Tiếp tục làm rõ cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” trong bối cảnh chuyển đổi số

Tọa đàm khoa học nằm trong khuôn khổ Chương trình đề tài khoa học cấp bộ trọng điểm năm 2026 của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, do PGS, TS Dương Trung Ý - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản - làm chủ nhiệm.

Tọa đàm tiến hành 2 phiên thảo luận, phiên 1: Cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” trong bối cảnh chuyển đổi số tại thành phố Đà Nẵng hiện nay và phiên 2: Thực trạng mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương ở thành phố Đà Nẵng trong kỷ nguyên số hiện nay.

PGS, TS Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; PGS, TS Đinh Quang Thành, Giám đốc Nhà xuất bản, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và TS Nguyễn Đình Thuận, Hiệu trưởng Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng đồng chủ trì tọa đàm.

Tham dự tọa đàm có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, cùng các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý của thành phố Đà Nẵng.

Phát biểu tại tọa đàm, PGS, TS Dương Trung Ý nhấn mạnh, chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tổ chức, vận hành của bộ máy Đảng, Nhà nước, mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương và cách thức nhân dân tham gia vào đời sống chính trị - xã hội.

Trong bối cảnh đó, cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” không thay đổi về bản chất, song cần tiếp tục đổi mới về nội dung, phương thức và công cụ thực hiện để thích ứng với yêu cầu của kỷ nguyên số.

Theo Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, chuyển đổi số đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng tăng cường sử dụng dữ liệu, khoa học - công nghệ, các công cụ phân tích, dự báo trong hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối; đồng thời tiếp tục lãnh đạo bằng chiến lược, thể chế, định hướng phát triển và công tác kiểm tra, giám sát.

Đối với Nhà nước, cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị phát triển, từ quản lý theo quy trình sang quản trị dựa trên dữ liệu, chủ động dự báo, phòng ngừa và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Cùng với đó, quyền làm chủ của nhân dân cần được phát huy đầy đủ, thực chất trên không gian số. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng dịch vụ công mà ngày càng phải trở thành chủ thể tham gia xây dựng chính sách, phản biện xã hội, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước và đóng góp sáng kiến phát triển. Công nghệ số mở ra điều kiện thuận lợi để tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và củng cố niềm tin của nhân dân.

Đối với Đà Nẵng, với những lợi thế trong cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh cùng các cơ chế, chính sách đặc thù, thành phố có nhiều điều kiện để trở thành “phòng thí nghiệm thực tiễn” về đổi mới quản trị trong kỷ nguyên số.

Qua đó, thành phố Đà Nẵng có thể tổng kết thực tiễn, nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp đột phá và rút ra những bài học kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho quá trình tiếp tục hoàn thiện cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” và đổi mới mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương trong cả nước.

Trong thời gian tới, thành phố cần tập trung làm rõ những vấn đề lý luận mới về cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” trong kỷ nguyên số; đánh giá thực tiễn xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh và đổi mới quản trị tại thành phố Đà Nẵng; đồng thời nghiên cứu hoàn thiện thể chế số, phát triển nền tảng dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và tăng cường sự tham gia của người dân trong quản trị.

Đặc biệt, cần nghiên cứu các cơ chế, chính sách có tính đột phá để thành phố Đà Nẵng tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong đổi mới quản trị địa phương.

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” trong tiến trình chuyển đổi số; trong đó chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành của Nhà nước và mở rộng các hình thức để nhân dân tham gia vào quá trình xây dựng, giám sát và quản trị xã hội trên môi trường số.

Các ý kiến cũng đề cập yêu cầu xây dựng mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương theo hướng hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm.

Nhiều giải pháp được đề xuất, tập trung vào hoàn thiện thể chế và hạ tầng số, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông, khai thác hiệu quả dữ liệu dùng chung và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, điều hành.

Cùng với đó là nâng cao năng lực số, tư duy quản trị hiện đại của đội ngũ cán bộ, công chức; tăng cường sự tham gia thực chất của nhân dân trên không gian số, đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu, an ninh mạng và quyền riêng tư của người dân.

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Thanh Phương nhấn mạnh vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong kỷ nguyên số.

Theo đó, Mặt trận Tổ quốc thành phố cần tiếp tục đổi mới phương thức tập hợp, phản ánh ý kiến, nguyện vọng của nhân dân; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tăng cường đối thoại và ứng dụng các nền tảng số để người dân tham gia xây dựng Đảng, chính quyền.

Đáng chú ý, Mặt trận Tổ quốc thành phố đang từng bước xây dựng “Mặt trận số”, đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong tiếp nhận, tổng hợp, phân tích ý kiến nhân dân, theo dõi kiến nghị và nắm bắt dư luận xã hội.

Qua đó, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội, tăng cường kết nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, góp phần thực hiện thực chất cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”.

TS Nguyễn Duy Thụy - Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên - nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình quản trị địa phương trong bối cảnh chuyển đổi số, trong đó dữ liệu và công nghệ số cần được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản lý, điều hành.

Theo đó, cần chuyển mạnh từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị, qua đó nâng cao chất lượng tham mưu, dự báo và ra quyết định.

Cùng với đó, cần chú trọng đầu tư hạ tầng số và hoàn thiện các nền tảng dữ liệu, cần chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực số, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng với phương thức quản trị hiện đại.

Đối với Đà Nẵng, việc đẩy mạnh chuyển đổi số cần gắn với hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng trong quá trình vận hành các hệ thống số.

Những nội dung được trao đổi, phân tích tại tọa đàm góp phần làm rõ hơn những yêu cầu mới đối với cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” trong bối cảnh chuyển đổi số; từ đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành đến mở rộng các hình thức để nhân dân tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, giám sát và phản biện xã hội trên không gian số.

Các ý kiến cũng góp phần bổ sung những luận cứ thực tiễn cho việc đổi mới mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương theo hướng hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu và lấy người dân làm trung tâm.

Từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng, những kết quả và kinh nghiệm tại tọa đàm có ý nghĩa thiết thực trong việc nhận diện những vấn đề đặt ra, hoàn thiện thể chế, phương thức tổ chức và vận hành chính quyền số, đồng thời phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong kết nối Đảng, chính quyền với nhân dân.

Qua đó, góp phần tạo nền tảng để thành phố tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng mô hình quản trị địa phương hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

* Trước đó, PGS, TS Dương Trung Ý - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản - đã thăm và tặng quà Trạm Rada 29, thuộc Trung đoàn 290 - Sư đoàn Phòng không 375./.