Kinh tế và Hội nhập

Tỉnh Quảng Trị: Tập trung nguồn lực phát triển năng lượng - đòn bẩy cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Nguyễn Thành Nam • 16/11/2026 18:15

Quảng Trị là một trong những địa phương sở hữu lợi thế vượt trội về “nắng to, gió lớn” và quỹ đất rộng tại khu vực miền núi phía Tây. Địa phương đang bứt phá mạnh mẽ để trở thành trung tâm năng lượng sạch hàng đầu của khu vực miền Trung, với hàng loạt dự án điện gió, điện Mặt trời, thủy điện và điện khí quy mô lớn đã và đang được triển khai đồng thời Quảng Trị cũng xác định các dự án về năng lượng là 1 trong 4 trụ cột chính tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.

anh1-quang-tri.jpg
Dự án điện năng lượng Mặt trời tại Quảng Trị_Ảnh: Thành Nam

Xác định rõ tiềm năng “trời phú” trên mảnh đất cằn

Theo Quy hoạch điện VIII và điều chỉnh, tổng công suất nguồn điện quy hoạch tại tỉnh Quảng Trị đến năm 2030 đạt 12.963,4MW (giai đoạn 2031 - 2035 quy hoạch thêm 3.892,8MW), định hướng địa phương này trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực miền Trung.

Toàn tỉnh đã có 39 nhà máy năng lượng (điện gió, thủy điện, điện Mặt trời) đi vào phát điện và vận hành thương mại với tổng công suất thực tế hơn 1.560MW.

Trong năm 2025, tổng sản lượng điện phát trên địa bàn đạt gần 4 tỷ kWh. Trong đó, có 6 dự án nhiệt điện với tổng công suất 7.563MW; có 24 dự án điện gió đã đi vào vận hành với tổng công suất 1.102,2MW; 8 dự án điện gió có công suất 316 MW đang triển khai xây dựng; 11 dự án thủy điện đã đi vào vận hành với tổng công suất 181,5MW; 4 dự án điện Mặt trời đã đi vào vận hành với tổng công suất 159,2MW.

Về điện gió, Quảng Trị có 30 dự án với tổng công suất 2.609,5MW đã được tích hợp vào Quy hoạch tỉnh điều chỉnh. Đến nay, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị đã cấp chủ trương đầu tư cho 14 dự án với tổng công suất 1.093MW; 12 dự án với tổng công suất 945,6MW đã được đề xuất và đang thẩm định chủ trương đầu tư.

Hiện, vẫn còn 8 dự án với tổng công suất 709,5MW chưa nộp hồ sơ đề xuất. Bên cạnh việc cung cấp điện, các dự án điện gió tại Quảng Trị cũng trở thành một dấu ấn về du lịch, thu hút khách tới với địa phương, từ đó góp phần phát triển các loại hình dịch vụ khác như ăn uống, lưu trú, du lịch khám phá…

Tổng công suất được phân bổ của thủy điện là 703,3MW. Thủy điện tích năng được phân bổ công suất 246MW trong giai đoạn 2025 - 2030 và tăng thêm 1.200MW giai đoạn 2031 - 2035.

Về điện Mặt trời, toàn tỉnh có 17 dự án với tổng công suất 1.261MW được tích hợp trong quy hoạch. Trong giai đoạn 2025 - 2030, mới có 2 dự án đang được thẩm định chủ trương đầu tư, các dự án còn lại chưa đề xuất chủ trương đầu tư.

Đối với điện sinh khối, tỉnh được phân bổ công suất tăng thêm 205MW giai đoạn 2025 - 2030 và tăng thêm 120MW trong giai đoạn 2031 - 2035. Tuy nhiên, đến nay chưa có dự án nào nộp hồ sơ đề xuất đầu tư.

Năm 2026, Quảng Trị đặt mục tiêu tăng trưởng 10,6%. Sau khi GRDP quý II chỉ tăng khoảng 8,07%, tính chung 6 tháng đầu năm chỉ tăng 8,1%.

Ông Nguyễn Xuân Đạt - Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị - cho biết, Ủy ban nhân dân tỉnh đã cập nhật kịch bản điều hành theo từng quý. Theo đó, quý III phải đạt mức tăng khoảng 11,28% và quý IV khoảng 14,29%; 6 tháng cuối năm tăng khoảng 12,78% so với cùng kỳ năm trước.

Về cơ cấu đóng góp vào tăng trưởng, kịch bản điều chỉnh đã lượng hóa khá rõ các khu vực kinh tế. Khu vực công nghiệp - xây dựng tiếp tục là động lực chủ yếu, dự kiến tăng 24,63%, đóng góp khoảng 7,56 điểm phần trăm vào tăng trưởng GRDP của 6 tháng cuối năm, tương đương tăng thêm khoảng 4.133 tỷ đồng GRDP.

Trong đó, công nghiệp tăng khoảng 30,21%, đóng góp 4,78 điểm phần trăm. Riêng ngành sản xuất và phân phối điện theo kịch bản đóng góp khoảng 4,13 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, mức đóng góp thực tế phụ thuộc rất lớn vào tiến độ vận hành thương mại Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I và Thủy điện La Trọng. Ngành xây dựng tăng khoảng 18,7%, đóng góp 2,78 điểm phần trăm, chủ yếu từ giải ngân đầu tư công và triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm.

dien-gio.jpg
Các dự án điện gió cũng trở thành điểm nhấn về cảnh quan thu hút khách du lịch đến với Quảng Trị_Ảnh: Thành Nam

Những “điểm nghẽn” của ngành năng lượng và đề xuất tháo gỡ

Theo báo cáo của Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị, hiện toàn tỉnh có 17 dự án năng lượng chậm tiến độ, bao gồm các dự án nhiệt điện, điện gió và thủy điện, với tổng công suất hàng nghìn MW.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, sử dụng rừng, điều chỉnh chủ trương đầu tư, đấu nối hạ tầng kỹ thuật cũng như những khó khăn về nguồn vốn tín dụng. Ngoài ra, địa hình phức tạp, thiên tai và biến động giá vật tư, nguyên liệu cũng tác động không nhỏ đến tiến độ triển khai các dự án.

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là khả năng giải tỏa công suất cho các dự án năng lượng tái tạo. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Quảng Trị sẽ được đầu tư bổ sung nhiều công trình lưới điện truyền tải 500kV và 220kV nhằm phục vụ phát triển các nguồn điện mới.

Tuy nhiên, một số công trình trọng điểm hiện vẫn chưa xác định được chủ đầu tư hoặc chưa triển khai theo tiến độ đề ra. Đáng chú ý, cụm dự án gồm Trạm biến áp 500kV Lao Bảo, trạm cắt 500kV Quảng Trị 2 và đường dây 500kV Lao Bảo - Quảng Trị 2 được xác định là hạ tầng then chốt để giải tỏa công suất các dự án điện gió khu vực phía Tây tỉnh, đồng thời phục vụ nhập khẩu điện từ Lào vào Việt Nam.

Theo quy hoạch, các công trình này dự kiến đưa vào vận hành cuối năm 2027. Trong khi đó, nhiều dự án điện gió, điện Mặt trời chuyển tiếp được quy hoạch đấu nối lên tuyến đường dây 220kV mạch kép Ba Đồn - Đồng Hới - Đông Hà, làm gia tăng nguy cơ quá tải hệ thống truyền tải hiện hữu.

Trong cuộc họp trực tuyến với lãnh đạo Bộ Công Thương hồi tháng 4-2026, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Đức Tiến đề nghị Bộ Công Thương xem xét điều chỉnh khung giá phát điện cho các loại hình điện Mặt trời.

Quan tâm chỉ đạo EVN đẩy nhanh tiến độ triển khai đường dây 500kV để đấu nối với các tuyến đường dây khác trên khu vực phía Tây Quảng Trị nhằm khai thác hiệu quả các dự án điện gió tại đây. Đề nghị linh hoạt điều chỉnh danh mục dự án nguồn điện để thay thế các dự án kém hiệu quả bằng các dự án có hiệu quả.

Về phía địa phương, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cũng phát đi thông điệp là kiên quyết nhưng cũng tạo điều kiện đối với những nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng.

Theo đó, những nhà đầu tư không thực hiện hoặc không có cam kết rõ ràng về tiến độ, Sở Công Thương sẽ kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị xem xét điều chỉnh, thu hồi hoặc chuyển giao cơ hội đầu tư cho các nhà đầu tư khác có năng lực hơn, nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực, phục vụ mục tiêu phát triển chung và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trong thời gian tới, tỉnh Quảng Trị cũng tích cực đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng - một trong những trở ngại lớn, khi nhiều hộ dân chưa đồng thuận với phương án đền bù, dẫn đến chậm tiến độ ở một số dự án trọng điểm như Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, các dự án điện gió tại Hướng Hóa.

anh3-quang-tri.jpg
Dự án Nhiệt điện Quảng Trạch 1 đã hoàn thành hơn 99% tiến độ_Ảnh: Thành Nam

Đặc biệt, dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 đã đạt hơn 99% tiến độ, các hạng mục chính cơ bản hoàn thành. Khởi công tháng 12-2021, dự án gồm 2 tổ máy với tổng công suất lắp đặt 1.403 MW, sử dụng công nghệ USC (trên siêu tới hạn) với thông số nhà máy cao nhất tại Việt Nam hiện nay.

Khi vận hành, nhà máy sẽ cung cấp cho hệ thống điện quốc gia khoảng 9,1 tỷ kWh mỗi năm, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao độ ổn định cho hệ thống điện.

Đây là một trong những công trình nguồn điện trọng điểm trong Quy hoạch điện, được kỳ vọng đóng góp khoảng 1.200 tỷ đồng/năm vào ngân sách nhà nước, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế tỉnh Quảng Trị cùng khu vực Bắc Trung Bộ.

Nhà máy được trang bị đồng bộ hệ thống xử lý nước thải, khí thải và lọc bụi, đáp ứng quy chuẩn môi trường Việt Nam và tương đương tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới; các thông số môi trường được truyền trực tuyến về Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Trị và hiển thị công khai tại cổng nhà máy 24/24h.

Trên công trường, các đơn vị đang tập trung cao độ cho công tác hoàn thiện thiết bị, xử lý các tồn tại kỹ thuật để đưa tổ máy 1 vào vận hành phát điện thương mại theo kế hoạch; đồng thời chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ máy 2 bước vào giai đoạn chạy thử.

Với những tiềm năng, lợi thế và quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Trị cùng với việc việc khai thác tối đa các dự án năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, Quảng Trị hứa hẹn sẽ trở thành trung tâm kết nối tăng trưởng xanh của vùng cũng như khu vực./.

    Nổi bật
        Mới nhất
        Tỉnh Quảng Trị: Tập trung nguồn lực phát triển năng lượng - đòn bẩy cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số
        • Mặc định