Một số vấn đề về đổi mới, nâng cao hiệu quả quản trị địa phương nhằm thực hiện mục tiêu phát triển đột phá, xanh và bền vững của tỉnh Quảng Ninh

Nội dung, nguyên tắc cơ bản của quản trị địa phương

Khái niệm về quản trị địa phương

Quản trị địa phương là một vấn đề mới ở các địa phương của Việt Nam. Với việc tiếp thu kiến thức khoa học quản trị trên thế giới, những vấn đề về quản trị địa phương ở nước ta ngày càng được hiểu rõ hơn, cụ thể hơn. Đổi mới, nâng cao hiệu quả quản trị trở thành mục tiêu và nhiệm vụ của các địa phương. Dưới góc độ lý thuyết, quản trị được xem là phương pháp kết nối các yếu tố nội tại trong quá trình vận hành một tổ chức để đạt được hiệu quả cao nhất. Quản trị có nhiều loại, mô hình khác nhau, như doanh nghiệp, địa phương, quốc gia, toàn cầu... Mỗi mô hình quản trị lại có những đặc điểm riêng. Song, quản trị có thể hiểu như sau:“Quản trị là phương thức vận hành một tổ chức dựa trên thể chế, nguyên tắc, cơ chế, luật lệ, quy trình, thủ tục được các chủ thể có quyền và lợi ích trong đó phối hợp tạo ra một cách dân chủ, nhằm phát huy tối đa khả năng của tổ chức và sử dụng nguồn lực của nó một cách hiệu quả nhất”^[1]. Nhìn chung, quản trị địa phương được tiếp cận trên cơ sở khái niệm cơ bản này.

Cơ sở pháp lý, phương thức quản trị địa phương

Quản trị là mô hình quản lý đa chủ thể được vận hành theo phương thức phi tập trung hóa. Ở các quốc gia, tổ chức/hoạt động của chính quyền địa phương được quy định trong Hiến pháp/pháp luật hoặc thực hiện theo những nguyên tắc nhất định. Ở Mỹ, chính quyền địa phương được tổ chức/hoạt động theo 2 nguyên tắc là: “Dillon’s rule” và “Home rule”. Theo nguyên tắc “Home rule”, chính quyền của một số đô thị ở Mỹ hoạt động theo nguyên tắc tự quản, được phép thông qua hiến chương thành phố (charter city) và tự quyết định về mô hình tổ chức chính quyền. Ở Nga, Điều 12, Hiến pháp Nga năm 1993 quy định: “Liên bang Nga thừa nhận và bảo đảm tự quản địa phương. Tự quản địa phương được độc lập trong phạm vi thẩm quyền của mình. Các cơ quan tự quản địa phương không thuộc hệ thống các cơ quan quyền lực nhà nước”^[2]. Quản trị địa phương được thực hiện theo các phương thức như: phân quyền; tản quyền; phân quyền kết hợp với tản quyền; trao quyền; ủy quyền; tập quyền kết hợp với phân cấp quản lý; tản quyền có mức độ. Bên cạnh phân quyền (decentralization), hoạt động của chính quyền địa phương còn dựa trên nhiều nguyên tắc như: tản quyền (deconcentration), ủy quyền (delegation), trao quyền (devolution), nguyên tắc bổ sung (subsidiarity principle)^[3], quy hoạch lãnh thổ (territorial planning), thống nhất, hợp nhất (amalgamation or consolidation) và phân đoạn (fragmentation).

Đặc điểm của quản trị địa phương

Về chủ thể, với sự tham gia, tương tác của nhiều chủ thể khác nhau nên quản trị địa phương có tính đa chủ thể: chính quyền, các tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội nghề nghiệp, dòng họ, công dân cư trú, sinh sống, hoạt động tại địa phương.

Về tương tác, phối hợp, quản trị địa phương có sự phối hợp, tương tác giữa các chủ thể (trực tiếp hoặc gián tiếp) trong việc quản lý phát triển xã hội ở địa phương. Mô hình này có tác dụng tăng cường khả năng liên kết, tạo sự gắn bó, đồng thuận giữa các chủ thể trong việc xây dựng, ban hành, thực thi quyết định, chính sách phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Chính quyền địa phương có quyền tự quản nhất định trong việc xây dựng và tổ chức bộ máy hành chính.

Về kỹ thuật, quy trình, quản trị địa phương sử dụng các biện pháp hỗ trợ kỹ thuật, dẫn dắt, liên kết, định hướng hoạt động chung của các chủ thể, thông qua đó để đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội, mà không hướng vào việc chỉ sử dụng quyền lực nhà nước; đồng thời được thực hiện bằng công cụ thể chế (chính thức/phi chính thức), công cụ thông tin, với chức năng truyền - nhận thông tin và công cụ kinh tế - tài chính.

Về tính đa cấp, trên cơ sở phân quyền, trao quyền, ủy quyền..., các đơn vị hành chính theo lãnh thổ có quyền tự quản nhất định và có thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ, bộ máy, ngân sách riêng để hoạt động.

Về thể chế quản trị, quản trị địa phương có 2 loại thể chế: chính thức và phi chính thức, trong đó thể chế chính thức giữ vai trò quyết định. Thể chế phi chính thức có thể là: thói quen ứng xử, phong tục, tập quán, truyền thống, niềm tin tôn giáo, quan niệm, học thuyết... Thể chế phi chính thức, nếu tích cực, sẽ góp phần thúc đẩy hiệu quả của quản trị địa phương. Ngược lại, những thói quen, hành vi, tập quán xấu, như tham nhũng, hối lộ, quan liêu, hách dịch, cửa quyền, lạm dụng quyền lực, lợi ích nhóm trên cơ sở dòng họ, gia đình,... gây ra những khó khăn, trở ngại lớn đối với quản trị địa phương.

Nội dung, trụ cột, nguyên tắc cơ bản, công cụ thực hiện

Trụ cột và nguyên tắc

Trong quản trị hiện đại, quản trị địa phương được thực hiện dựa trên 4 lĩnh vực trụ cột: Giá trị, đạo đức, có mục đích; Phối hợp tương tác vì mục tiêu, lợi ích chung; Lãnh đạo chuyển đổi; Thông tin và ra quyết định có đạo đức. Cùng với các trụ cột, quản trị địa phương còn có những nguyên tắc cơ bản sau:

Khả năng phản ứng chính sách nhanh chóng, kịp thời; Tính hiệu lực, hiệu quả; Năng lực quản lý tài chính; Minh bạch, rõ ràng; Trách nhiệm giải trình; Bầu cử công bằng, bảo đảm sự tham gia của nhân dân; Hành vi đạo đức chuẩn mực; Định hướng phát triển lâu dài, bền vững; Đổi mới, sáng tạo và thích ứng với sự thay đổi; Nguyên tắc pháp quyền; Bảo vệ quyền con người, đa dạng về văn hóa và đoàn kết cộng đồng; Năng lực, khả năng quản trị.

Nội dung cơ bản của quản trị địa phương

- Bảo đảm sự liêm chính, minh bạch, các giá trị đạo đức và pháp quyền.

- Tạo lập một nền quản trị mở, bảo đảm sự tham gia của các chủ thể, tăng cường đồng thuận xã hội.

- Tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực, bảo đảm hiệu quả, mục tiêu phát triển bền vững.

- Phát triển năng lực của các chủ thể.

- Xây dựng, điều chỉnh chính sách, tối ưu hóa kết quả quản trị.

Về công cụ thực hiện, quản trị địa phương gồm có các loại công cụ: công cụ thể chế (chính thức và không chính thức); công cụ thông tin; công cụ kinh tế/tài chính; công cụ kỹ thuật/công nghệ.

Thực trạng hoạt động quản trị địa phương ở tỉnh Quảng Ninh

Cơ sở chính trị, pháp lý về quản trị địa phương

Hoạt động quản trị địa phương của tỉnh Quảng Ninh được dựa trên Hiến pháp và pháp luật. Điều 112 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Chính quyền địa phương tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật tại địa phương; quyết định các vấn đề của địa phương do luật định”. Theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, thẩm quyền của chính quyền địa phương được phân định trên cơ sở phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương theo hình thức phân quyền, phân cấp, bảo đảm quản lý nhà nước thống nhất về thể chế, chính sách, đồng thời phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền ở các địa phương.

Ở tỉnh Quảng Ninh, quản trị địa phương được đặt dưới dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng. Xuất phát từ vai trò lãnh đạo của Đảng, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng bộ tỉnh là cơ sở chính trị quan trọng để trển khai, vận hành cơ chế, quy trình quản trị quản trị gồm 4 chức năng cơ bản: hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm soát. Với việc ban hành nghị quyết về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, tăng cường, phát huy dân chủ, quốc phòng, an ninh, cùng với công tác kiểm tra, Đảng bộ tỉnh Quang Ninh là chủ thể thực hiện chức năng hoạch định quản trị của tỉnh Quảng Ninh.

Theo quy định của luật pháp, Hội đồng nhân dân (HĐND) là cơ quan “quyết định các vấn đề của địa phương”, thông qua việc ban hành nghị quyết trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội ở địa phương. Vì vậy, cùng với Đảng bộ tỉnh, HĐND tỉnh Quảng Ninh là chủ thể thực hiện chức năng hoạch định quản trị địa phương, đồng thời là cơ quan thực hiện chức năng giám sát việc thực hiện các nghị quyết. Điều đó có nghĩa là, trong quy trình quản trị, hội đồng nhân dân là cơ quan thực hiện cả 2 chức năng hoạch định và kiểm soát (giám sát). Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Quảng Ninh có chức năng giám sát, phản biện xã hội đối với hoạt động quản trị địa phương. Còn Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh là cơ quan tổ chức thi hành Hiến pháp, pháp luật, cũng như nghị quyết của HĐND tỉnh. Ủy ban có vai trò quan trọng, đứng ở vị trí trung tâm, quyết định hiệu quả hoạt động quản trị địa phương.

Nhân dân là chủ thể quan trọng nhất của quản trị địa phương. Theo quy định của pháp luật, nhân dân tham gia quản trị địa phương thông qua nhiều hình thức khác nhau như: bầu cử, ứng cử hội đồng nhân dân; thông qua việc thực hiện chức năng giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở địa phương. Ở cấp cơ sở, cùng với Mặt trận Tổ quốc, nhân dân tham gia quản trị địa phương thông qua Ban Thanh tra nhân dân ở xã, phường, thị trấn, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng và các tổ chức tự quản khác ở địa phương được thành lập theo quy định của pháp luật. Còn doanh nghiệp, tham gia quản trị địa phương thông qua hiệp hội doanh nghiệp bằng các hình thức như: đóng góp ý kiến, kiến nghị, hợp tác công - tư trong việc thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, cũng như các diễn đàn, đối thoại giữa chính quyền địa phương và doanh nghiệp.

Kết quả, thành tích quản trị địa phương của tỉnh Quảng Ninh

Trong những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đạt được nhiều kết quả quan trọng trong việc đổi mới và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, thể hiện trên nhiều lĩnh vực:

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền, tỉnh Quảng Ninh đã tập trung củng cố tổ chức, cơ cấu bộ máy hành chính ở các sở, ngành thuộc Ủy ban nhân tỉnh, đồng thời tích cực triển khai thực hiện cải cách bộ máy hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, giảm đầu mối, giảm tối đa cấp trung gian, giảm cấp phó, đồng thời tinh giản, thống nhất, tập trung đầu mối các cơ quan Đảng và HĐND, Đảng và chính quyền cấp huyện với mô hình Bí thư đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân tại 3/13 đơn vị cấp huyện như Tiên Yên, Cô Tô, Đông Triều. Tỉnh chủ động tăng cường phân cấp, phân quyền, ủy quyền, đồng thời giảm cơ chế “xin - cho”, duyệt, cấp, thực hiện mục tiêu mở rộng dân chủ, công khai, minh bạch trong phân bổ, quản lý và sử dụng các loại nguồn lực công.

Mặc dù còn nhiều vấn đề về mặt lý luận, cũng như thực tiễn cần phải nghiên cứu, làm rõ hơn, song việc triển khai thực hiện hợp nhất, giảm bớt đầu mối, cơ cấu tổ chức bộ máy chính quyền địa phương ở cả 3 cấp chính quyền cho thấy, tỉnh Quảng Ninh là địa phương tích cực, đi đầu về đổi mới quản trị địa phương, tinh gọn bộ máy, tiết kiệm chi phí hành chính, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu quả hoạt động của cả 3 cấp chính quyền từ tỉnh, huyện đến xã.

Với nhiều cố gắng nỗ lực thực hiện cải cách, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index), Chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) và Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công (PAPI) của Quảng Ninh tăng lên đáng kể. Trong đó, 4 năm liên tiếp (2019 - 2022) Quảng Ninh xếp thứ 1 trong bảng Chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS). Năm 2022, tỉnh Quảng Ninh đứng thứ nhất trên bảng xếp hạng PAPI toàn quốc.

Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Ninh đẩy mạnh công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, đấu tranh phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, bảo đảm sự minh bạch, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy. Sáu tháng đầu năm 2022, tỉnh triển khai 89 cuộc thanh tra và phát hiện một số vi phạm trong các lĩnh vực quản lý, thực hiện dự án đầu tư xây dựng; quản lý, sử dụng tài chính ngân sách; quản lý, sử dụng đất... Các đoàn thanh tra kiến nghị thu hồi nhiều tỷ đồng, xử lý trách nhiệm hàng trăm tổ chức, cá nhân, kiến nghị xử lý trách nhiệm 101 tổ chức, 157 cá nhân. Thanh tra tỉnh đã thực hiện 190 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành với 262 tổ chức, 1.576 cá nhân, phát hiện kịp thời và xử lý những hành vi vi phạm.

Với vai trò là là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, HĐND tỉnh đã tập trung thực hiện tốt chức năng của cơ quan đại diện và giám sát, trở thành một cấu phần quan trọng bậc nhất của quản trị địa phương, đại diện cho nhân dân, quyết định những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền của địa phương và giám sát việc tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước tại địa phương.

Tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức thành công cuộc bầu cử HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2021 - 2026, với sự đoàn kết, thống nhất cao về tư tưởng, nhận thức, cũng như sự đồng thuận xã hội. Quá trình hiệp thương giới thiệu, lựa chọn người ra ứng cử đại biểu HĐND đều được thực hiện đúng pháp luật, bảo đảm dân chủ, công bằng, công khai, minh bạch, tạo được sự đồng thuận, tin tưởng của nhân dân. Quyền bầu cử, ứng cử của công dân được bảo đảm thực hiện. Tỷ lệ cử tri đi bầu của tỉnh Quảng Ninh đạt tỷ lệ cao gần như tuyệt đối là 99,95%, có đơn vị đạt 100%.

Thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, giám sát, phản biện xã hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Ninh luôn thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả quản trị địa phương. Để nâng cao hiệu quả của công tác Mặt trận, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 32-CT/TU, ngày 27-11-2014, về Đẩy mạnh thực hiện “Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội” và “Quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền”.

Trong quản lý, phát triển kinh tế, giai đoạn vừa qua, tỉnh tích cực huy động các nguồn lực ngoài ngân sách, mạnh dạn áp dụng chuyển đổi các hình thức đầu tư thông qua việc thí điểm các mô hình công - tư (PPP), ban hành danh mục các công trình thí điểm áp dụng hình thức đối tác công - tư. Với chủ trương xã hội hóa việc bảo vệ môi trường, nhiều doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã, trường đại học,... đã tham gia với vài trò là chủ thể cung ứng một số dịch vụ môi trường. Hiện nay, tỉnh đang đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính, hải quan...

Một số tồn tại, hạn chế trong hoạt động quản trị

Trong giai đoạn vừa qua, hiệu quả quản trị địa phương của tỉnh được nâng lên đáng kể, thể hiện qua năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước, sự hài lòng của người dân, tổ chức đối với chính quyền, tinh gọn bộ máy, tiết kiệm chi phí hành chính... Song, từ những vấn đề còn tồn tại trong hoạt động quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội, đồng thời để thực hiện mục tiêu phát triển đột phá, nhanh, bền vững, đưa Quảng Ninh trở thành một trong những trung tâm phát triển năng động, toàn diện ở khu vực miền Bắc, tỉnh Quảng Ninh cần khắc phục một số tồn tại, hạn chế sau:

- Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh là lực lượng lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối ở địa phương, có chức năng ban hành nghị quyết, lãnh đạo, kiểm tra việc thực hiện nghị quyết về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng đội ngũ cán bộ, tuy nhiên, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của một số cấp ủy, tổ chức cơ sở Đảng chưa đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu quản trị địa phương trong tình hình mới, đặc biệt là trong điều kiện Quảng Ninh là tỉnh có biên giới trên bộ/trên biển và chịu tác động trực tiếp của tình hình nhạy cảm ở Biển Đông.

- Mặc dù Hiến pháp, pháp luật có quy định về vấn đề phân cấp, cấp phân quyền cho các địa phương, song còn khá chung chung, chưa phân cấp, phân quyền triệt để, tạo ra cơ sở pháp lý, sự chủ động cần thiết cho tỉnh thực hiện việc quản lý phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với quyết tâm, mục tiêu phát triển đột phá và những điều kiện cụ thể của địa phương. Do đó, việc thực hiện những cải cách đột phá về tổ chức bộ máy chính quyền, mô hình quản lý, phát triển kinh tế và mô hình quản trị địa phương của tỉnh gặp nhiều trở ngại.

- Giai đoạn vừa qua, cải cách hành chính, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh,... của tỉnh đạt được những tiến bộ đáng kể, song mức độ phối hợp, tương tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội còn hạn chế, chưa sâu rộng, toàn diện. Hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của các cơ quan chức năng trên một số lĩnh vực, nhất là quản lý tài nguyên, khoáng sản, đầu tư công, đất đai có mặt còn hạn chế, lỏng lẻo. Nền quản trị còn thiếu tính mở. Phương thức quản lý nhà nước hiện hành, cách thức làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức chưa thích nghi và chủ động đáp ứng yêu cầu đổi mới mô hình quản lý, vận hành xã hội có sự tham gia của doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

- Công tác kiểm tra của Đảng, thanh tra của chính quyền được thực hiện thường xuyên, trên nhiều lĩnh vực và đã phát hiện nhiều hành vi sai phạm của nhiều cá nhân, đơn vị, tổ chức, xử lý nhiều trường hợp, vụ việc, song tình trạng tham ô, lãng phí, cố ý làm trái, lợi ích nhóm còn tồn tại ở một số cơ quan, đơn vị, ảnh hưởng đến năng lực, hiệu quả quản trị, cũng như vi phạm nguyên tắc liêm chính, minh bạch, pháp quyền trong quản trị địa phương.

- Hoạt động của HĐND tỉnh, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Ninh, các tổ chức chính trị - xã hội ở tỉnh còn chậm đổi mới về nội dung, phương thức hoạt động, có mặt còn chưa theo kịp tình hình mới. Đồng thuận xã hội từng bước được nâng cao, song do xảy ra một số vi phạm trong công tác quản lý nhà nước nên lòng tin của người dân với chính quyền bị dao động, ảnh hưởng. Việc thực hiện chức năng giám sát của HĐND, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc có khi còn mang tính hình thức, chưa đạt mục tiêu, hiệu quả.

- Quy mô, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh còn hạn chế, chưa đáp ứng mục tiêu, yêu cầu chuyển đổi hướng phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”. Tỉnh chưa có nhiều doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp mũi nhọn có đủ năng lực cạnh tranh trong nước và khu vực. Sự tham gia, phối hợp thực hiện quản trị thông qua việc thực hiện hợp tác công - tư còn khá hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.

- Hoạt động tham vấn, đóng góp ý kiến và tham gia của các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong quản trị địa phương với các quy trình như: hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm soát chưa được đổi mới, tăng cường. Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng hiệu quả chưa cao. Nguồn tài nguyên, khoáng sản, nguồn lực công chưa được quản trị bằng một cơ chế minh bạch, dân chủ và bảo đảm tính bền vững.

Nhiệm vụ, giải pháp đổi mới mô hình, nâng cao hiệu quả quản trị địa phương ở tỉnh Quảng Ninh

Để nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, phù hợp với mục tiêu phát triển đột phá, chuyển hướng phát triển từ “nâu” sang “xanh”, phấn đấu trở thành một tỉnh phát triển năng động, toàn diện, bền vững ở đồng bằng Bắc Bộ và khu vực miền Bắc, tỉnh Quảng Ninh cần thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp sau:

Thứ nhất, đổi mới phương pháp, nâng cao trình độ, kỹ năng xây dựng, ban hành nghị quyết của Đảng, trên cơ sở bảo đảm tính khách quan, toàn diện, phù hợp với tình hình, điệu kiện thực tế, đặc điểm về kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, dân cư và xu hướng phát triển bền vững; tôn trọng, dung hòa sự khác biệt về dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, bảo đảm hài hòa về lợi ích giữa Nhà nước, xã hội, cộng đồng và cá nhân; đổi mới phương pháp triển khai thực hiện, đưa nghị quyết đi sâu, lan tỏa rộng trong đời sống xã hội; tăng cường công tác kiểm tra, phát hiện xử lý vi phạm, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của các nghị quyết.

Thứ hai, đổi mới phương pháp, nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND; nâng cao tinh thần trách nhiệm của HĐND và đại biểu HĐND trước cử tri về những vấn đề kinh tế - xã hội, quy hoạch, khai thác, sử dụng tài nguyên và nguồn lực công; nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND, tăng cường tính minh bạch, liêm chính, năng lực, hiệu quả, trách nhiệm giải trình của bộ máy công quyền; bảo đảm tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp; tổ chức lấy ý kiến cử tri về những công việc quan trọng của địa phương như: tách nhập đơn vị hành chính, thực hiện dự án có nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường, dự án khai thác tài nguyên khoáng sản.

Thứ ba, tiếp tục đẩy mạnh cải cách bộ máy hành chính nhà nước, tinh giản đầu mối, biên chế; dân chủ, công khai, minh bạch hóa hoạt động quản lý nhà nước; tích cực đấu tranh, phát hiện, xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm; nâng cao hiệu quả việc phân bổ, sử dụng, quản lý các loại nguồn lực công; tăng cường thực hiện trách nhiệm giải trình; nâng cao tinh thần trách nhiệm, trình độ, kỹ năng, ý thức tuân thủ đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.

Thứ tư, sửa đổi, bổ sung quy định về chính quyền địa phương, thực hiện phân cấp, phân quyền nhiều hơn cho các địa phương và tỉnh Quảng Ninh; phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tỉnh trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, mục tiêu quản lý phát triển xã hội, chuyển mô hình kinh tế và phát triển đột phá; xem xét cho phép áp dụng cơ chế đặc thù về tổ chức bộ máy, ngân sách, mô hình phát triển, mô hình tổ chức bộ máy chính quyền để tỉnh Quảng Ninh có điều kiện, cơ sở, sự chủ động thực hiện mục tiêu phát triển đột phá kinh tế - xã hội nhanh, xanh, bền vững.

Thứ năm, đổi mới phương thức, hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Ninh; lựa chọn, tập trung giám sát, phản biện những vấn đề người dân, xã hội quan tâm, bức xúc như: năng lực, hiệu quả, sự minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước, hoạt động tư pháp, công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, lợi ích nhóm, công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, tài nguyên khoáng sản, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống, chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số, lao động phi chính thức...

Thứ sáu, đổi mới, xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách bảo đảm sự công bằng, bình đẳng giữa doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân trong tiếp cận các loại nguồn lực phát triển ở địa phương; khuyến khích, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân; đổi mới, mở rộng các hình thức phối hợp, tương tác giữa giữa chính quyền và kinh tế tư nhân trong việc thực hiện các dự án theo hình thức hợp tác PPP; khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đề xuất, phản biện chính sách, tăng cường đối thoại công - tư.

Thứ bảy, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao tính độc lập, tự chủ, trình độ, chất lượng, năng lực quản trị của các tổ chức xã hội hoạt động trên địa bàn tỉnh; tăng cường, đẩy mạnh sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và tổ chức xã hội trong việc thực hiện một số loại dịch vụ công cộng; phát huy năng lực chuyên môn, nâng cao năng lực giám sát, phản biện xã hội, vận động chính sách,... của các tổ chức xã hội về những vấn đề ở địa phương./.

^[1] Nguyễn Văn Thôi: “Một số vấn đề lý luận về quản trị quốc gia”. Đề tài khoa học cấp bộ - Tạp chí Cộng sản. Mã số: KHTCCS (2021) - 12, tr. 46.

^[2] Nguyễn Đăng Dung - Phạm Hồng Thái - Lã Khánh Tùng - Vũ Công Giao (đồng chủ biên): Tuyển tập hiến pháp của một số quốc gia, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội, 2012, tr. 391.

^[3] Nguyên tắc bổ sung: Nguyên tắc này được hiểu là quản trị địa phương phải được tiếp cận theo hướng từ dưới lên - từ cơ sở lên trên. Tất cả những quyết định, chính sách công của chính quyền địa phương đều được xây dựng trên cơ sở điều kiện, khả năng thực tế và phù hợp với lợi ích của cộng đồng.