Những định hướng hành động mang tính kiến tạo để hiện thực hóa khát vọng đưa tỉnh Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Bài 1: Không gian phát triển mới - lợi thế chiến lược để nâng tầm tỉnh Khánh Hòa

Thời gian qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã đoàn kết, nỗ lực hiện thực hóa các nghị quyết của Trung ương, tạo chuyển biến sâu sắc, toàn diện trên mọi lĩnh vực. Từ hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ, cơ chế đặc thù được khơi thông cho đến không gian kinh tế biển dần định hình rõ nét - tất cả đã tạo nên một thế và lực mới. Đây không chỉ là thành quả của sự đoàn kết và quyết tâm chính trị, mà còn là “bệ phóng” vững chắc để "xứ trầm hương" tự tin bước vào giai đoạn phát triển bứt phá, sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới

Giai đoạn 2020 - 2025 được xem là một trong những giai đoạn có nhiều biến động, thách thức nhưng cũng là thời kỳ mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Khánh Hòa phát huy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên, tạo dựng được nền tảng phát triển toàn diện cho bước chuyển mình trong giai đoạn mới.

Có thể khẳng định, nhiệm kỳ 2020 - 2025, tỉnh Khánh Hòa luôn nhận được sự quan tâm sâu sát và toàn diện của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ và các ban, bộ, ngành Trung ương.

Đặc biệt, Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 28-1-2022, của Bộ Chính trị, “Về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” và Nghị quyết số 55/2022/QH15, ngày 16-6-2022, của Quốc hội, “Về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa” đã tạo bước ngoặt quan trọng trong việc khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và định hướng mục tiêu chiến lược cho tỉnh trong dài hạn.

Trong bối cảnh đối diện với nhiều khó khăn, nhất là sau đại dịch COVID-19, tỉnh Khánh Hòa đã linh hoạt, chủ động thích ứng, đổi mới tư duy, sáng tạo trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo; ban hành nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước phù hợp với thực tiễn của địa phương.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh chuyển biến rõ nét với tinh thần dám nghĩ, dám làm, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo; kỷ luật, kỷ cương hành chính được siết chặt; môi trường đầu tư, kinh doanh có nhiều cải thiện.

Toàn hệ thống chính trị phát huy trách nhiệm, chủ động phối hợp, tạo sự đồng thuận và khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển trong nhân dân.

Nhờ đó, tỉnh Khánh Hòa đã hoàn thành 25/26 chỉ tiêu chủ yếu của nhiệm kỳ 2020 - 2025, trong đó nhiều chỉ tiêu đạt mức cao và bền vững; tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 8,2%/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng định hướng; kim ngạch xuất khẩu đạt 2,2 tỷ USD, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 370,2 nghìn tỷ đồng.

Một số điểm nghẽn về kết cấu hạ tầng, quy hoạch, thủ tục hành chính được tập trung giải quyết; tiến độ lập và phê duyệt các quy hoạch được đẩy nhanh.

Cơ chế đặc thù mà Quốc hội dành cho tỉnh bước đầu tạo ra sự chuyển động tích cực, hỗ trợ hiệu quả quá trình thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Một dấu ấn quan trọng trong giai đoạn 2020 - 2025 là việc tỉnh Khánh Hòa thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy một cách khoa học, quyết liệt và hiệu quả, trên cơ sở các chủ trương và kết luận của Trung ương.

Trong thời gian ngắn, tỉnh Khánh Hòa đã hoàn thành sắp xếp các cơ quan, đơn vị từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; bộ máy đi vào hoạt động thông suốt, ổn định, tạo thuận lợi cho việc thực thi nhiệm vụ và cung cấp dịch vụ công.

Tỉnh chủ động tổ chức Hội nghị gặp mặt doanh nghiệp; ban hành nghị quyết về tăng trưởng kinh tế 2 con số giai đoạn 2025 - 2030, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ đưa Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng của cả nước trong thời gian tới.

Những thành tựu trên là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố:

(i). Tỉnh luôn kiên định vận dụng sáng tạo đường lối, chủ trương của Đảng; đổi mới thực chất phương thức lãnh đạo; chủ động nắm bắt thời cơ, dự báo đúng tình hình, cụ thể hóa các chủ trương thành những chính sách khả thi.

Công tác xây dựng Đảng được chú trọng, bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, nhất là người đứng đầu.

Giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh Khánh Hòa kiên trì thực hiện các giải pháp phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tạo niềm tin, sự đồng thuận trong nhân dân.

(ii). Sự đoàn kết, thống nhất và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp. Nhiều chủ trương lớn, nhiệm vụ khó được triển khai theo cách làm mới, sáng tạo, đột phá, mang lại kết quả rõ rệt.

Tỉnh luôn coi trọng công tác đối thoại, lắng nghe ý kiến nhân dân theo tinh thần “Dân là gốc”, bảo đảm mọi chính sách phải xuất phát từ lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân.

Nhờ đó, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp được nâng lên, trở thành động lực cổ vũ mạnh mẽ cho quá trình phát triển.

(iii). Thực hiện đồng bộ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Nền quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân ngày càng được củng cố; khu vực phòng thủ vững chắc; chủ quyền biển, đảo được giữ vững; an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, góp phần tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội.

“

Có thể khẳng định, những kết quả nổi bật của giai đoạn 2020 - 2025 đã tạo ra nền tảng vững chắc, vừa mang tính chiến lược, vừa mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc cho việc hiện thực hóa các mục tiêu lớn của tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn mới. Đây là điểm tựa quan trọng để tỉnh Khánh Hòa bước vào “thập niên nâng tầm phát triển”, với khát vọng mạnh mẽ vươn lên trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Không gian phát triển mới

Bước sang giai đoạn phát triển mới, tỉnh Khánh Hòa có sự thay đổi mang tính bước ngoặt khi thực hiện hợp nhất với tỉnh Ninh Thuận từ ngày 1-7-2025.

Việc hợp nhất tạo nên không gian phát triển rộng lớn hơn, giàu tiềm năng và đa dạng hơn, kết nối hài hòa giữa núi rừng - đồng bằng - biển, đảo, mở ra cơ hội lớn để tỉnh phát huy tổng thể hệ sinh thái văn hóa - kinh tế - xã hội đặc sắc mà ít địa phương nào có được.

Khánh Hòa - Ninh Thuận là vùng đất có bề dày văn hóa, kết tinh qua nhiều thế hệ, từ văn hóa Sa Huỳnh, Chăm-pa đến các giá trị văn hóa bản địa của người Raglai, Êđê, Chăm và người Việt.

Các tầng văn hóa giao thoa đã hình thành nên bản sắc độc đáo của cả vùng Nam Trung Bộ: vừa trẻ trung, phóng khoáng như cư dân biển, vừa đằm sâu, bền bỉ như văn hóa miền núi.

Không gian văn hóa đa sắc này không chỉ là giá trị tinh thần vô giá, mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng và các ngành công nghiệp văn hóa trong tương lai.

Tỉnh Khánh Hòa hiện có 257 di sản văn hóa được xếp hạng, trong đó 3 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, 3 di tích quốc gia đặc biệt, 28 di tích cấp quốc gia và 5 bảo vật quốc gia. Những địa danh, di tích nổi tiếng như Tháp Bà Ponagar, Tháp Po Klong Garai, Hòa Lai đã trở thành biểu tượng văn hóa trường tồn.

Hệ thống lễ hội dân gian như Lễ hội Tháp Bà, Lễ hội Katê, Lễ hội Cầu Ngư, Lễ Bỏ Mả của người Raglai,... phản ánh triết lý sống, tín ngưỡng và bản sắc riêng của cộng đồng cư dân địa phương, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách trong nước và quốc tế.

Về tự nhiên, “Khánh Hòa mới” sở hữu địa hình đa dạng bậc nhất cả nước: từ những dải đồng bằng ven biển màu mỡ, các vùng sa mạc độc đáo, đến những dãy núi trùng điệp và hệ sinh thái rừng nguyên sinh phong phú.

Bờ biển dài nhất cả nước với những vịnh biển đẹp hàng đầu thế giới, như Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Vĩnh Hy,… là lợi thế cạnh tranh vượt trội trong phát triển du lịch biển, vận tải biển, dịch vụ cảng biển và logistics.

Không gian phát triển mới mang lại cơ hội mở rộng mô hình du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa bản địa, đặc biệt tại các vùng đồng bào Raglai, Chăm.

Những bản làng trên núi với lối sống truyền thống, âm nhạc dân gian độc đáo, như mã la, đàn đá, đàn Chapi cùng với phong tục, tập quán đặc sắc đang trở thành các điểm đến du lịch hấp dẫn, góp phần chuyển hóa văn hóa thành sinh kế mới, nâng cao đời sống nhân dân.

Bên cạnh tài nguyên văn hóa, du lịch phong phú, tỉnh Khánh Hòa sở hữu hệ sinh thái biển, đảo với trữ lượng hải sản lớn; vùng biển thuận lợi để phát triển điện gió, điện Mặt trời, nuôi biển công nghệ cao; hệ thống giao thông tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn, bao gồm: đường bộ cao tốc Bắc - Nam; cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột; hệ thống đường sắt quốc gia; quy hoạch đường sắt cao tốc trong tương lai; Sân bay quốc tế Cam Ranh; các cảng biển lớn như Vân Phong và Cam Ranh.

Những tuyến giao thông chiến lược này không chỉ kết nối liên vùng mà còn góp phần tăng cường năng lực cạnh tranh quốc tế của tỉnh, thúc đẩy mạnh mẽ các ngành dịch vụ, công nghiệp và du lịch.

Với tầm nhìn dài hạn, tỉnh Khánh Hòa đặt mục tiêu phát triển du lịch văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng thông minh, hướng tới đón 20,5 triệu lượt khách vào năm 2030, trong đó 10,5 triệu khách quốc tế; du lịch đóng góp khoảng 15% GRDP và 20% thu ngân sách địa phương.

Đây là mục tiêu hoàn toàn khả thi khi tỉnh sở hữu cả tài nguyên thiên nhiên kỳ vĩ, di sản văn hóa độc đáo và kết cấu hạ tầng ngày càng đồng bộ.

Không gian phát triển mới sau hợp nhất không chỉ mở rộng quy mô diện tích tự nhiên lên hơn 8.500km², tăng dân số và nguồn lao động, mà còn tạo thêm dư địa lớn để tỉnh cơ cấu lại nền kinh tế, hình thành các vùng động lực mới để bứt phá, vươn lên mạnh mẽ, đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng quốc gia./.

----------------------------

Bài cuối: Mục tiêu, định hướng chiến lược nâng tầm phát triển tỉnh Khánh Hòa