Hà Nội: Từ giá trị lịch sử đến khát vọng xây dựng Thủ đô ngang tầm quốc tế

1. Mở đầu

Hơn một nghìn năm, Thăng Long - Hà Nội không chỉ là nơi tập trung các giá trị vật chất (di tích, kiến trúc, không gian đô thị) mà còn là nơi lưu giữ các giá trị tinh thần, tiêu biểu là ba giá trị: văn hiến, anh hùng và vì hòa bình¹⁽¹⁾. Những giá trị này không chỉ là ký ức lịch sử mà còn là nguồn lực văn hóa, xã hội và tinh thần có thể được huy động để kiến tạo một thủ đô hiện đại, xanh, thông minh và có vị thế quốc tế.

Trong bối cảnh các đô thị lớn trên thế giới cạnh tranh để thu hút nhân tài, vốn, sáng tạo và sự chú ý của cộng đồng toàn cầu, Hà Nội có cơ sở lịch sử độc đáo để tự khẳng định. Tuy nhiên giữa khát vọng và thực tiễn còn một khoảng cách: hạ tầng, chất lượng quản trị, môi trường sống, năng lực sáng tạo và thương hiệu quốc tế của Hà Nội vẫn cần được nâng cấp mạnh mẽ. Câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để xây dựng Hà Nội ngang tầm các thủ đô phát triển trên thế giới, đồng thời giữ vững bản sắc ngàn năm văn hiến, anh hùng và vì hòa bình?

Đây không chỉ là nhiệm vụ riêng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô, mà còn là trách nhiệm chung của cả nước trong hành trình bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Bài viết phân tích về ba giá trị văn hiến, anh hùng và vì hòa bình, chỉ ra mối liên hệ với các mục tiêu phát triển hiện đại; từ đó đề xuất giải pháp nhằm hiện thực hóa khát vọng đưa Hà Nội ngang tầm các thủ đô phát triển.

2. Về ba giá trị văn hiến, anh hùng và vì hòa bình của Hà Nội

Giá trị văn hiến

Trước khi trở thành Thăng Long, vùng đất này đã là trung tâm văn hóa của quốc gia Âu Lạc, gắn với Cổ Loa, Luy Lâu - những dấu ấn sớm của đô thị và thương mại. Khi Lý Công Uẩn quyết định dời đô năm 1010, ông không chỉ chọn vị trí thuận lợi về địa lý, mà còn đặt nền móng cho một trung tâm văn hóa lâu dài. Từ đó, Thăng Long - Hà Nội trở thành nơi hội tụ trí tuệ, tinh hoa, và bản sắc dân tộc. Văn hiến không chỉ là học vấn, mà còn là tổng hòa các giá trị chính trị, xã hội, kinh tế, đạo đức, thẩm mỹ. Thăng Long - Hà Nội là nơi kết tinh của nền văn hiến đó, trở thành “Thành phố ngàn năm văn hiến”.

Văn hiến ở Hà Nội bao gồm: truyền thống học thức (Văn Miếu - Quốc Tử Giám, các văn nhân, khoa bảng), hệ giá trị đạo đức - thẩm mỹ (văn hóa phố phường, lễ hội, làng nghề), và di sản vật thể, phi vật thể (di tích, kiến trúc, nghệ thuật biểu diễn truyền thống). Văn hiến là một hệ giá trị tổng hợp giúp tạo dựng “thương hiệu” tinh thần cho thủ đô: một trung tâm tri thức, nơi trọng dụng nhân tài, tôn vinh học thuật và sáng tạo. Theo thống kê, Hà Nội hiện có 6.489 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có Di sản văn hóa thế giới là Hoàng thành Thăng Long, 22 di tích quốc gia đặc biệt, hơn 1.200 di tích quốc gia và trên 1.500 di tích cấp thành phố^[(2)].

Văn hiến Hà Nội không chỉ nằm trong di tích, mà còn trong nếp sống “thanh lịch, văn minh” của người Hà Nội. Cái thanh tao của phố cổ, cái tao nhã của trà sen Hồ Tây, cái tinh tế trong ca trù, hát xẩm,.. tất cả đã tạo nên hồn cốt văn hiến riêng của Hà Nội.

Ngày nay, văn hiến không chỉ là quá khứ mà là nguồn lực để phát triển kinh tế văn hóa, du lịch trải nghiệm, công nghiệp sáng tạo và giáo dục - đào tạo chất lượng cao. Thành phố có lợi thế rõ rệt khi trở thành trung tâm giáo dục, nghiên cứu, nơi thu hút sinh viên, nhà khoa học và tổ chức quốc tế; đồng thời, văn hiến giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, thu hút nhân tài không chỉ bằng vật chất mà bằng môi trường văn hóa - trí tuệ đặc thù.

Văn hiến không chỉ là niềm tự hào, mà còn là nguồn lực phát triển. Du lịch văn hóa - di sản đang trở thành ngành kinh tế quan trọng của Hà Nội, với hàng chục triệu lượt khách mỗi năm. Việc bảo tồn, phát huy di sản, xây dựng “Thành phố sáng tạo” theo UNESCO đã mở ra hướng đi mới, biến văn hiến thành động lực của công nghiệp văn hóa và sáng tạo.

Giá trị anh hùng

“Giá trị anh hùng” là biểu hiện của tinh thần quật cường, lòng yêu nước, ý chí vượt khó - một yếu tố văn hóa giúp tạo nên niềm tự hào cộng đồng. Trải qua hơn mười thế kỷ, Hà Nội luôn là nơi ghi dấu những chiến công anh hùng từ thời Lý - Trần, qua khởi nghĩa Lam Sơn với chiến thắng Đông Quan (1427), trận Đống Đa lừng lẫy (1789). Thế kỷ XX, Hà Nội tiếp tục khẳng định giá trị anh hùng với những ngày toàn quốc kháng chiến năm 1946 với khẩu hiệu “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” đã khắc sâu hình ảnh người Hà Nội kiên cường. Cuộc chiến đấu 12 ngày đêm cuối tháng 12-1972 - “Điện Biên Phủ trên không” - đã đưa Hà Nội trở thành biểu tượng chống ngoại xâm của thời đại.

Giá trị anh hùng không chỉ thể hiện trong chiến trận, mà còn trong lao động, sáng tạo, xây dựng đời sống mới. Hà Nội đi đầu trong công cuộc đổi mới từ năm 1986, mở cửa thị trường, xây dựng nền kinh tế năng động, hội nhập quốc tế. Bản lĩnh quật cường nay được thể hiện trong nỗ lực vượt khó, khắc phục thách thức đô thị hóa, tạo dựng vị thế mới. Giá trị anh hùng là di sản tinh thần quý báu. Nó nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng, để phát triển ngang tầm quốc tế, Hà Nội cần bản lĩnh trong hội nhập, dám nghĩ, dám làm, dám cạnh tranh. Từ bản lĩnh “quyết tử” trong chiến tranh, hôm nay cần bản lĩnh sáng tạo, hội nhập, chủ động dẫn dắt trong kỷ nguyên mới.

Giá trị vì hòa bình

Hà Nội không chỉ nổi tiếng với chiến công, mà còn được ngợi ca là “Thăng Long phi chiến địa” - đất của hòa bình. Sau chiến thắng, người anh hùng luôn trở về với cuộc sống thanh bình, như truyền thuyết Lê Lợi trả gươm báu cho Rùa thần Hồ Hoàn Kiếm. Tinh thần nhân văn ấy trở thành bản sắc của người Hà Nội: yêu hòa bình, trọng nghĩa tình, đạo lý. Trong Bài thơ Hắc Hải, nhà thơ Nguyễn Đình Thi cũng đã khái quát:

“Đất nghèo nuôi những anh hùng

Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên

Đạp quân thù xuống đất đen

Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa”^[(3)]

Năm 1999, UNESCO trao tặng danh hiệu “Thành phố vì Hòa bình” cho Hà Nội - thủ đô đầu tiên của châu Á nhận được danh hiệu này. Đây là sự công nhận quốc tế đối với những đóng góp của Hà Nội trong gìn giữ hòa bình, đoàn kết, hợp tác. Từ đó đến nay, Hà Nội đã trở thành nơi tổ chức nhiều sự kiện ngoại giao lớn: APEC, Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều (2019), SEA Games 31 (2022)…

Trong kỷ nguyên toàn cầu, hòa bình là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững. Hà Nội giữ vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, là điểm đến an toàn, thân thiện, giàu bản sắc. Đây chính là nền tảng để Hà Nội phát huy vị thế “thành phố toàn cầu”, nơi hội tụ đối thoại, hợp tác, sáng tạo, kết nối Việt Nam với thế giới.

3. Khát vọng xây dựng Thủ đô ngang tầm quốc tế

Văn hiến - anh hùng - hòa bình không chỉ là giá trị của quá khứ, mà còn là nền tảng để kiến tạo tương lai. Những giá trị này kết tinh thành bản sắc riêng, giúp Hà Nội khẳng định vị thế trong dòng chảy toàn cầu. Khát vọng xây dựng Thủ đô ngang tầm quốc tế chính là sự tiếp nối của truyền thống ngàn năm ấy.

Tầm nhìn chiến lược trong xây dựng và phát triển Thủ đô

Quyết định dời đô từ Hoa Lư về Đại La năm 1010 của Lý Công Uẩn được coi là một trong những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc. Trong “Chiếu dời đô”, Ông nêu rõ: Đại La là vùng đất “ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi. Đã đúng ngôi Nam Bắc Đông Tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi. Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng. Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú, tốt tươi”^[(4)].

Đây không chỉ là sự lựa chọn địa thế thuận lợi về quân sự, giao thương, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược về một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lâu dài cho quốc gia. Từ đó, Thăng Long trở thành trái tim của đất nước, giữ vai trò trung tâm suốt hơn mười thế kỷ, ngay cả khi đất nước trải qua nhiều biến động. Giáo sư Trần Đức Vượng đánh giá: “Nghìn xưa Hà Nội có quy hoạch đại thể hòa điệu với môi trường… Kiến trúc tựa vào Thiên nhiên, lồng vào Thiên nhiên mà thêm sinh động”^[(5)].

Bài học từ “Chiếu dời đô” chính là sự cần thiết của “tư duy chiến lược và dài hạn” trong phát triển Thủ đô. Ngày nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa và đô thị hóa nhanh chóng, Hà Nội càng cần tầm nhìn xa để giải quyết các vấn đề hiện tại đồng thời chuẩn bị cho tương lai. Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Chính phủ phê duyệt, trong đó xác định Hà Nội sẽ trở thành một đô thị xanh, văn hiến, văn minh, hiện đại, phát triển bền vững, có khả năng cạnh tranh trong khu vực và thế giới. Đây là sự tiếp nối tinh thần “Chiếu dời đô” trong điều kiện mới.

Thực tế cho thấy, nếu không có tầm nhìn chiến lược, Hà Nội sẽ khó tránh khỏi những hệ lụy: quy hoạch chồng chéo, phát triển đô thị thiếu đồng bộ, giao thông ách tắc, môi trường xuống cấp. Những thách thức như biến đổi khí hậu, nước biển dâng, dân số tăng nhanh, áp lực hạ tầng, ô nhiễm không khí… đòi hỏi Hà Nội phải xây dựng các kịch bản dài hạn, linh hoạt ứng phó và phát triển bền vững.

Quan trọng hơn, tầm nhìn chiến lược hôm nay không chỉ nằm trong quy hoạch không gian, mà còn ở định hướng phát triển “kinh tế tri thức, kinh tế số và đô thị thông minh”. Hà Nội cần tập trung xây dựng các khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để tạo lợi thế cạnh tranh. Nếu thời Lý Công Uẩn coi địa thế và nhân lực là yếu tố quyết định, thì ngày nay, tri thức, khoa học - công nghệ và sự hội nhập quốc tế chính là nền tảng chiến lược cho sự phát triển.

Kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại

Một trong những đặc điểm nổi bật của Hà Nội là khả năng dung hòa giữa truyền thống và hiện đại. Trong suốt chiều dài lịch sử, Thăng Long - Hà Nội luôn là nơi giao thoa, tiếp biến văn hóa, nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng. Từ thời Lý - Trần, Hà Nội đã trở thành trung tâm văn hóa - giáo dục với Quốc Tử Giám, nơi đào tạo hiền tài cho đất nước. Các công trình kiến trúc như chùa Một Cột, tháp Báo Thiên thể hiện phong cách độc đáo, vừa mang bản sắc dân tộc, vừa tiếp thu tinh hoa Phật giáo, Nho giáo.

Đến thời Pháp thuộc, Hà Nội trở thành đô thị mang dáng dấp phương Tây với Nhà hát Lớn, cầu Long Biên, phố cổ và phố Tây. Các công trình này vẫn được người Hà Nội tiếp biến, hòa nhập với không gian đô thị truyền thống. Sau năm 1954, Hà Nội tiếp tục phát triển theo hướng xã hội chủ nghĩa, với các khu tập thể, công trình công cộng, nhưng vẫn duy trì sự hiện diện của di sản lịch sử.

Ngày nay, Hà Nội là nơi hội tụ của những khu đô thị hiện đại như Times City, Vinhomes Riverside, Ciputra, song hành cùng phố cổ 36 phố phường, Hồ Gươm, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long. Trong tương lai, Hà Nội cần tiếp tục thực hiện các chính sách bảo tồn di sản gắn với phát triển đô thị thông minh, xanh và sáng tạo. Việc kết hợp giữa truyền thống và hiện đại sẽ giúp Hà Nội vừa giữ được “hồn cốt” ngàn năm văn hiến, vừa khẳng định vị thế của một thủ đô năng động, sáng tạo trong kỷ nguyên mới.

Tinh thần đoàn kết, bản lĩnh kiên cường của người Hà Nội

Trong lịch sử, Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - văn hóa, mà còn là nơi thử thách ý chí và bản lĩnh của dân tộc. Tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường của người Hà Nội đã được khẳng định qua nhiều giai đoạn. Từ Hội nghị Diên Hồng thời Trần năm 1284, tinh thần đoàn kết toàn dân được phát huy, giúp đất nước đánh bại quân Nguyên - Mông hùng mạnh. Đến phong trào Tây Sơn, trận Đống Đa xuân Kỷ Dậu 1789 đã trở thành biểu tượng của tinh thần quật cường, giải phóng Thăng Long chỉ trong vài ngày.

Trong thế kỷ XX, Hà Nội tiếp tục khẳng định bản lĩnh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Cuộc chiến đấu 60 ngày đêm cuối năm 1946 với khẩu hiệu “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” đã đi vào lịch sử như minh chứng cho lòng quả cảm. Năm 1972, Hà Nội trở thành “Điện Biên Phủ trên không” khi quân dân Thủ đô bắn rơi 81 máy bay Mỹ, trong đó có 34 pháo đài bay B-52.

Có thể khẳng định, mọi thành tựu đều phải dựa trên sức mạnh đoàn kết và bản lĩnh kiên cường của nhân dân. Ngày nay, Hà Nội đối diện với những “kẻ thù” mới: ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, sức ép dân số. Để giải quyết, cần có sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Đoàn kết cộng đồng không chỉ là khẩu hiệu trong chiến tranh, mà phải trở thành phương châm hành động trong phát triển đô thị.

Hơn nữa, bản lĩnh kiên cường của người Hà Nội cần được chuyển hóa thành bản lĩnh hội nhập và sáng tạo. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, người Hà Nội phải dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới để khẳng định vị thế của Thủ đô trên trường quốc tế. Bản lĩnh ấy cũng thể hiện ở thái độ ứng xử văn minh, thanh lịch, trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời tiếp nhận tinh hoa nhân loại.

Khát vọng hướng tới tương lai

Một đặc điểm xuyên suốt lịch sử Thăng Long - Hà Nội là khát vọng vươn lên, vượt qua gian khó để xây dựng đất nước hùng cường. Ngày nay, khát vọng ấy được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 15-NQ/TW (2022) của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Theo đó, đến năm 2030, Hà Nội phải trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, phát triển nhanh, bền vững, giữ vai trò động lực trong vùng và cả nước; đến năm 2045 trở thành “Thành phố Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”; Đây không chỉ là mục tiêu phát triển, mà còn là biểu tượng của khát vọng dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Khát vọng này cần được lan tỏa đến mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ - lực lượng sẽ trực tiếp gánh vác trách nhiệm đưa Hà Nội phát triển. Việc khơi dậy khát vọng phải đi đôi với hành động cụ thể: đổi mới giáo dục, phát triển khoa học - công nghệ, nuôi dưỡng văn hóa sáng tạo, mở rộng hợp tác quốc tế. Khát vọng không chỉ nằm trong lời nói, mà phải trở thành động lực để mỗi người dân sống trách nhiệm hơn, sáng tạo hơn, góp phần đưa Thủ đô sánh vai cùng các thủ đô lớn trên thế giới.

Tuy nhiên, Hà Nội hiện nay vẫn còn nhiều tồn tại, thách thức. Quy hoạch đô thị còn chồng chéo, thiếu đồng bộ; ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng vẫn là vấn đề nan giải. Kinh tế Hà Nội chưa thực sự bền vững, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc tế còn hạn chế. Bản sắc văn hóa Hà Nội bị mai một ở một số khía cạnh; lối sống thanh lịch, tao nhã có dấu hiệu phai nhạt trước lối sống thực dụng, gấp gáp. So với các thủ đô phát triển trên thế giới, Hà Nội còn khoảng cách khá xa về hạ tầng đô thị, quản trị hiện đại, công nghệ số, dịch vụ chất lượng cao.

4. Giải pháp hiện thực hóa khát vọng

Khát vọng đưa Hà Nội ngang tầm các thủ đô phát triển phải được cụ thể hóa bằng tầm nhìn và mục tiêu đo lường để trở thành thành phố toàn cầu, văn hiến, hiện đại, sáng tạo, trở thành đô thị xanh, thông minh, có năng lực cạnh tranh khu vực. Tầm nhìn phải liên kết với quy hoạch vùng, năng lực quản trị, và chương trình phát triển con người. Do vậy, cần triển khai hệ thống giải pháp đồng bộ. Theo chúng tôi, cần phải chú trọng vào 5 giải pháp cơ bản sau:

Một là, phát triển kinh tế tri thức và chuyển đổi số. Phát triển kinh tế tri thức và chuyển đổi số là con đường tất yếu để Hà Nội hội nhập toàn cầu. Thành phố cần ưu tiên xây dựng các khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, internet vạn vật trong quản lý và dịch vụ công.

Đô thị thông minh không chỉ cải thiện quản trị mà còn nâng cao chất lượng sống, giúp người dân tiếp cận dịch vụ nhanh chóng, minh bạch. Việc phát triển kinh tế số sẽ tạo nền tảng cho Hà Nội cạnh tranh với các thủ đô khu vực, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm sáng tạo và tri thức của Việt Nam.

Hai là, bảo tồn và phát huy văn hiến. Hà Nội ngàn năm văn hiến sở hữu khối lượng di sản phong phú, là nền tảng để phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch. Bản sắc, những giá trị, phẩm giá Thăng Long - Hà Nội gắn liền với cảnh quan Tây Hồ, Trúc Bạch, Nghi Tàm, Hoàn Kiếm; với những làng nghề Yên Thái, Ngũ Xá; với những di tích lịch sử Trấn Vũ, Bạch Mã, Voi Phục, Tháp Báo Thiên, Chuông Quy Điền; với những cửa ô Quan Chưởng, Đồng Lầm, Đống Mác, Cầu Giấy, Cầu Dền… với những nhân tài tuấn kiệt: Lý Thường Kiệt, Chu Văn An, Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Ngô Thì Nhậm, Lê Quý Đôn; với những Hoàng thành, điện Kính Thiên, Quốc Tử Giám…

Bản sắc, những giá trị, phẩm giá Thăng Long - Hà Nội gắn với những huyền thoại: Liễu Hạnh, Đồng Tử, Thành Gióng… Văn hiến Thăng Long - Hà Nội toả sáng và hội tụ tinh thần yêu nước, bất khuất, kiên cường, trọng nghĩa tình, đạo lý của cả dân tộc. Tuy nhiên, di sản chỉ thực sự phát huy giá trị khi được gắn với sáng tạo đương đại, trở thành sản phẩm hấp dẫn cho du khách và nguồn cảm hứng cho nghệ thuật. Hà Nội cần tích hợp bảo tồn vào quy hoạch phát triển, biến di sản thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Các phố đi bộ, không gian sáng tạo, sự kiện văn hóa quốc tế gắn với di sản sẽ giúp Hà Nội khẳng định bản sắc riêng, đồng thời nâng cao vị thế là một trung tâm văn hóa lớn của khu vực.

Ba là, xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Con người là trung tâm và động lực của mọi sự phát triển. Để Hà Nội thực sự ngang tầm quốc tế, cần chú trọng xây dựng thế hệ công dân vừa giữ được bản sắc thanh lịch, văn minh, vừa năng động, sáng tạo, có khả năng hội nhập.

Giáo dục đạo đức, tri thức và kỹ năng hội nhập quốc tế cho giới trẻ cần được đặt lên hàng đầu, song song với việc phát triển nếp sống văn minh đô thị. Nâng cao ý thức cộng đồng, trách nhiệm xã hội, ứng xử văn hóa trong không gian công cộng sẽ góp phần tạo dựng hình ảnh người Hà Nội hiện đại mà vẫn giàu truyền thống.

Bốn là, mở rộng hợp tác quốc tế. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hợp tác quốc tế là chìa khóa để Hà Nội nâng tầm ảnh hưởng. Thành phố cần chủ động tham gia các mạng lưới đô thị toàn cầu, mở rộng quan hệ kết nghĩa, trao đổi kinh nghiệm quản lý đô thị, bảo vệ môi trường và phát triển sáng tạo. Hà Nội cũng có thể trở thành trung tâm tổ chức các sự kiện quốc tế lớn, nơi diễn ra các cuộc đối thoại về hòa bình, hợp tác và phát triển. Qua đó, Hà Nội không chỉ khẳng định vai trò của một thủ đô năng động, mà còn trở thành cầu nối giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế, góp phần nâng cao vị thế quốc gia.

Năm là, giữ vững an ninh và môi trường hòa bình. An ninh và hòa bình là điều kiện tiên quyết để Hà Nội phát triển ổn định và bền vững. Thành phố cần củng cố hệ thống chính trị, tăng cường quản lý xã hội, bảo đảm an ninh trật tự và phòng ngừa các nguy cơ bất ổn. Đồng thời, Hà Nội phải phát huy vai trò của “Thành phố vì hòa bình”, nuôi dưỡng tinh thần đối thoại, hòa giải và hợp tác. Một môi trường sống an toàn, ổn định sẽ tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp và bạn bè quốc tế, giúp Hà Nội trở thành điểm đến tin cậy của đầu tư, du lịch và các hoạt động giao lưu toàn cầu.

5. Kết luận

Hơn một nghìn năm qua, Thăng Long - Hà Nội đã khẳng định vị thế của mình qua ba giá trị: văn hiến, anh hùng, hòa bình. Đây là những giá trị bất biến, vừa là niềm tự hào, vừa là động lực cho sự phát triển hôm nay. Trong kỷ nguyên mới, khi đất nước bước vào giai đoạn vươn mình mạnh mẽ, khát vọng xây dựng Hà Nội ngang tầm quốc tế chính là sự tiếp nối truyền thống, là lời khẳng định bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam. Với nền tảng lịch sử ngàn năm, với bản lĩnh kiên cường và khát vọng vươn lên, Hà Nội chắc chắn sẽ trở thành “thành phố toàn cầu” xứng đáng là trái tim của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

⁽¹⁾ Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến, anh hùng, vì hòa bình, Cổng Thông tin Điện tử Học viện Chính trị Khu vực I, ngày 9-10-2024, https://hcma1.hcma.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx?ItemID=10603

^[(2)] “Hà Nội - “thành phố di sản” với hơn 6.000 di tích lịch sử”, VTV online, ngày 31-3-2025, https://vtv.vn/doi-song/ha-noi-thanh-pho-di-san-voi-hon-6000-di-tich-lich-su-20250329002239421.htm

^[(3)] “Bài thơ Hắc hải 1958 của Nguyễn Đình Thi”, Thohay.vn, https://thohay.vn/bai-tho-hac-hai.html

^[(4)] Trần Văn Bính (Chủ biên): Văn hóa Thăng Long - Hà Nội hội tụ và tỏa sáng, Nxb. Thời đại, Hà Nội, 2010, tr. 10

^[(5)] Trần Quốc Vượng: Thăng Long - Hà Nội dưới góc nhìn văn hóa, Nxb. Văn hóa Thông tin và Viện Văn hóa, Hà Nội, 2010, tr. 81