Ra mắt ấn phẩm Tạp chí Cộng sản số đặc biệt với chủ đề: “Khơi thông điểm nghẽn thể chế để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới”
Ngày 24-2-2025, tại Hà Nội, Tạp chí Cộng sản tổ chức Lễ ra mắt ấn phẩm chuyên đề đặc biệt “Khơi thông điểm nghẽn thể chế để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới”. Đồng chí Lê Hải Bình - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản - chủ trì Lễ ra mắt.
Đến dự Lễ ra mắt ấn phẩm có đồng chí Nguyễn Văn Hiếu - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Nông Thị Hà - Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc; đồng chí Trần Việt Trường - Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương.
Trên cơ sở chỉ đạo của Đồng chí Tổng Bí thư, Tạp chí Cộng sản đã tổ chức các hội thảo khoa học, tọa đàm chuyên đề với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý để nhận diện rõ hơn về các điểm nghẽn thể chế hiện nay, đồng thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ hiệu quả. Kết quả từ các hội thảo này là nền tảng để hình thành ấn phẩm chuyên đề đặc biệt với chủ đề “Khơi thông điểm nghẽn thể chế để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới”.
Nhận diện và phân loại các điểm nghẽn thể chế
Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong công cuộc đổi mới, song vẫn tồn tại những điểm nghẽn thể chế cản trở sự phát triển. Những điểm nghẽn này bao gồm: bộ máy quản lý nhà nước cồng kềnh, thiếu liên kết giữa các cấp, dẫn đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn chồng chéo, thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Cơ chế vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn không ít rào cản, chưa tạo được động lực mạnh mẽ cho khu vực kinh tế tư nhân; một số quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, giải quyết tranh chấp thương mại còn chưa hoàn thiện, gây khó khăn cho môi trường kinh doanh.
Tác động của cải cách thể chế đến sự phát triển kinh tế - xã hội
Cải cách thể chế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Nếu khơi thông các điểm nghẽn, Việt Nam có thể đạt được các mục tiêu sau: tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tinh gọn bộ máy hành chính, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, giảm thiểu tham nhũng. Cải cách thể chế giúp thúc đẩy phát triển giáo dục, y tế, an sinh xã hội, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ công thuận lợi hơn. Cải cách thể chế sẽ giúp Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng hơn, tận dụng tốt các cơ hội từ nền kinh tế số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn thể chế
Trên cơ sở nhận diện các rào cản, ấn phẩm đề xuất một số giải pháp cải cách nhằm thúc đẩy phát triển, bao gồm: rà soát, loại bỏ các quy định lỗi thời, xây dựng cơ chế chính sách phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế số; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng chính phủ điện tử, cải cách thủ tục hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Thực hiện cơ chế giám sát chặt chẽ, thúc đẩy cải cách hành chính dựa trên nguyên tắc công khai, minh bạch. Cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất và dịch vụ.
Học hỏi kinh nghiệm quốc tế trong cải cách thể chế
Ấn phẩm giới thiệu các mô hình cải cách thể chế thành công từ nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm: chính sách quản trị hiệu quả, môi trường kinh doanh minh bạch, thu hút đầu tư nước ngoài mạnh mẽ của Singapore. Cải cách thể chế hành chính, tinh giản bộ máy chính quyền, thúc đẩy đổi mới sáng tạo của Trung Quốc. Xây dựng hệ thống pháp luật chặt chẽ, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người lao động tại Đức và Nhật Bản. Việt Nam có thể vận dụng các bài học này để thúc đẩy cải cách thể chế theo hướng linh hoạt, phù hợp với thực tiễn trong nước.
Ấn phẩm “Khơi thông điểm nghẽn thể chế để đất nước vươn mình” không chỉ mang giá trị nghiên cứu mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao. Đây là tài liệu hữu ích, giúp các nhà hoạch định chính sách trong đề xuất những biện pháp cải cách phù hợp, góp phần hoàn thiện hệ thống thể chế quốc gia; giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư về xu hướng cải cách thể chế, định hướng phát triển kinh tế trong thời gian tới, giúp giới nghiên cứu và học thuật trong vấn đề tạo cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về thể chế, chính sách và quản trị công.
Phát biểu ý kiến tại lễ ra mắt, GS, TS. Trần Ngọc Đường - Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam- đánh giá rất cao sự nhạy bén chính trị của Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản đã cho ra đời một ấn phẩm rất thiết thực, có ý nghĩa rất lớn, thể hiện vai trò của Tạp chí Cộng sản là cơ quan nghiên cứu, tuyên truyền lý luận chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Tạp chí Cộng sản luôn giữ vai trò định hướng tư tưởng, chính trị, đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước.
Trong nhiều năm qua, Tạp chí Cộng sản đã không ngừng đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp tiếp cận để phù hợp với yêu cầu của thực tiễn, góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, đổi mới mô hình phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chuyên đề đặc biệt “Khơi thông điểm nghẽn thể chế để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới” là một trong những nỗ lực quan trọng của Tạp chí nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về vấn đề cải cách thể chế - yếu tố then chốt quyết định sự phát triển của Việt Nam trong bối cảnh mới. Đây không chỉ là công trình nghiên cứu, mà còn là tài liệu tham khảo quan trọng dành cho các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, doanh nghiệp và công chúng quan tâm đến các vấn đề chiến lược của đất nước.
