Lão nông làm giàu từ mô hình trồng dưa trong nhà màng

Mạnh dạn thay đổi cách làm

Với thế mạnh về nông nghiệp, An Giang sớm chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Nghị quyết số 09-NQ/TU, ngày 27-6-2012, của Tỉnh ủy An Giang, về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tỉnh An Giang giai đoạn 2012 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, đã khuyến khích nông dân tiếp cận tiến bộ kỹ thuật, từng bước đổi mới phương thức canh tác.

Chia sẻ về lý do thay đổi cách canh tác, ông Hồ Tấn Phong ở phường Châu Đốc cho biết, trước đây gia đình chủ yếu trồng lúa, cây lúa cho nguồn thu tương đối ổn định nhưng giá trị trên cùng diện tích chưa cao.

Ông chuyển sang trồng rau màu với mong muốn cải thiện thu nhập, song canh tác ngoài trời thường chịu ảnh hưởng của thời tiết, sâu bệnh và cần nhiều công chăm sóc. Vì vậy, ông bắt đầu tìm hiểu mô hình nhà màng để chủ động hơn trong việc trồng và chăm sóc cây.

Năm 2013, sau thời gian học hỏi, ông đầu tư khoảng 70 triệu đồng xây dựng 1.000m² nhà màng để trồng dưa lê, dưa lưới. Chuyển từ canh tác ngoài trời sang trồng trong nhà màng đặt ra nhiều yêu cầu mới.

Dù đã có nhiều năm làm nông, ông vẫn phải học thêm cách chọn giống, cung cấp nước, dinh dưỡng và theo dõi sự sinh trưởng của cây. Theo ông, trồng dưa trong nhà màng muốn đạt hiệu quả thì người trồng phải nắm chắc kỹ thuật, bởi mỗi giai đoạn phát triển của cây có yêu cầu khác nhau.

Để có thêm kiến thức, ông tham gia các lớp tập huấn, đến tham quan những mô hình đã cho hiệu quả và trao đổi với người có kinh nghiệm. Những kiến thức phù hợp được ông áp dụng vào vườn dưa của gia đình.

Qua từng vụ, ông theo dõi sự phát triển của cây, nhận ra những khâu chưa phù hợp để điều chỉnh. Nhờ quá trình vừa học vừa làm, ông ngày càng hiểu rõ đặc tính của cây dưa và nắm vững hơn kỹ thuật trồng trong nhà màng.

Khi đã có thêm kinh nghiệm, ông lắp đặt hệ thống tưới tự động thay cho cách tưới thủ công. Hệ thống giúp cung cấp nước và dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây, đồng thời giảm bớt công lao động.

Tuy nhiên, theo ông Phong, thiết bị chỉ hỗ trợ một phần công việc. Người trồng vẫn phải thường xuyên kiểm tra vườn, theo dõi tình trạng của cây để điều chỉnh lượng nước, dinh dưỡng và biện pháp chăm sóc khi cần thiết.

Ở tuổi ngoài 60, ông Phong vẫn tiếp tục tìm hiểu những tiến bộ mới để áp dụng vào vườn dưa. Qua hơn 10 năm, kinh nghiệm làm nông được kết hợp với kiến thức tích lũy từ tập huấn và thực tế canh tác, giúp ông nắm vững hơn quy trình trồng dưa trong nhà màng, sử dụng thiết bị phù hợp và chủ động xử lý những vấn đề phát sinh. Đây cũng là cơ sở để gia đình từng bước mở rộng diện tích, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Hiệu quả từ ứng dụng công nghệ

Sau hơn 10 năm đưa khoa học, công nghệ vào sản xuất, diện tích nhà màng của gia đình ông Hồ Tấn Phong đã tăng từ 1.000m² lên khoảng 7.000m². Quy mô được mở rộng cùng với năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm ngày càng được nâng lên.

Trên diện tích khoảng 1.000m², ông bố trí khoảng 3.000 cây dưa. Sau khoảng 3 tháng trồng và chăm sóc, mỗi nhà màng có thể thu hoạch khoảng 3 tấn quả, trọng lượng trung bình khoảng 1kg/quả. Mỗi năm sản xuất khoảng 3 vụ, giá bán dao động từ 45.000 - 55.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 30% tổng doanh thu.

Trồng trong nhà màng giúp gia đình chủ động hơn trong sản xuất. Cây dưa ít chịu tác động trực tiếp của thời tiết, sâu bệnh được hạn chế, các khâu chăm sóc cũng thuận lợi hơn. Hệ thống tưới tự động giúp cung cấp nước và dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây, đồng thời giảm công lao động.

Theo ông Phong, trồng dưa trong nhà màng đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu khá lớn và người trồng phải nắm chắc kỹ thuật. Từ chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch, cây phải được theo dõi thường xuyên để kịp thời điều chỉnh khi có biểu hiện bất thường. Thiết bị hỗ trợ nhiều công đoạn, nhưng kinh nghiệm và sự chủ động của người trồng vẫn giữ vai trò quan trọng.

Qua thực tế sản xuất, ông tiếp tục tìm hiểu những tiến bộ kỹ thuật mới, trong đó có công nghệ nông nghiệp của Israel, nhất là các giải pháp tưới tiết kiệm nước và tự động hóa trong nhà màng. Việc đầu tư được tính toán phù hợp với cây trồng, quy mô sản xuất và khả năng của gia đình, tránh chạy theo thiết bị hiện đại nhưng không phù hợp với nhu cầu thực tế.

Mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 10 lao động địa phương, với thu nhập từ 6 - 8 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh hiệu quả kinh tế, ông Phong ngày càng chú trọng chất lượng nông sản. Theo ông, muốn sản phẩm có chỗ đứng trên thị trường, người trồng phải hướng đến nông sản sạch, an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Để những mô hình hiệu quả được nhân rộng

Mô hình của ông Hồ Tấn Phong cho thấy, đầu tư nhà màng, hệ thống tưới tự động cần đi cùng với việc học hỏi và làm chủ kỹ thuật. Hiệu quả sản xuất phụ thuộc vào khả năng lựa chọn công nghệ phù hợp. Để nhân rộng mô hình, cần sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và sự chủ động của người nông dân.

Đối với chính quyền địa phương

Các cơ quan chuyên môn cần tăng cường tập huấn kỹ thuật, tổ chức trao đổi kinh nghiệm và tạo điều kiện cho nông dân tham quan những mô hình sản xuất hiệu quả.

Được trực tiếp xem cách làm, trao đổi với người có kinh nghiệm sẽ giúp các hộ hiểu rõ yêu cầu về vốn, kỹ thuật và những khó khăn có thể gặp trước khi quyết định đầu tư.

Nội dung hướng dẫn cần bám sát những vấn đề phát sinh trong sản xuất, từ chọn giống, sử dụng thiết bị, điều chỉnh nước tưới, dinh dưỡng đến phòng trừ sâu bệnh và bảo đảm chất lượng nông sản.

Bên cạnh tập huấn, cần có đầu mối hỗ trợ kỹ thuật để người dân được hướng dẫn kịp thời khi gặp khó khăn. Sự tham gia của cán bộ chuyên môn, doanh nghiệp, hợp tác xã và những nông dân có kinh nghiệm sẽ giúp việc hỗ trợ sát với thực tế hơn.

Cùng với kỹ thuật, địa phương cần quan tâm kết nối tiêu thụ sản phẩm. Khi diện tích và sản lượng tăng, thị trường thiếu ổn định có thể khiến người trồng gặp khó khăn vào thời điểm thu hoạch.

Vì vậy, cần hỗ trợ nông dân liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị thu mua; nắm rõ yêu cầu về chất lượng, sản lượng, thời điểm giao hàng để chủ động tổ chức sản xuất.

Đối với nông dân

Ứng dụng công nghệ phải phù hợp với điều kiện của từng hộ. Trước khi đầu tư, cần tính toán loại cây trồng, diện tích, nguồn vốn và khả năng vận hành thiết bị; đồng thời chủ động học hỏi, tham gia tập huấn, tham quan các mô hình hiệu quả.

Với kỹ thuật mới, nên bắt đầu ở quy mô phù hợp, tích lũy kinh nghiệm qua từng vụ, khi nắm chắc cách làm mới từng bước mở rộng.

Nâng cao năng suất phải đi cùng chất lượng và thị trường tiêu thụ. Quá trình canh tác cần hướng đến nông sản sạch, an toàn, kiểm soát tốt từ lựa chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch.

Chất lượng ổn định sẽ tạo niềm tin với người tiêu dùng, thuận lợi hơn trong tìm kiếm đầu ra và nâng cao giá trị nông sản./.