Phát huy hết tiềm năng, thế mạnh và lợi thế của Hà Nội để huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, xây dựng Thủ đô phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Trước hết, tôi đánh giá cao cuộc Hội thảo khoa học với chủ đề “Thủ đô Hà Nội trong Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam” do Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản phối hợp với Thành ủy Hà Nội tổ chức. Tôi cho rằng, cuộc hội thảo khoa học này có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc không chỉ đối với Thủ đô Hà Nội, mà còn đối với các tỉnh, thành phố khác, nhất là khi Đảng, Nhà nước ta đang tiến hành cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, chuẩn bị bước vào kỷ nguyên mới.

Đặc biệt, hội thảo càng có ý nghĩa khi cả nước đang tưng bừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

Thưa các đồng chí! Để tham gia cùng hội thảo và theo yêu cầu của Ban Tổ chức hội thảo, tôi xin trao đổi một số vấn đề với Chủ đề “Phát huy hết tiềm năng, thế mạnh và lợi thế của Hà Nội để huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, xây dựng Thủ đô phát triển nhanh, bền vững trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, gồm một số nội dung cụ thể sau đây:

Một số nhận thức về Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

- Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta do Đại hội VII của Đảng thông qua năm 1991 và được bổ sung, phát triển năm 2011 tại Đại hội XI của Đảng ghi rõ: “Từ năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, rèn luyện, Đảng ta đã lãnh đạo Cách mạng Việt Nam vượt qua muôn trùng khó khăn, thách thức và đã giành được những thắng lợi vĩ đại. Sự thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam. Từ năm 1946 đến năm 1975, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã tiến hành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến vĩ đại, đánh thắng các thế lực xâm lược hung bạo nhất, thống nhất đất nước. Cả nước bước vào kỷ nguyên xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

- Từ nhận định trong Cương lĩnh chính trị của Đảng, chúng ta có thể hiểu rằng, kỷ nguyên là một chặng đường lịch sử trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc. Chặng đường ấy được đánh dấu bằng sự phát triển về chất với những dấu ấn đặc biệt, những thành tựu to lớn, tạo tiền đề để mở ra thời kỳ phát triển mới của quốc gia, dân tộc đó.

Như vậy, từ khi có Đảng đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã trải qua các kỷ nguyên: Kỷ nguyên đấu tranh giành độc lập tự do cho dân tộc mà đỉnh cao là Cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 (1930 - 1945); kỷ nguyên xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (1946 - 1975); kỷ nguyên thống nhất đất nước, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội và tiến hành thắng lợi công cuộc đổi mới đất nước (1976 - 2025).

- Khi nói về kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam bắt đầu từ Đại hội XIV của Đảng (đầu năm 2026) đến năm 2045 (kỷ niệm 100 năm thành lập Nước). Như vậy, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc sẽ diễn ra 20 năm và trong 20 năm đó, nước ta phải phấn đấu, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, trở thành một nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao, như Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (Bổ sung, phát triển năm 2011) và Đại hội XIII của Đảng đã xác định: “Đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến 2045, là một nước xã hội chủ nghĩa phát triển, thu nhập cao, mọi người dân đều có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

- Trong bài viết quan trọng về kỷ nguyên mới, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng chỉ rõ: Cơ sở và nền tảng quan trọng để đất nước ta phát triển nhanh và bền vững trong những năm tới là những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị mà nhân dân ta đã đạt được qua 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới. Những thành tựu vĩ đại đó đã tạo thế và lực để đất nước ta vững bước đi vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đây vừa là niềm tự hào, tự tin, vừa là nền tảng và điểm tựa quan trọng để đất nước phát triển bứt phá trong những năm tiếp theo.

Như vậy, để đất nước phát triển và vững bước trong kỷ nguyên mới, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị các cấp, trong đó có Hà Nội phải đổi mới mạnh mẽ tư duy; không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; nêu cao tinh thần tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; huy động mọi nguồn lực và các tiềm năng, thế mạnh và lợi thế riêng có của mỗi địa phương; phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy ý chí, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, để sánh vai với các cường quốc năm châu như tâm nguyện của Bác Hồ kính yêu.

Nhận thức sâu sắc, phát huy hết tiềm năng, thế mạnh và lợi thế riêng có để phát triển Hà Nội trở thành “Thành phố Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.

Trong buổi làm việc với Thành ủy Hà Nội, ngày 16-6-2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát biểu chỉ đạo: “Lịch sử đã trao cho Hà Nội một sứ mệnh đặc biệt, không chỉ là Thủ đô hành chính - chính trị mà còn là biểu tượng tinh thần, trung tâm trí tuệ, đầu tàu phát triển và niềm tự hào của cả dân tộc. Vì vậy, yêu cầu đặt ra với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô là rất cao để khơi dậy khát vọng phát triển vì cả nước”. Tổng Bí thư tin tưởng rằng, với truyền thống nghìn năm văn hiến, với đội ngũ cán bộ tâm huyết, trí tuệ và bản lĩnh, cùng sự đồng lòng, năng động và đổi mới của toàn dân, Hà Nội sẽ vượt qua mọi thách thức, phát huy mạnh mẽ tiềm năng, giữ vững vai trò tiên phong và tiếp tục tỏa sáng, là một Thủ đô Hiện đại - Sáng tạo - Nhân văn, xứng đáng là trái tim của Tổ quốc, là hình ảnh tiêu biểu cho một Việt Nam đổi mới, phát triển và hội nhập thành công trong kỷ nguyên mới.

- Để xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển nhanh và bền vững, sớm đạt được mục tiêu trở thành “Thành phố Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” và kết nối toàn cầu trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, đòi hỏi cả hệ thống chính trị của Hà Nội và mỗi người dân Thủ đô, trước hết là các cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cần nhận thức đầy đủ, toàn diện, sâu sắc về vai trò, vị trí và phát huy hết tiềm năng, thế mạnh, lợi thế riêng có của Hà Nội đối với sự phát triển chung của cả nước. Trên cơ sở đó, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị; khơi dậy ý chí, khát vọng và sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân; khai thác, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và các nguồn lực to lớn có thể trên địa bàn, nhất là nguồn lực con người để xây dựng và phát triển Thủ đô. Xin nêu lên một số tiềm năng, thế mạnh và lợi thế riêng có của Hà Nội như sau:

1- Hà Nội là Thủ đô của Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đồng thời, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ quan trọng của cả nước. Mỗi quốc gia chỉ có một Thủ đô và mỗi con người chỉ có một trái tim. Vì thế, khi nhắc đến Hà Nội, người dân Việt Nam đều tự hào và dành những tình cảm thiêng liêng, sâu sắc đối với mảnh đất “ngàn năm văn hiến và anh hùng”, “hào hoa và thanh lịch”, “nơi lắng hồn núi sông ngàn năm”… Hà Nội còn được thụ hưởng nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù do Luật Thủ đô quy định; được các tỉnh, thành phố trong cả nước suy tôn là “người anh cả, người đi đầu, là đầu tàu” để các địa phương khác học tập, noi theo. Hà Nội đã được bạn bè quốc tế ca ngợi, vinh danh với những cái tên thật đẹp đẽ, tự hào và sâu lắng, như: “Thành phố vì hòa bình”, “Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người”, “Thủ đô anh hùng của một dân tộc anh hùng”... Những tình cảm và sự tôn vinh đó vừa là niềm vinh dự, tự hào lớn lao, vừa là trách nhiệm thiêng liêng, cao cả và thôi thúc người dân Hà Nội trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô, để Hà Nội xứng đáng là trái tim của cả nước; Hà Nội thật sự đồng hành cùng cả nước, vì cả nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

2- Hà Nội là thành phố trực thuộc Trung ương có diện tích, dân số lớn nhất, nhì cả nước và Đảng bộ thành phố Hà Nội cũng là đảng bộ lớn nhất cả nước. Đảng bộ thành phố Hà Nội là đảng bộ có nhiều tổ chức đảng, có đông đảng viên và đa dạng, phong phú về loại hình tổ chức đảng; cơ cấu đội ngũ đảng viên cũng đa dạng, đa tầng, đa ngành, đa lĩnh vực (có tổ chức đảng và đảng viên ở phường, xã, các loại hình doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp; quân đội, công an; có đô thị, nông thôn, miền núi; có dân tộc thiểu số, có đồng bào theo đạo; có đông đảng viên lão thành, đảng viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp nghỉ hưu trên địa bàn…). Do đó, Đảng bộ thành phố Hà Nội có vai trò, vị thế đặc biệt quan trọng trong hệ thống tổ chức và hoạt động của toàn Đảng, có thể ví Đảng bộ thành phố Hà Nội như là “Đảng ta được thu nhỏ”. Do đó, mọi hoạt động cũng như sự phát triển của Đảng bộ thành phố Hà Nội (cả thành công và không thành công) đều có tác động, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của toàn Đảng và được các tỉnh, thành phố khác nhìn vào. Vì vậy, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy và mỗi bước phát triển của Hà Nội không chỉ có ý nghĩa đối với Hà Nội, mà còn là bài học kinh nghiệm chung đối với các đảng bộ khác.

3- Thành phố Hà Nội là nơi đặt trụ sở các cơ quan đầu não và các cơ quan nghiên cứu, tham mưu chiến lược của hệ thống chính trị ở Trung ương (Đảng, Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội…). Đây là nơi hình thành, ra đời, triển khai và tổng kết thực hiện các chủ trương, quyết sách mới của Đảng và Nhà nước. Các cơ quan nghiên cứu, tham mưu chiến lược của hệ thống chính trị ở Trung ương thường lấy địa bàn Hà Nội (như cả nước thu nhỏ) để nghiên cứu, khảo sát, thí điểm, sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm, góp phần bổ sung, hoàn thiện và phát triển lý luận. Vì thế, Thành ủy Hà Nội có điều kiện thuận lợi trong việc tiếp nhận sự lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; các cơ quan, đơn vị chức năng của Thành phố Hà Nội có điều kiện thuận lợi trong việc phối hợp, kết hợp với các cơ quan tham mưu, nghiên cứu của Đảng, Nhà nước ở Trung ương; sớm nắm bắt sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương để chủ động nghiên cứu, đề xuất, vận dụng và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước. Vì thế, những đề xuất mới, kiến nghị phù hợp, kinh nghiệm thực tiễn, hoặc những vấn đề mới phát sinh và giải pháp khắc phục có hiệu quả của Hà Nội sẽ góp phần bổ sung, hoàn thiện nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng.

4- Hà Nội là một trung tâm giáo dục, khoa học và công nghệ, nơi tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng và các viện nghiên cứu lớn của cả nước. Đây là nơi có đông đảo đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, các nhà lãnh đạo, quản lý, các giáo sư đầu ngành, giàu kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, ý tế, khoa học - công nghệ, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hoạt động xã hội và các văn nghệ sỹ tiêu biểu… Do vậy, Hà Nội có điều kiện thuận lợi so với các địa phương khác trong việc trao đổi, cung cấp thông tin, tổ chức hội thảo, phổ biến kinh nghiệm và tiếp cận những vấn đề mới; việc mời những giảng viên, chuyên gia giỏi trên tất cả các lĩnh vực, phục vụ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới, nâng cao trình độ, kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt ở các cấp.

5- Nhân dân Hà Nội rất vinh dự, tự hào được thay mặt cho nhân dân cả nước chào đón các nguyên thủ quốc gia, các đoàn khách quốc tế đến thăm và làm việc tại Việt Nam; được đón tiếp các tầng lớp nhân dân, du khách gần xa và bạn bè quốc tế đến tham quan Hà Nội. Do đó, mỗi lời nói hay, cử chỉ đẹp, một nụ cười rạng rỡ, một lời chào thân thiện, một việc làm lịch sự, nhân văn hay sự hào hoa, thanh lịch trong giao tiếp của người dân Hà Nội đều có tác động đến tâm tư, tình cảm và niềm tin của nhân dân cả nước, cũng như bạn bè quốc tế đối với Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung. Vì vậy, mỗi người dân Hà Nội càng vinh dự, tự hào bao nhiêu, càng thấy rõ trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, góp phần giữ gìn, lan tỏa những hình ảnh tốt đẹp của Thủ đô Hà Nội và đất nước, con người Việt Nam trong tâm trí của bạn bè thế giới./.