Tủ thuốc biên cương trên các bản làng núi cao bên dãy Trường Sơn

“Có bệnh đau là bản mình đến bác sĩ bộ đội”

Trong chương trình “Nghĩa tình Trường Sơn” mà Báo Sài Gòn Giải phóng thực hiện từ năm 2009 đến năm 2014, có 14 trạm xá quân dân y được xây dựng trên dọc dài tuyến biên giới thuộc biên phòng các tỉnh từ Nghệ An tới thành phố Huế, duy trì hoạt động, cứu chữa cho hàng nghìn đồng bào trên các bản làng núi cao bên dãy Trường Sơn.

Mỗi khi bệnh đau, thay vì đến các thầy lang, thầy cúng theo tập tục cũ, đồng bào tìm đến trạm xá quân dân y tại đồn biên phòng để được khám và cấp phát thuốc, chữa bệnh miễn phí. Do trạm xá quân dân y ở địa bàn biên giới có nơi phụ trách cả chục bản với hàng nghìn dân nên lượng thuốc thường không đủ.

Chính vì vậy, từ năm 2019, Trạm xá Quân dân y Đồn Biên phòng Phúc Sơn (Biên phòng tỉnh Nghệ An) có sáng kiến lập “Tủ thuốc biên cương”, vận động nguồn thuốc từ xã hội hóa.

Chương trình đã thu hút được nhiều cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp tham gia, bảo đảm đủ các loại thuốc chữa bệnh từ thông thường đến đặc trị theo đơn thuốc bác sĩ; thường xuyên khám, chữa bệnh cho đồng bào, giúp đồng bào nơi đây không phải băng rừng lội suối hàng chục cây số ra cơ sở y tế địa phương như trước.

Ở Trạm xá Quân dân y Làng Ho (Biên phòng tỉnh Quảng Trị), người Pa Cô - Vân Kiều ở 4 bản trong làng đã coi các quân - y sĩ như vị cứu tinh, “có bệnh đau là bản mình đến bác sĩ bộ đội, không đi thầy lang nữa đâu”, Trưởng bản Trung Đoàn - Hồ Lơn nói.

Bác sĩ quân y Cao Thanh Luận - Trạm trưởng Trạm xá Quân dân y Làng Ho - chia sẻ: đồng bào ở các bản xa, có đau bệnh gì cũng ra trạm xá, vui mừng nhận từng viên thuốc quân y trao.

Có những bệnh nặng như đau ruột thừa, viêm phổi cấp, sốt xuất huyết, thương tích,... đã được quân y trạm xá phối hợp với y tế tuyến trên kịp thời cứu chữa. Nhờ đó, uy tín của Trạm xá Quân dân y Đồn Biên phòng Làng Ho ngày càng được bà con tin tưởng, coi trạm xá như nhà của mình.

Ở Trạm xá Quân dân y Huồi Bắc, Đồn Biên phòng Mỹ Lý (Biên phòng tỉnh Nghệ An), không chỉ người dân ở 3 bản trên địa bàn biên giới, mà còn có cả ở các bản bên nước bạn Lào có bệnh, hoặc đau gì cũng băng rừng, lội suối đến trạm xá “xin bộ đội Việt Nam viên thuốc về uống cho khỏe”.

Hôm chúng tôi đến Trạm xá Quân dân y Huồi Bắc đúng vào đợt khám, kiểm tra sức khỏe cho đồng bào tại bản Huồi Cáng, dù phải vượt mấy quả đồi, lội qua con suối Huồi Thang rồi đi thêm mấy cây số nữa mới tới trạm xá, nhưng bà con đã đến từ rất sớm, vui vẻ chờ đến lượt được gặp bác sĩ bộ đội để “khám, cho viên thuốc về uống cho khỏe còn đi lên nương trồng cây lúa...”.

Để “Tủ thuốc biên cương” gần hơn với dân bản

Là địa bàn biên giới đặc biệt khó khăn của huyện A Lưới (cũ), nay là xã A Lưới, thành phố Huế, Trạm xá Quân dân y Đồn Biên phòng cửa khẩu Hồng Vân có 10 bản, điểm dân cư đồng bào Pa Cô - Vân Kiều sinh sống xa trạm xá và đồn biên phòng hàng chục cây số.

Mỗi khi bệnh đau, người dân phải đi mất nửa buổi mới ra được tới trạm xá xin viên thuốc, vào những ngày mưa lũ chia cắt cả tuần lễ là đành phải để bệnh đau hoành hành. Để đưa viên thuốc đến gần hơn với đồng bào, chỉ huy đồn có sáng kiến lập “Tủ thuốc cắm bản”, đặt tại các tổ công tác biên phòng cắm bản.

Tủ thuốc trang bị bông băng, các loại thuốc thông dụng và máy đo huyết áp, đo nhiệt độ với hướng dẫn cách sử dụng cho cán bộ, chiến sĩ để có thể xử lý được các trường hợp đau bệnh nhẹ. Trường hợp đau bệnh nặng, tổ công tác sẽ liên hệ với quân y trạm xá vào khám, chữa bệnh cho đồng bào.

Thượng úy Nguyễn Văn Dực - Chính trị viên phó Đồn Biên phòng cửa khẩu Hồng Vân - cho biết thêm: trước mắt, Đồn đã triển khai được 4 “Tủ thuốc cắm bản” đến 4 bản xa, đi lại khó khăn theo phương thức xã hội hóa, ai có tủ góp tủ (tủ nhôm kính), ai có dụng cụ y tế hay thuốc chữa bệnh thông thường thì cùng góp vào. Nhờ đó, đã kịp thời cứu chữa được hàng trăm người dân ở các bản xa trong những tháng mưa lũ, đi lại khó khăn.

Cũng theo cách làm này, Trạm xá Quân dân y Đồn Biên phòng Ra Mai (Biên phòng tỉnh Quảng Trị) đã chọn bản Lòm - nơi sinh sống của hơn 20 hộ đồng bào Bru - Vân Kiều - để đặt “Tủ thuốc cắm bản”.

Bác sĩ quân y Hoàng Sơn - Trạm trưởng Trạm xá Quân dân y Ra Mai - chia sẻ: hằng ngày anh em trong tổ công tác chia nhau đến từng hộ dân thăm hỏi đời sống, sinh hoạt của bà con, thấy ai có dấu hiệu bệnh gì là có thuốc cấp phát được ngay.

Nhờ sự hỗ trợ của bác sĩ Phạm Mai Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh, trạm xá được trang bị 1 máy xông khí dung nên đã can thiệp kịp thời giúp các trường hợp khó thở do bệnh lý hô hấp. Tới đây, trạm xá sẽ trang bị đủ cho 3 bản còn lại có “Tủ thuốc cắm bản”, đưa viên thuốc đến với đồng bào ở những nơi xa kịp thời hơn.

Ai đã từng đặt chân đến các bản làng núi cao biên giới Trường Sơn, thấy được những khó khăn, đi lại cách trở của đồng bào các dân tộc nơi đây, mới thấy những viên thuốc trong các “Tủ thuốc cắm bản” và “Tủ thuốc biên cương” do đội ngũ quân - y sĩ tại các trạm xá quân dân y ngày đêm bám bản, bám dân chăm sóc sức khỏe đồng bào - quý biết nhường nào./.