Sự kiện trong nước nổi bật tuần qua: Cơ chế vượt trội phát triển Hà Nội; định hướng phát triển công nghệ chiến lược...

Bộ Chính trị trao cơ chế vượt trội để Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu

Ngày 17-3, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết xác định một trong những đột phá là xây dựng thể chế đặc thù, vượt trội cho Hà Nội, bảo đảm Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện về các vấn đề phát triển.

Cùng với đó, Hà Nội được yêu cầu đổi mới mô hình quản trị theo hướng hiện đại, dựa trên dữ liệu và chuyển đổi số, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển. Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị Thủ đô trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Bộ Chính trị đề ra lộ trình phát triển dài hạn với các mốc cụ thể. Đến năm 2035, Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, chính trị - xã hội ổn định, là điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn.

Thành phố hình thành một số trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao thuộc nhóm dẫn đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương; trung tâm tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo có vai trò quan trọng ở cấp quốc gia, khu vực và quốc tế.

Đến năm 2045, Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ, có hạ tầng và quản trị đô thị hiện đại, chất lượng sống của người dân cao, xã hội văn minh, an toàn, đáng sống.

Hướng tới mốc 100 năm giải phóng Thủ đô và đến năm 2065, Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao, bền vững, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và mức thu nhập bình quân đầu người cao trên thế giới.

Nghị quyết cũng đề ra từng chỉ tiêu cụ thể cho từng giai đoạn khác nhau, đồng thời đề ra 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu.

Thông báo Kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về công nghệ chiến lược

Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban Chỉ đạo) vừa ban hành Thông báo số 22-TB/CQTTBCĐ, ngày 20-3-2026, về Kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về công nghệ chiến lược của Thường trực Ban Chỉ đạo ngày 18-3-2026.

Thông báo kết luận khẳng định, phát triển công nghệ chiến lược là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là vấn đề chiến lược quốc gia, liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh, khả năng tự chủ công nghệ và vị thế của đất nước trong giai đoạn mới.

Thẳng thắn nhìn nhận 3 điểm nghẽn lớn, Thường trực Ban Chỉ đạo yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện quyết liệt 6 định hướng lớn:

Thứ nhất, mục tiêu phát triển công nghệ chiến lược phải xuất phát từ nhu cầu phát triển của nền kinh tế và lợi ích lâu dài của quốc gia, đó là nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh, hình thành các ngành công nghiệp mới và bảo đảm tự chủ về công nghệ trong những lĩnh vực then chốt.

Thứ hai, xác định Danh mục công nghệ chiến lược.

Thứ ba, các cơ chế, chính sách phải được thiết kế theo hướng khuyến khích mạnh mẽ doanh nghiệp đầu tư vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp tư nhân, đưa các doanh nghiệp thực sự trở thành trung tâm của hệ sinh thái công nghệ.

Thứ tư, tập trung nguồn lực cho một số lĩnh vực thật sự trọng điểm, kiên quyết khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, lãng phí.

Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ mô hình tổ chức thực hiện và xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu.

Thứ sáu, đặc biệt coi trọng nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Thông báo kết luận cũng đồng thời chỉ ra 6 việc cần làm ngay, nhấn mạnh phát triển công nghệ chiến lược là nhiệm vụ đặc biệt cấp bách, là trách nhiệm chung, cần sự vào cuộc thực sự của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học và toàn xã hội.

Khởi công đồng loạt 121 trường phổ thông nội trú liên cấp biên giới

121 trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới được đồng loạt khởi công sáng 19-3 với tổng đầu tư khoảng 30.000 tỷ đồng. Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Lễ khởi công, động thổ tại điểm cầu Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Đồng Đăng, xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn.

Chương trình được triển khai tại các xã biên giới đất liền của 17 tỉnh, thành phố, gồm Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Tháp và An Giang.

Trong 30.000 tỷ đồng kinh phí đầu tư, ngân sách địa phương chi khoảng 2.000 tỷ, còn lại từ Trung ương. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, dự kiến 121 trường này được hoàn thành trước ngày 30-8-2027 và đi vào hoạt động ngay sau đó.

Đây là đợt khởi công thứ hai,nhằm thực hiện Thông báo kết luận số 81-TB/TW, ngày 18-7-2025, của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, trong đó thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền. Trong giai đoạn 1, đã có 108 trường được khởi công xây dựng, bảo đảm hoàn thành trước ngày 30-8-2026.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp với Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, tổng hợp đề xuất của các tỉnh, thành phố để xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí kinh phí theo quy định; đồng thời chủ động rà soát, hoàn thiện thể chế, xây dựng mô hình tổ chức, hoạt động, các cơ chế, chính sách đặc thù và xem xét, bố trí nguồn lực phù hợp cho các trường hoạt động đầy đủ, phát huy hiệu quả sau khi hoàn thành xây dựng, đưa vào sử dụng theo quy định.

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất và tiêu dùng

Chiều 21-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ để rà soát công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ từ cuối tháng 2 đến nay trong việc ứng phó với cuộc khủng hoảng năng lượng do các tác động của xung đột tại Trung Đông và việc triển khai Kết luận số 14 của Bộ Chính trị, ngày 20-3-2026, về bảo đảm nguồn cung, giá nhiên liệu ổn định trong tình hình mới.

Tại cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đồng tình với các nhận định, đánh giá về việc khủng hoảng xăng dầu trên thế giới lần này rất phức tạp, khó định đoán; khẳng định vừa phải có các biện pháp, giải pháp xử lý trước mắt, vừa phải có các biện pháp căn cơ, lâu dài. Thủ tướng nhấn mạnh 4 mục tiêu lớn:

(i) Dứt khoát không để thiếu năng lượng nói chung và xăng dầu nói riêng cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng trong bất cứ tình hình nào;

(ii) Phải đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và nâng cao đời sống tinh thần, vật chất của nhân dân;

(iii) Phục vụ cho tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo;

(iv) Quản trị được các rủi ro có thể xảy ra.

Yêu cầu các bộ, ngành, doanh nghiệp liên quan thực hiện nghiêm, kịp thời, hiệu quả các chỉ đạo của Bộ Chính trị trong Kết luận số 14 về bảo đảm nguồn cung và giá nguyên liệu ổn định, Thủ tướng đồng thời nêu rõ nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm và giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, doanh nghiệp.

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính kêu gọi các cơ quan trong hệ thống chính trị, người dân, doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; coi đây là cơ hội để thúc đẩy chuyển đổi năng lượng theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Dự kiến chi gần 15.000 tỷ đồng để số hóa giao thông toàn quốc

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 456 phê duyệt đề án “Xây dựngTrung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Dự kiến tổng kinh phí cho giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 14.860 tỷ đồng (chưa bao gồm kinh phí vận hành, bảo trì thường xuyên).

Đề án được triển khai trên toàn quốc từ năm 2026 đến năm 2050, chia làm 3 giai đoạn. Trong đó, từ năm 2026 đến năm 2028 Việt Nam sẽ vận hành hệ thống Trung tâm 2 cấp liên thông toàn quốc. Trung tâm được thiết kế theo mô hình liên thông phân tán nhưng quản lý tập trung.

Trung tâm cấp 1 do Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) chủ trì, thực hiện chức năng tổng hợp, phân tích dữ liệu chuyên ngành, điều phối liên thông toàn quốc và cung cấp nền tảng dùng chung. Trung tâm cấp 2 do công an tỉnh, thành phố tổ chức vận hành trực tiếp theo phân cấp, bảo đảm kết nối liên thông, đồng bộ với Trung tâm cấp 1.

Cũng trong thời gian này, 100% tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác sẽ có hệ thống camera giám sát.

Đến năm 2030, hệ thống camera giám sát được mở rộng ra các tuyến quốc lộ, đường tỉnh, đường đô thị. Trung tâm hai cấp liên thông toàn quốc điều hành dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) theo thời gian thực.

Đến năm 2050, Việt Nam sẽ hoàn thiện quản trị giao thông số hiện đại, tự động hóa cao trên tất cả loại hình đường bộ, đường sắt và đường thủy; ứng dụng hiệu quả dữ liệu lớn và AI để điều hành giao thông, giảm tai nạn và hạn chế ùn tắc.

Bộ Công an sẽ là cơ quan chủ trì lập kế hoạch, tổ chức triển khai toàn bộ đề án, đôn đốc các bộ ngành liên quan và xây dựng quy chuẩn kỹ thuật hệ thống.

Việt Nam - Nhật Bản ký 3 công hàm vay vốn ODA cho chuyển đổi xanh

Ngày 20-3, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, thay mặt Chính phủ Việt Nam, cùng Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki, thay mặt Chính phủ Nhật Bản, đã ký 3 Công hàm trao đổi về việc cung cấp vốn vay cho 3 chương trình, dự án.

Các chương trình, dự án gồm, Chương trình Hỗ trợ ngân sách chung cho chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu; Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai và Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc. Tổng giá trị 3 khoản vay xấp xỉ 90 tỷ yên, tương đương khoảng 609 triệu USD.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, 3 Công hàm trao đổi được ký kết tiếp tục khẳng định Nhật Bản là nhà tài trợ song phương lớn nhất của Việt Nam và khẳng định sự quan tâm của Chính phủ Nhật Bản trong việc tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam. Đồng thời, là một bước cụ thể hóa cam kết của Lãnh đạo cấp cao hai nước về thúc đẩy hợp tác ODA thế hệ mới cho các lĩnh vực ưu tiên như chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các chương trình, dự án do Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ nêu trên đều là các chương trình, dự án có ý nghĩa quan trọng, hỗ trợ tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực cải thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu để nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu tại các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc, là khu vực còn nghèo và khó khăn của Việt Nam./.