nghị truyền thống giữa 2 dân tộc.

Các hoạt động giao lưu nhân văn giữa hai bên ngày càng phong phú và đa dạng, từ giáo dục, văn hóa đến thể thao và du lịch. Tính đến cuối năm 2025, có hơn 3.400 sinh viên Việt Nam đang học tập và sinh sống tại tỉnh Quảng Tây, đưa địa phương này trở thành một trong những điểm đến hàng đầu của du học sinh Việt Nam tại Trung Quốc. Những sinh viên này không chỉ là nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn là “sứ giả văn hóa”, góp phần lan tỏa hiểu biết và tình hữu nghị giữa 2 quốc gia.

Trong thời gian tới, tỉnh Quảng Tây dự kiến tận dụng các nguồn lực văn hóa - lịch sử, như các di tích gắn với hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh hay địa chỉ cũ của Trường Dục Tài (được thành lập theo đề nghị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiếp nhận gần 7.000 học sinh Việt Nam sang học tập trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp) để tổ chức thêm nhiều hoạt động giao lưu. Đồng thời, các chương trình hợp tác sẽ được mở rộng trên nhiều lĩnh vực.

Trước hết là tăng cường giao lưu cấp địa phương, triển khai hiệu quả các kết quả đạt được từ các cuộc gặp gỡ đầu xuân giữa lãnh đạo Quảng Tây và các tỉnh, thành phố Việt Nam; tiếp đó là thúc đẩy hợp tác du lịch, đặc biệt là xây dựng khu hợp tác du lịch xuyên biên giới tại thác Bản Giốc (phía Trung Quốc gọi là thác Đức Thiên), qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch đặc sắc của khu vực biên giới.

Ngoài ra, các hoạt động giao lưu nhân dân như liên hoan cư dân biên giới, các giải thể thao, chương trình văn nghệ truyền thống,... sẽ tiếp tục được duy trì và phát triển. Những hoạt động này không chỉ tạo không khí gắn kết, mà còn góp phần củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương.

Triển vọng và ý nghĩa chiến lược

Việc thúc đẩy hợp tác “ba kết nối” giữa các địa phương Việt Nam - Trung Quốc, tiêu biểu là giữa tỉnh Quảng Tây và các tỉnh phía Bắc Việt Nam, mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh khu vực và thế giới đang có nhiều biến động.

Đây là cách tiếp cận toàn diện, kết hợp hài hòa giữa hạ tầng, kinh tế và con người, giúp tạo ra sự phát triển cân bằng và bền vững. Bên cạnh đó, mô hình này góp phần nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt trong bối cảnh các rủi ro địa-chính trị và gián đoạn thương mại toàn cầu gia tăng. Việc tăng cường giao lưu nhân dân sẽ giúp củng cố niềm tin, hạn chế hiểu lầm và tạo nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ 2 nước.

Thời gian tới, khi các dự án hạ tầng trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, các cơ chế hợp tác kinh tế được hoàn thiện và các chương trình giao lưu nhân văn được mở rộng, hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc ở cấp địa phương sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa 2 nước.

Hợp tác “ba kết nối” giữa Việt Nam và Trung Quốc, với tỉnh Quảng Tây là một điển hình tiêu biểu, mở ra một mô hình hợp tác mới mang tính toàn diện và bền vững. Sự kết hợp giữa “kết nối cứng”, “kết nối mềm” và “kết nối lòng dân” không chỉ giúp tăng cường hiệu quả hợp tác kinh tế, mà còn củng cố nền tảng xã hội và văn hóa cho quan hệ song phương.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc tiếp tục thúc đẩy mô hình này sẽ góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc phát triển ổn định, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp 2 nước./.