Văn hóa - Xã hội

Tỉnh Quảng Trị phát huy hiệu quả vai trò tôn giáo, góp phần củng cố khối đoàn kết toàn tỉnh sau sáp nhập

Nguyễn Tất Trường • 16/11/2026 18:33

Tỉnh Quảng Trị mới là địa bàn hoạt động của nhiều tôn giáo lớn, có tác động tích cực và là nguồn lực xã hội quan trọng trong xây dựng địa phương phát triển bền vững, đoàn kết, hài hòa. Trong bối cảnh hậu sáp nhập, tỉnh Quảng Trị cần tiếp tục thực hiện tốt chính sách tôn giáo, bảo đảm ổn định xã hội và củng cố vững chắc khối đoàn kết toàn dân.

anh1-quang-tri(1).jpg
Thánh địa La Vang - điểm đến hành hương của du khách, đặc biệt là công đồng Công giáo trên toàn thế giới_Ảnh: Báo Thanh niên

Hoạt động tôn giáo luôn “gắn đạo với đời”

Từ khi thành lập đến nay, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng thực hiện hiệu quả chủ trương, chính sách nhằm phát huy những giá trị tích cực của các tôn giáo tại Việt Nam trên cơ sở “bảo đảm, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và không tín ngưỡng, tôn giáo của người dân; vận động, đoàn kết, tập hợp các tổ chức tôn giáo, tín đồ, chức sắc, chức việc, nhà tu hành sống “tốt đời, đẹp đạo”, đồng hành cùng dân tộc”(1).

Hiện Nhà nước đã công nhận và cấp đăng ký hoạt động cho 43 tổ chức thuộc 16 tôn giáo, với hơn 27 triệu tín đồ (chiếm trên 27% dân số cả nước), gồm hơn 54 nghìn chức sắc; 135,5 nghìn chức việc; trên 29.600 cơ sở thờ tự tôn giáo.

Mỗi tôn giáo ở Việt Nam có đức tin, hệ thống giáo lý, giáo luật khác nhau nhưng cùng có điểm tương đồng ở tinh thần dân tộc, với phương châm sống “tốt đời, đẹp đạo”(2).

Trong bức tranh tôn giáo đa dạng đó, tỉnh Quảng Trị hiện có 3 tôn giáo được công nhận, hoạt động hợp pháp, là Phật giáo, Công giáo và các hệ phái đạo Tin lành; gồm khoảng 70 tổ chức tôn giáo trực thuộc và trên 60 điểm sinh hoạt tôn giáo tập trung.

Năm 2025, toàn tỉnh có trên 150 chức sắc, khoảng 400 cơ sở thờ tự, hàng nghìn chức việc, nhà tu hành và khoảng 216.100 tín đồ (tỷ lệ khoảng 12% dân số của tỉnh).

Hòa cùng nhịp sống, sự phát triển của các dân tộc trên địa bàn tỉnh cũng như cả nước, đồng bào, tín đồ các tôn giáo tỉnh Quảng Trị luôn phấn khởi, đặt trọn niềm tin và thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là về công tác dân tộc, tôn giáo.

Đặc biệt, các dân tộc anh em không phân biệt lương - giáo luôn đoàn kết, gắn bó chặt chẽ, hỗ trợ nhau cùng vươn lên trong lao động, sản xuất, phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống; đồng lòng xây dựng quê hương Quảng Trị ngày càng phát triển.

Đồng bào các tôn giáo chủ động, thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương tham gia nhiều hoạt động xã hội, như hỗ trợ xây dựng hàng trăm ngôi nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết; ủng hộ nhiều ngày công lao động, hàng chục tấn gạo và nhiều vật tư, hàng hóa khác, với tổng giá trị hàng chục tỷ đồng…; vận động tăng, ni, phật tử tham gia đóng góp các quỹ (như quỹ vì người nghèo, khuyến học, khuyến tài, đền ơn đáp nghĩa…).

Các tín đồ, chức sắc tôn giáo cũng tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; nhiều người trở thành cầu nối quan trọng trong tuyên truyền, vận động đồng bào có đạo giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phòng, chống các loại tội phạm và tệ nạn xã hội ở địa bàn khu dân cư. Tiêu biểu là mô hình “Phật giáo Quảng Trị tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc và xây dựng nông thôn mới” được triển khai hiệu quả…

Trong dịp bầu cử trọng đại của Tổ quốc, các tổ chức tôn giáo trên địa bàn tỉnh tích cực tuyên truyền, vận động, hướng dẫn, nhắc nhở tín đồ thực hiện nội dung của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh(3).

Ban Trị sự Phật giáo tỉnh mặc dù mới hợp nhất, địa bàn rộng hơn, việc quản lý, hướng dẫn các hoạt động Phật sự khó khăn; tuy nhiên, bằng nhiều phương thức linh hoạt, các chức sắc, cơ sở tự viện đã giới thiệu, hướng dẫn các phật tử thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ công dân trong ngày bầu cử 15-3-2026.

Trong khi đó, tại các giáo xứ Công giáo, nhiều linh mục chủ động hướng dẫn, vận động bà con giáo dân sau khi kết thúc lễ vào sáng chủ nhật (ngày 15-3-2026) tập trung đến khu vực bỏ phiếu nơi mình sinh sống để hoàn thành quyền và nghĩa vụ công dân sớm nhất, sáng suốt lựa chọn những đại biểu ưu tú nhất bầu vào bộ máy chính quyền các cấp để phục vụ nhân dân, xây dựng quê hương phát triển.

Chính sự đóng góp của các chức sắc, chức việc là yếu tố quan trọng góp phần làm cho các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước đạt hiệu quả cao trong đời sống xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

anh2-quang-tri.jpg
Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031_Ảnh: Cổng thông tin điện tử Tỉnh Quảng Trị

Yêu cầu mới về quản lý hoạt động tôn giáo trên địa bàn tỉnh

Tỉnh Quảng Trị mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất tỉnh Quảng Bình và tỉnh Quảng Trị trước đây, theo đó, không gian quản lý hành chính mở rộng với đặc điểm dân cư, lịch sử và văn hóa đa dạng, phức tạp hơn, kéo theo yêu cầu thống nhất công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn.

Tăng cường sự hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau giữa các tôn giáo, hạn chế định kiến và những khác biệt có thể dẫn đến khoảng cách trong quan hệ cộng đồng.

Như vậy, đoàn kết tôn giáo trên địa bàn tỉnh cần được xem xét trong mối quan hệ giữa đoàn kết trong nội bộ từng tôn giáo, đoàn kết giữa các tôn giáo và đoàn kết giữa đồng bào có đạo với đồng bào không theo tôn giáo.

Hiện nay, cơ cấu tôn giáo tỉnh Quảng Trị đa dạng hơn, nguồn lực xã hội và khả năng đóng góp của các tổ chức tôn giáo cũng ngày càng to lớn hơn.

Nhiệm vụ kết nối các tổ chức tôn giáo, phát huy vai trò của chức sắc, chức việc và tín đồ trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội có ý nghĩa quan trọng đối với việc tăng cường khối đoàn kết cộng đồng.

Mặt khác, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo đang được kiện toàn để thích ứng với mô hình tổ chức hành chính mới. Mới nhất, Ban Tôn giáo thuộc Sở Nội vụ được sáp nhập với Ban Dân tộc để hình thành cơ quan chuyên môn về dân tộc và tôn giáo của tỉnh.

Vấn đề đặt ra là sớm thống nhất đầu mối quản lý, cập nhật cơ sở dữ liệu tôn giáo, rà soát địa bàn hoạt động của các tổ chức tôn giáo và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan chuyên môn với chính quyền cấp xã.

Nếu phương thức công tác vẫn chủ yếu dựa vào các mối quan hệ và địa bàn quản lý trước đây, việc kết nối chức sắc, chức việc và tín đồ trên phạm vi tỉnh mới có thể thiếu đồng bộ.

Đồng thời, phải có chính sách bảo đảm việc giải quyết thủ tục hành chính, nhu cầu sinh hoạt tôn giáo và những kiến nghị chính đáng của các tổ chức, cá nhân được thực hiện thông suốt trong quá trình chuyển đổi tổ chức bộ máy.

Cùng với đó, công tác quản lý tôn giáo cần bảo đảm tính linh hoạt, thiết thực với từng khu vực. Sự khác biệt giữa khu vực đô thị, đồng bằng, ven biển và miền núi đòi hỏi phương thức vận động, đối thoại và phối hợp với các tổ chức tôn giáo phù hợp điều kiện thực tế.

Xử lý thoả đáng tâm tư, nguyện vọng của tín đồ và vấn đề liên quan đến cơ sở thờ tự, đất đai tôn giáo, hoạt động xã hội của các tổ chức tôn giáo theo quy định pháp luật.

Mặt khác, cần duy trì và phát huy cao hơn giá trị nguồn lực hợp pháp của các tổ chức tôn giáo tham gia chương trình an sinh xã hội, bảo đảm người dân được tiếp cận chính sách công bình đẳng, không phân biệt tôn giáo.

Công tác thông tin, tuyên truyền cần tập trung giúp người dân nhận diện thông tin sai lệch, giải quyết bất đồng trên cơ sở đối thoại và pháp luật, tránh quy kết cho cả cộng đồng từ hành vi của một số cá nhân.

anh3-quang-tri(1).jpg
Nhà thờ Giáo xứ Hội Nghĩa_Ảnh: Vnexpress.net

Để tiếp tục phát huy vai trò của tôn giáo trong tình hình mới

Trong bối cảnh tỉnh Quảng Trị mới được thành lập, việc phát huy vai trò của tôn giáo cần được đặt trong tổng thể yêu cầu xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo đảm an sinh xã hội và tạo động lực phát triển địa phương trong giai đoạn mới.

Chính quyền tỉnh tiếp tục chuyển từ cách tiếp cận thiên về quản lý hành chính sang kết hợp chặt chẽ giữa quản lý bằng pháp luật, vận động, đối thoại và hỗ trợ các hoạt động tôn giáo hợp pháp.

Phân biệt rõ nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo chính đáng với những hành vi vi phạm pháp luật; bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện pháp luật.

Trên cơ sở kế thừa những kết quả tích cực, tỉnh cần tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo tham gia các chương trình hỗ trợ hộ nghèo, chăm sóc người cao tuổi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật và những người bị ảnh hưởng bởi thiên tai; khuyến khích các tổ chức tôn giáo phối hợp với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể triển khai hoạt động thiện nguyện gắn với nhu cầu thực tế, tránh trùng lặp nguồn lực hoặc hỗ trợ dàn trải, thiếu tính bền vững.

Tiếp tục rà soát, thống nhất cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, chính quyền cấp xã, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức tôn giáo; khắc phục tình trạng chồng chéo về trách nhiệm, thiếu thông tin hoặc chậm giải quyết những kiến nghị chính đáng của chức sắc và tín đồ.

Tập trung xử lý hài hoà những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống nhân dân, như đất đai, cơ sở thờ tự, hoạt động từ thiện, giáo dục đạo đức, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội.

Tỉnh cần phối hợp với các tổ chức tôn giáo nghiên cứu, nhận diện những giá trị văn hóa, đạo đức tích cực trong đời sống tín ngưỡng; khuyến khích các hoạt động văn hóa cộng đồng, giao lưu giữa các tôn giáo và giữa đồng bào có tôn giáo với đồng bào không theo tôn giáo.

Phát huy ảnh hưởng xã hội của chức sắc, chức việc trong tuyên truyền nếp sống văn minh, xây dựng gia đình tiến bộ, phòng chống bạo lực gia đình, bảo vệ môi trường và thực hiện chính sách dân số, giáo dục.

Đối với những địa bàn có tiềm năng du lịch tâm linh, cần bảo đảm trách nhiệm của các tổ chức quản lý, cơ sở tôn giáo và doanh nghiệp trong bảo vệ di sản, giữ gìn cảnh quan, bảo đảm an ninh, trật tự và ngăn ngừa thương mại hóa quá mức các hoạt động tín ngưỡng.

Nâng cao chất lượng công tác dân vận theo hướng gần dân, sát cơ sở, tôn trọng chức sắc, chức việc và tín đồ; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ địa bàn dân cư./.


(1) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, t. I, tr. 124 - 125

(2) Xem: Song Linh: “Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt Đoàn đại biểu lãnh đạo chức sắc các tổ chức tôn giáo”, Báo Nhân dân điện tử, ngày 13/6/2024, https://nhandan.vn/chu-tich-nuoc-to-lam-gap-mat-doan-dai-bieu-lanh-dao-chuc-sac-cac-to-chuc-ton-giao-post814119.html

(3) Xem: “Các tổ chức tôn giáo tỉnh Quảng Trị tích cực hướng về cuộc bầu cử”, Ban Tôn giáo Chính phủ, ngày 13-3-2026, https://btgcp.gov.vn/pages/detail/40587/Cac-to-chuc-ton-giao-tinh-Quang-Tri-tich-cuc-huong-ve-cuoc-bau-cu.html

    Nổi bật
        Mới nhất
        Tỉnh Quảng Trị phát huy hiệu quả vai trò tôn giáo, góp phần củng cố khối đoàn kết toàn tỉnh sau sáp nhập
        • Mặc định