Quy hoạch chung tỉnh Khánh Hòa:Hướng tới đô thị hiện đại, xanh và thông minh

Cơ sở pháp lý để hiện thực hóa khát vọng đô thị trực thuộc Trung ương

Theo quy hoạch, địa giới hành chính tỉnh Khánh Hòa có tổng diện tích đất tự nhiên khoảng 8.706,74km² cùng vùng biển phụ cận. Mục tiêu trung tâm là tổ chức lại không gian kinh tế - xã hội, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội nhằm đưa Khánh Hòa đạt các tiêu chí đô thị loại I vào năm 2030, gồm hệ thống 15 đô thị qua đó trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; tiếp tục phát triển lên hệ thống 5 đô thị loại II vào năm 2040 và hoàn chỉnh 21 đô thị (loại II, loại III...) vào năm 2050.

Quy hoạch chung này tạo nền tảng pháp lý vững chắc để tổ chức lại không gian phát triển hợp lý giữa đô thị, nông thôn, công nghiệp, dịch vụ, du lịch và không gian biển đảo, hài hòa giữa phát triển kinh tế biển với đảm bảo quốc phòng - an ninh, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ giá trị văn hóa di sản và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Trước đó, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 55/2022/QH15, ngày 11-6-2022, về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đột phá, phân cấp mạnh mẽ về tài chính ngân sách, quy hoạch, đất đai để tạo thêm các động lực, khơi thông các nguồn lực cho tỉnh Khánh Hòa phát triển.

Ngày 29-3-2023, Thủ tướng ban hành Quyết định số 318/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, xác định rõ cấu trúc hạ tầng, mục tiêu GRDP bình quân đầu người, tỷ lệ đô thị hóa và quy hoạch hệ thống các đơn vị hành chính đô thị hướng tới tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Phân vùng, các động lực phát triển và hành lang kinh tế kết nối

Theo quy hoạch, Khánh Hòa sẽ phát triển 2 phân vùng: Vùng động lực phát triển kinh tế biển (phía Đông) bao gồm khu vực dải ven biển, các vùng vịnh (Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh) và đồng bằng ven biển (Vạn Ninh, Ninh Hòa, Nha Trang, Cam Lâm, Cam Ranh và huyện đảo Trường Sa); Vùng sinh thái, văn hóa và nội địa (phía Tây) bao gồm vùng miền núi và bán sơn địa phía Tây của tỉnh (khu vực Diên Khánh, Khánh Sơn, Khánh Vĩnh).

Quy hoạch cũng xác định rõ 3 cực động lực phát triển gồm: Cực phía Bắc (Vân Phong – Ninh Hòa) sẽ tập trung phát triển công nghiệp nặng, lọc hóa dầu, đóng tàu, công nghiệp chế biến - chế tạo, năng lượng sạch và dịch vụ cảng biển quốc tế. Đây là cực tăng trưởng công nghiệp - logistics đóng đóng góp tỷ trọng lớn cho GRDP địa phương cũng như cả nước.

Cực trung tâm (Nha Trang – Cam Lâm – Cam Ranh) giữ vai trò đô thị hạt nhân, trung tâm hành chính, tài chính, du lịch quốc tế, đào tạo, nghiên cứu khoa học biển (Nha Trang) và đô thị sân bay sinh thái, logistics hàng không (Cam Lâm), đô thị du lịch - công nghiệp hàng hải (Cam Ranh).

Cực phía Nam (Phan Rang - Cà Ná) được định hướng trở thành trung tâm năng lượng tái tạo, công nghiệp phụ trợ, kho vận logistics và cảng biển nước sâu Cà Ná, tạo thế cân bằng phát triển cho vùng ven biển phía Nam.

Để kết nối tăng trưởng, quy hoạch cũng thể hiện rõ 4 hành lang kinh tế gồm: Hành lang ven biển Bắc – Nam với trục dọc quốc lộ 1A và cao tốc Bắc - Nam, chuỗi liên kết các đô thị ven biển. Hành lang Đông - Tây phía Bắc (quốc lộ 26 và cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột) sẽ kết nối Vân Phong với Đắk Lắk và Nam Tây Nguyên, là cửa ngõ xuất nhập khẩu hàng hóa nông - lâm sản ra biển.

Hành lang Đông - Tây Trung tâm (quốc lộ 27C và cao tốc Nha Trang - Đà Lạt) kết nối trung tâm du lịch biển Nha Trang với vùng du lịch sinh thái Tây Nguyên (Lâm Đồng). Hành lang Đông - Tây phía Nam (quốc lộ 27) kết nối Cam Ranh, Phan Rang, Cà Ná với khu vực Nam Tây Nguyên.

Quyết tâm của tỉnh Khánh Hòa trước cơ hội bứt phá

Một trong những quyết sách táo bạo và có tầm nhìn xa nhất của tỉnh Khánh Hòa được quy hoạch hóa là việc định hướng hình thành khu trung tâm hành chính mới tại huyện Cam Lâm với quy mô khoảng 115ha.

Khu vực này sẽ là nơi tập trung toàn bộ hệ thống cơ quan Đảng, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, các sở, ban, ngành và cơ quan đoàn thể, xây dựng Cam Lâm trở thành đô thị sân bay quốc tế, thông minh, sinh thái và sáng tạo, gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh.

Sau khi hoàn thành việc di rời trung tâm hành chính sang Cam Lâm, các trụ sở cũ tại Nha Trang sẽ được ưu tiên chuyển đổi công năng sang phục vụ các hoạt động cộng đồng, dịch vụ - thương mại và không gian công công, qua đó trực tiếp tham gia vào quá trình tái cấu trúc không gian đô thị trung tâm, giảm tải giao thông và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai đô thị.

Bên cạnh đó, tỉnh Khánh Hòa xác định, để hiện thực hóa mô hình đô thị đa cực, quy hoạch định hướng phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó giao thông giữ vai trò kết nối các cực tăng trưởng.

Trọng tâm là hoàn thiện các trục giao thông Bắc - Nam, Đông - Tây; phát triển hệ thống cao tốc, đường sắt tốc độ cao, cảng biển và hàng không. Đáng chú ý, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh được định hướng nâng cấp đạt cấp 4E, đầu tư xây dựng mới Cảng hàng không quốc tế Vân Phong cấp 4E; phát triển hệ thống cảng biển gắn với các trung tâm công nghiệp, logistics, tạo động lực liên kết vùng.

Cùng với hạ tầng giao thông, quy hoạch chú trọng phát triển đồng bộ hệ thống cấp, thoát nước, xử lý chất thải và phòng, chống thiên tai; bảo vệ hành lang thoát lũ, phát triển hạ tầng xanh và không gian trữ nước. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, khắc phục những bất cập về hạ tầng và hướng tới phát triển đô thị bền vững.

Với định hướng phát triển theo mô hình mạng lưới xanh, thông minh và bền vững, kết cấu hạ tầng đồng bộ, phù hợp, hiện đại; thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững và được quản lý chặt chẽ; tỉnh Khánh Hòa cần sớm hoàn thiện đồng bộ Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch đô thị, xây dựng bám sát các mục tiêu, định hướng của Trung ương.

Quy hoạch phát triển đô thị phải gắn với giảm áp lực môi trường và bảo đảm đời sống, việc làm cho người dân; phát triển các vùng lân cận, tiểu đô thị vệ tinh để giảm tải áp lực cho các đô thị trung tâm, đô thị hạt nhân; cùng với đó phải nâng cấp, mở rộng hạ tầng giao thông đô thị, nhất là vùng nội đô và phát triển hệ thống giao thông “vành đai”, giao thông công cộng, phương tiện giao thông xanh để giảm phát thải do đô thị hóa; nâng cấp hạ tầng cấp thoát nước tại các đô thị, nạo vét và tạo cảnh quan cho hệ thống sông ngòi nội thị để chống ngập úng và phát triển các dịch vụ du lịch trên sông.

Công khai quy hoạch, nhất là quy hoạch đô thị, nông thôn, sử dụng đất…, đồng thời tăng cường quản lý nhà nước trong lĩnh vực bất động sản để tránh làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh và tâm lý của người dân.

Có thể nói Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 thể hiện tư duy kiến tạo phát triển chiến lược và dài hạn.

Bằng việc chuyển đổi mô hình từ tập trung đơn cực sang mạng lưới đa cực, kết hợp các quyết sách táo bạo về dời đô thị hành chính về Cam Lâm, kiểm soát chặt chẽ không gian ven biển Nha Trang và khai thác không gian lấn biển hợp lý, Khánh Hòa đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, trở thành một cực tăng trưởng xanh, thông minh và bền vững của cả nước./.