Khu vực châu Á - Thái Bình Dương: Động lực tăng trưởng và liên kết kinh tế khu vực

Tăng trưởng chậm, nhưng vẫn giữ vai trò động lực

Năm 2025, kinh tế châu Á - Thái Bình Dương vận động trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động. Bất ổn địa - chính trị, cạnh tranh chiến lược gia tăng, xu hướng bảo hộ thương mại và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu đã tạo ra sức ép đáng kể đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Trong điều kiện đó, đà tăng trưởng của khu vực có dấu hiệu chậm lại so với giai đoạn phục hồi mạnh mẽ trước đây.

Tuy nhiên, tăng trưởng chậm không đồng nghĩa với suy giảm vai trò. Thực tiễn năm 2025 cho thấy, châu Á - Thái Bình Dương vẫn là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế thế giới. So với mặt bằng chung toàn cầu, nhiều nền kinh tế trong khu vực vẫn duy trì được mức tăng trưởng tương đối cao, qua đó khẳng định khả năng chống chịu và thích ứng trước các cú sốc bên ngoài.

Vai trò động lực của khu vực còn thể hiện ở quy mô và sức lan tỏa của tăng trưởng. Châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là trung tâm sản xuất và thương mại lớn của thế giới, giữ vị trí quan trọng trong nhiều chuỗi giá trị toàn cầu. Mặc dù chịu tác động từ môi trường quốc tế phức tạp, hoạt động kinh tế của khu vực vẫn duy trì được tính ổn định tương đối, góp phần quan trọng vào việc hạn chế đà suy giảm của kinh tế toàn cầu.

Bên cạnh đó, năm 2025 ghi nhận sự điều chỉnh về mô hình tăng trưởng trong khu vực. Nhiều nền kinh tế chuyển trọng tâm từ tăng trưởng theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, chú trọng ổn định vĩ mô, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Quá trình điều chỉnh này có thể làm chậm tốc độ tăng trưởng trong ngắn hạn, song tạo nền tảng vững chắc hơn cho tăng trưởng trung hạn và dài hạn.

Nhìn lại năm 2025, mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế của hầu hết các nền kinh tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương có dấu hiệu chậm lại, song khu vực này vẫn giữ vững vai trò là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Những điều chỉnh chiến lược và chính sách trong năm 2025 không làm suy giảm vị thế chung của khu vực, mà ngược lại cho thấy năng lực thích ứng linh hoạt trước bối cảnh quốc tế nhiều biến động, tạo nền tảng bền vững cho các bước phát triển tiếp theo.

Điều chỉnh chiến lược trong môi trường biến động

Năm 2025 cho thấy môi trường kinh tế quốc tế tiếp tục biến động phức tạp, với mức độ bất định gia tăng cả về kinh tế lẫn chính trị. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xu hướng phân mảnh kinh tế, cùng với những rủi ro mới về tài chính, năng lượng và khí hậu đã tác động sâu rộng đến quá trình phát triển của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh đó, nhiều nền kinh tế trong khu vực đã chủ động điều chỉnh chính sách theo hướng thận trọng và linh hoạt hơn, ưu tiên củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh chuỗi cung ứng, thay cho việc theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao trong ngắn hạn. Những điều chỉnh này cho thấy tư duy phát triển đang được định hướng theo hướng bền vững hơn, chú trọng nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.

Các chiến lược phát triển kinh tế trong khu vực cũng được định hướng theo hướng đa dạng hóa thị trường, đối tác và chuỗi cung ứng. Việc từng bước giảm mức độ phụ thuộc vào một số thị trường hoặc nguồn cung truyền thống được nhiều quốc gia xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế rủi ro và tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế. Quá trình này được triển khai phù hợp với điều kiện và năng lực của từng nền kinh tế, song đều hướng tới mục tiêu nâng cao khả năng thích ứng trong môi trường toàn cầu nhiều biến động.

Bên cạnh đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương ghi nhận sự điều chỉnh trong việc lựa chọn và phát triển các động lực tăng trưởng. Ngoài việc duy trì vai trò của các ngành kinh tế truyền thống, nhiều nền kinh tế chú trọng mở rộng sang các lĩnh vực mới như kinh tế số, công nghệ cao, năng lượng tái tạo và các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Việc mở rộng không gian tăng trưởng theo chiều sâu góp phần giảm áp lực lên các động lực hiện hữu, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển trong trung và dài hạn.

Nhìn tổng thể, những điều chỉnh chiến lược này không mang tính ngắn hạn, mà phản ánh xu hướng thích ứng mang tính dài hạn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, khả năng điều chỉnh linh hoạt và kịp thời đã giúp khu vực duy trì được sự ổn định tương đối, đồng thời tạo nền tảng cho việc tiếp tục phát huy vai trò trong cấu trúc kinh tế toàn cầu.

Định hình những xu hướng kinh tế mới

Năm 2025 ghi nhận sự nổi lên ngày càng rõ nét của nhiều xu hướng kinh tế mới tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, phản ánh quá trình điều chỉnh và thích ứng trước những biến động sâu sắc của kinh tế thế giới.

Trong bối cảnh các động lực tăng trưởng truyền thống dần bộc lộ những giới hạn nhất định, các nền kinh tế trong khu vực đã chủ động tìm kiếm và định hình những hướng phát triển mới, phù hợp hơn với yêu cầu của giai đoạn phát triển tiếp theo.

Xu hướng chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học - công nghệ đang ngày càng rõ nét trong khu vực. Kinh tế số, thương mại điện tử, tự động hóa cùng các ngành công nghệ cao tiếp tục mở rộng, từng bước trở thành những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng suất. Quá trình chuyển đổi số không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả sản xuất, kinh doanh, mà còn thúc đẩy tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng hiện đại và linh hoạt hơn.

Trong quá trình điều chỉnh mô hình phát triển, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ngày càng được đặt ở vị trí quan trọng trong chiến lược của nhiều quốc gia trong khu vực. Việc thúc đẩy năng lượng tái tạo, phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải cho thấy xu hướng gắn kết chặt chẽ hơn giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường. Đây vừa là yêu cầu khách quan trong bối cảnh mới, vừa mở ra những không gian phát triển mới trong dài hạn.

Sự thay đổi trong cách thức tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cũng đang diễn ra theo hướng tích cực hơn. Các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương chú trọng nâng cao vị trí trong chuỗi giá trị, từng bước giảm phụ thuộc vào các khâu gia công có giá trị gia tăng thấp, đồng thời tăng cường liên kết nội vùng. Xu hướng này góp phần nâng cao tính tự chủ và khả năng chống chịu của khu vực trước những biến động từ bên ngoài.

Về tổng thể, các xu hướng kinh tế mới đang từng bước được hình thành và định hình rõ nét hơn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Những xu hướng này không chỉ phản ánh quá trình thích ứng trước bối cảnh quốc tế nhiều biến động, mà còn góp phần tạo nền tảng quan trọng để khu vực tiếp tục phát huy vai trò là một trong những động lực tăng trưởng của kinh tế thế giới trong thời gian tới.

Bối cảnh quốc tế trong thời gian tới được dự báo tiếp tục tiềm ẩn nhiều bất định. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc duy trì ổn định, củng cố hợp tác và phát huy nội lực của khu vực. Thực tiễn năm 2025 cho thấy, châu Á - Thái Bình Dương không chỉ là không gian tăng trưởng của hiện tại, mà còn là khu vực có ảnh hưởng ngày càng rõ nét trong việc định hình diện mạo kinh tế thế giới trong giai đoạn tiếp theo./.