Văn hóa là "dấu vân tay dân tộc" và động lực nội sinh phát triển đất nước

Luận điểm chính luận: “Văn hóa là dấu vân tay của dân tộc”

Trong thông điệp chính luận của tiết mục 14 “Qua những miền di sản”, chương trình đã đưa ra một định nghĩa giàu tính văn học và triết lý: “Văn hóa là dấu vân tay của dân tộc”.

Dấu vân tay là nét định danh sinh học duy nhất, không thể sao chép của mỗi con người. Tương tự như vậy, văn hóa chính là căn cước, là bản sắc độc bản làm nên diện mạo và linh hồn của một quốc gia trên trường quốc tế.

Trải qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, nền văn hóa Việt Nam được hun đúc từ mồ hôi, xương máu và tâm hồn của 54 dân tộc anh em.

Đó là lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần cố kết cộng đồng, đạo lý nhân văn "thương người như thể thương thân" và ý chí kiên cường trước mọi phong ba bão táp.

Giữ vững văn hóa chính là giữ vững gốc rễ giống nòi, là bảo đảm cho sự trường tồn của dân tộc trước nguy cơ đồng hóa của các luồng văn hóa ngoại lai trong thời kỳ toàn cầu hóa.

“Qua những miền di sản”

Bức tranh văn hóa giàu bản sắc ấy đã được sân khấu hóa rực rỡ qua liên khúc ba miền “Qua những miền di sản” do các ca sĩ Quách Mai Thy, RamC, Hoàng Bách và Thanh Thụy biểu diễn:

Xẩm Phố thị (Xẩm Thăng Long bay lên): tiếng đàn nhị réo rắt, nhịp phách giòn giã kết hợp cùng nghệ thuật hát xẩm truyền thống được hòa âm mới mẻ đã tái hiện nét thanh lịch, tài hoa của đất kinh kỳ nghìn năm văn hiến, nơi lắng hồn núi sông ngàn năm.

Đậm tình miền Trung: âm hưởng hò, lý miền Trung da diết, trầm bổng gợi nhắc vùng đất kiên cường, giàu truyền thống cách mạng, nơi con người luôn thủy chung, sắt son và gắn bó máu thịt với quê hương.

Lý kéo chài (Dân ca Nam Bộ): nhịp điệu sôi nổi, khoáng đạt của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long phản ánh tâm hồn rộng mở, phóng khoáng, tình yêu lao động và khát vọng làm chủ thiên nhiên của những người con mở cõi phương Nam.

Sự kết hợp tinh tế giữa ba miền di sản trong một tiết mục âm nhạc đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp “đa dạng trong thống nhất” của văn hóa Việt Nam. Mỗi vùng đất, mỗi làn điệu dân ca là một “ánh sao” văn hóa riêng biệt, cùng hòa quyện để làm nên bầu trời văn hóa Việt Nam rạng rỡ.

Tiết mục còn lồng ghép hình ảnh cuộc sống thanh bình của nhân dân dưới sự che chở, bảo vệ của các lực lượng vũ trang, khẳng định văn hóa và bình yên luôn song hành để kiến tạo hạnh phúc.

Đưa Nghị quyết 80-NQ/TW vào cuộc sống: Phát triển công nghiệp văn hóa

Thông điệp văn hóa của chương trình gắn liền với việc quán triệt Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được trích dẫn trong chương trình đã chỉ rõ:

“Phát triển công nghiệp văn hóa để văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực kinh tế, vừa là sức mạnh mềm của quốc gia. Một nền văn hóa mạnh không chỉ được đo bằng chiều sâu truyền thống, mà còn bởi năng lực sáng tạo và năng lực sản xuất những sản phẩm văn hóa chất lượng cao, có sức lan tỏa và có thị trường…”.

Phát triển công nghiệp văn hóa là bước đột phá để biến các giá trị di sản đồ sộ của dân tộc thành các sản phẩm có giá trị kinh tế và sức cạnh tranh cao.

Điều này đòi hỏi phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ số, bảo vệ nghiêm ngặt quyền sở hữu trí tuệ, xây dựng hệ sinh thái sáng tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Khi văn hóa được vận hành chuyên nghiệp theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nó sẽ tạo ra nguồn lực vật chất dồi dào, đồng thời quảng bá mạnh mẽ hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

Tự chủ văn hóa - nền tảng nâng bước khát vọng quốc gia

Tự chủ văn hóa là tự tin giữ gìn cội nguồn truyền thống, đồng thời chủ động tiếp biến tinh hoa văn hóa nhân loại mà không bao giờ tự đánh mất mình.

Khi văn hóa thực sự thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trở thành sức mạnh nội sinh và động lực phát triển, đất nước ta sẽ có đủ bản lĩnh để tự tin hội nhập, khẳng định vị thế và vững bước trên con đường hùng cường, thịnh vượng./.