Kinh tế và Hội nhập

Tổng công ty Điện lực miền Bắc: Chủ động hạ tầng, bảo đảm cung ứng điện cho tăng trưởng kinh tế năm 2027

Song Tuyên • 16/11/2026 16:10

Trong bối cảnh nhu cầu điện tại các tỉnh, thành phố phía Bắc tiếp tục tăng cao, cùng yêu cầu bảo đảm nguồn năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đang triển khai đồng bộ các giải pháp từ dự báo phụ tải, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện đến đẩy nhanh đầu tư lưới điện, phát triển điện Mặt trời mái nhà và ứng dụng công nghệ số. Việc chuẩn bị sớm năng lực cung ứng không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà còn tạo nền tảng hạ tầng năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tới.

z8017304324033-da5b819cd7b0646c67586d513b062ea8.jpg
EVNNPC tập trung nguồn lực đầu tư, cải tạo và nâng cấp lưới điện, đáp ứng nhu cầu phụ tải ngày càng tăng_Ảnh: EVNNPC

Nhu cầu điện tăng cao, đặt ra yêu cầu chủ động bảo đảm năng lực cung ứng

Áp lực đối với hệ thống điện miền Bắc đang ngày càng rõ nét khi nhu cầu sử dụng điện duy trì tốc độ tăng cao, đặc biệt tại những địa phương tập trung nhiều khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các trung tâm sản xuất mới.

Cùng với quá trình phục hồi và mở rộng sản xuất, mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao của nhiều tỉnh, thành phố đặt ra yêu cầu hệ thống điện phải đi trước một bước, đủ năng lực đáp ứng cả nhu cầu hiện tại và dư địa tăng trưởng trong trung hạn.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện thương phẩm của EVNNPC đạt 89,39 tỷ kWh, tăng 11,58% so với cùng kỳ và bằng 76,56% kế hoạch năm do Tập đoàn Điện lực Việt Nam giao.

Công suất cực đại (Pmax) của toàn Tổng công ty năm 2026 đạt 21.142MW vào 22 giờ 30 phút ngày 24-6-2026, tăng 11,4% so với năm 2025.

Những con số trên không chỉ phản ánh sự gia tăng nhu cầu sử dụng điện, mà còn cho thấy sức ép ngày càng lớn đối với khả năng truyền tải, phân phối và vận hành hệ thống điện tại 17 tỉnh, thành phố phía Bắc.

Trong điều kiện thời tiết cực đoan, nhất là các đợt nắng nóng kéo dài, nhu cầu điện có thể tăng mạnh trong thời gian ngắn, tạo áp lực cục bộ lên lưới điện tại những khu vực có tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa cao.

Trước yêu cầu đó, một trong những nhiệm vụ được EVNNPC chú trọng là nâng cao chất lượng quản lý vận hành và độ tin cậy cung cấp điện.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, chỉ số thời gian mất điện bình quân của khách hàng (SAIDI) đạt 980,82 phút, giảm 21,9%; chỉ số số lần mất điện bình quân (SAIFI) đạt 6,2 lần/khách hàng, giảm 3,5% so với cùng kỳ.

Cùng với việc tăng cường kiểm tra, quản lý kỹ thuật và xử lý các khiếm khuyết trên lưới điện, EVNNPC tiếp tục triển khai các chương trình sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Lũy kế sản lượng điện tiết kiệm đạt 5,98 tỷ kWh, tương đương khoảng 6% sản lượng điện thương phẩm.

Kết quả này cho thấy bảo đảm an ninh cung ứng điện không chỉ phụ thuộc vào việc bổ sung nguồn và lưới điện, mà còn gắn chặt với quản trị nhu cầu.

Khi tốc độ tăng phụ tải ở mức cao, việc hình thành thói quen sử dụng điện hợp lý, điều chỉnh nhu cầu vào giờ cao điểm và tăng cường phối hợp với các khách hàng sử dụng điện lớn có ý nghĩa thiết thực trong giảm áp lực lên hệ thống.

596421390-1324863989681244-2993869889841455130-n.jpg
Tổng Giám đốc Nguyễn Đức Thiện kiểm tra thực địa, chỉ đạo công tác tổ chức thi công công trình xuất tuyến 110kV sau Trạm biến áp 220kV Bá Thiện_Ảnh: EVNNPC

Chuẩn bị cho kịch bản phụ tải tăng cao

Năm 2027 được dự báo tiếp tục là năm có nhiều thách thức đối với cung ứng điện tại khu vực miền Bắc. Theo tính toán của EVNNPC, công suất cực đại toàn Tổng công ty có thể đạt 23.531MW, tăng 11,3% so với năm 2026. Đáng chú ý, trong kịch bản tăng trưởng cao, công suất cực đại có thể lên tới 24.036MW, tương ứng mức tăng 13,7%.

Mức tăng phụ tải cũng không đồng đều giữa các địa phương. Một số tỉnh được dự báo có tốc độ tăng trưởng phụ tải rất cao, như Thanh Hóa khoảng 19,8%, Lào Cai 18,5%, Phú Thọ 18,3%, Ninh Bình 14% và Lạng Sơn 13,3%.

Đây là những con số cần được nhìn nhận trong mối quan hệ trực tiếp với quá trình phát triển kinh tế của từng địa phương. Khi các khu công nghiệp mới đi vào hoạt động, quy mô sản xuất được mở rộng và các dự án đầu tư mới được triển khai, nhu cầu điện có thể tăng nhanh hơn nhiều so với mức tăng bình quân. Nếu hạ tầng điện không được chuẩn bị tương ứng, nguy cơ xuất hiện những điểm nghẽn về công suất, quá tải cục bộ hoặc hạn chế khả năng tiếp nhận các phụ tải mới là vấn đề cần tính đến.

Vì vậy, dự báo chính xác nhu cầu phụ tải đang trở thành một khâu đặc biệt quan trọng trong công tác điều hành và đầu tư của ngành điện. Trên cơ sở dự báo, EVNNPC rà soát khả năng đáp ứng của hệ thống, xác định những khu vực có nguy cơ quá tải, đồng thời xây dựng thứ tự ưu tiên đối với các dự án đầu tư lưới điện.

Cách tiếp cận này cũng cho phép chuyển dần từ xử lý tình huống sang chủ động chuẩn bị hạ tầng. Thay vì chỉ đầu tư khi nhu cầu điện đã xuất hiện, hệ thống điện cần có khả năng đón đầu những trung tâm phụ tải mới, nhất là các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị và vùng kinh tế đang phát triển nhanh.

EVNNPC đang đề xuất danh mục các công trình lưới điện cần triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt và trung hạn đến năm 2028, đồng thời tính toán nhu cầu phát triển đến năm 2030.

Việc chuẩn bị từ sớm được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng quá tải cục bộ và tăng khả năng cung ứng điện cho những khu vực có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao.

Trong quá trình này, sự phối hợp giữa ngành điện với chính quyền địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một dự án điện từ quy hoạch đến khi đưa vào vận hành liên quan đến nhiều thủ tục về đất đai, đầu tư, giải phóng mặt bằng và hành lang tuyến. Chậm trễ ở bất kỳ khâu nào cũng có thể tác động trực tiếp đến tiến độ bổ sung năng lực cho hệ thống.

Trong quý III-2026, lãnh đạo EVNNPC đã làm việc với lãnh đạo một số địa phương như Thái Nguyên, Ninh Bình, Phú Thọ, Quảng Ninh, Sơn La,… nhằm trao đổi về tình hình cung ứng điện, tiến độ đầu tư các công trình lưới điện và tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai.

Sự phối hợp này càng trở nên cần thiết khi phát triển điện phải đồng bộ với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Đối với những địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng cao, quy hoạch các khu công nghiệp, đô thị, trung tâm logistics hay các dự án sản xuất quy mô lớn cần được chia sẻ sớm với ngành điện để chủ động tính toán nhu cầu công suất và phương án đầu tư hạ tầng.

evnnpc-2027-ba-o-da-m-cung-u-ng-die-n.png
Dự báo công suất cực đại năm 2027 và yêu cầu chủ động chuẩn bị năng lực cung ứng điện của EVNNPC_Ảnh: EVNNPC

Đa dạng giải pháp, tăng tính chủ động của hệ thống điện

Cùng với đầu tư lưới điện truyền thống, một hướng đi đang được chú trọng là khai thác các nguồn năng lượng tại chỗ, trong đó có điện Mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Theo thông tin EVNNPC công bố, dự kiến trong giai đoạn 2026 - 2027, khu vực 17 tỉnh, thành phố thuộc phạm vi quản lý của Tổng công ty sẽ phát triển khoảng 463MW điện Mặt trời mái nhà tại khối cơ quan, công sở và đơn vị sự nghiệp công lập; khoảng 2.027MW tại các hộ gia đình và 1.597MW tại nhóm khách hàng lớn trong các khu, cụm công nghiệp.

Các địa phương dự kiến được chú trọng phát triển điện Mặt trời mái nhà với quy mô lớn gồm Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Phú Thọ, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Nghệ An, Thanh Hóa, Lào Cai và Hà Tĩnh.

Phát triển điện Mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ mang nhiều ý nghĩa. Nguồn điện được tạo ra ngay tại nơi tiêu thụ có thể góp phần giảm lượng điện phải truyền tải từ xa, tận dụng diện tích mái công trình và khuyến khích người sử dụng chủ động hơn trong quản lý năng lượng.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất, đây còn là một trong những giải pháp hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh, giảm phát thải và đáp ứng ngày càng tốt hơn các yêu cầu về môi trường trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngay trong EVNNPC, 1.735 cán bộ, công nhân viên đã lắp đặt hệ thống điện Mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, với tổng công suất khoảng 21,7MW.

Song hành với nguồn năng lượng phân tán là sự phát triển của hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS). Theo số liệu EVNNPC, hiện có 8.995 khách hàng sử dụng hệ thống pin lưu trữ, với tổng dung lượng khoảng 192MWh và công suất inverter khoảng 154MW.

Trong dài hạn, sự kết hợp giữa nguồn năng lượng tái tạo phân tán, hệ thống lưu trữ và các giải pháp quản lý nhu cầu có thể góp phần nâng cao tính linh hoạt của hệ thống điện.

Đây là hướng tiếp cận phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng, trong đó người sử dụng điện từng bước chuyển từ vị trí hoàn toàn thụ động sang chủ động tham gia sản xuất, lưu trữ và tối ưu hóa nhu cầu năng lượng.

Một trụ cột khác trong nâng cao năng lực vận hành là chuyển đổi số. EVNNPC đang tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện các nền tảng phục vụ quản lý kinh doanh, kỹ thuật và nhân sự. Tỷ lệ chuẩn hóa dữ liệu tại các lĩnh vực trọng yếu đã đạt từ 99,98% đến 100%.

Trong quý III-2026, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã phê duyệt 8 sáng kiến của EVNNPC; 37 giải pháp tại Techshow được xem xét, trong đó 14 giải pháp đã được thử nghiệm và triển khai trong công tác quản lý kỹ thuật.

Giá trị của chuyển đổi số đối với ngành điện không chỉ nằm ở việc giảm các thao tác thủ công. Khi dữ liệu về phụ tải, thiết bị và tình trạng vận hành được thu thập, chuẩn hóa và phân tích theo thời gian thực, khả năng dự báo, phát hiện bất thường và tổ chức bảo trì cũng được nâng cao.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với một hệ thống phân phối điện có phạm vi rộng, số lượng khách hàng lớn và tốc độ tăng phụ tải cao như khu vực miền Bắc.

Phía sau những giải pháp về kỹ thuật, đầu tư và công nghệ là yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện. Việc triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Đảng ủy EVNNPC được gắn với các nhiệm vụ cụ thể trong sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển; trong đó tập trung vào dự báo nhu cầu điện, nâng cao chất lượng lập kế hoạch, tháo gỡ khó khăn trong đầu tư xây dựng và xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong bảo đảm cung ứng điện an toàn, liên tục.

Trong bối cảnh nền kinh tế đặt ra yêu cầu tăng trưởng cao hơn, năng lượng không chỉ là một yếu tố đầu vào của sản xuất mà ngày càng trở thành một bộ phận quan trọng của năng lực cạnh tranh và chất lượng môi trường đầu tư.

Một địa phương muốn thu hút những dự án sản xuất quy mô lớn, trung tâm dữ liệu hay các ngành công nghiệp công nghệ cao trước hết phải có hạ tầng điện đủ mạnh, ổn định và có khả năng mở rộng.

Bởi vậy, yêu cầu bảo đảm điện năm 2027 cần được nhìn xa hơn câu chuyện cân đối cung - cầu trong từng thời điểm. Đó là quá trình chuẩn bị năng lực hạ tầng cho một chu kỳ phát triển mới, trong đó dự báo phụ tải phải đi trước, đầu tư lưới điện phải đồng bộ với quy hoạch phát triển, các nguồn năng lượng phân tán cần được khai thác hiệu quả và công nghệ số phải trở thành công cụ nâng cao chất lượng quản trị hệ thống./.

    Nổi bật
        Mới nhất
        Tổng công ty Điện lực miền Bắc: Chủ động hạ tầng, bảo đảm cung ứng điện cho tăng trưởng kinh tế năm 2027
        • Mặc định