Đối nội và đối ngoại song hành, hiệp đồng

Những yếu tố tác động quyết định

So với mấy năm trước, năm 2025 có nhiều nét đặc biệt hơn và điểm mới hơn trong môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại của Việt Nam. Nếu tách bạch giữa tác động từ thế giới bên ngoài và tác động từ tình hình đất nước sẽ thấy có nghịch cảnh là: trong khi những tác động từ bên trong rất tích cực và ổn định, những tác động từ thế giới bên ngoài lại có đột biến bất ngờ và khá bất lợi.

Chính trị an ninh thế giới và khu vực là một trong những yếu tố tác động quyết định tới môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại của Việt Nam. Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh quốc gia, sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, quan hệ quốc tế và hoạt động kinh tế đối ngoại của quốc gia. Trên phương diện này, không những chỉ có chiều hướng diễn biến tình hình như đã có thể thấy từ mấy năm nay vẫn tiếp tục, mà còn với mức độ mạnh mẽ hơn.

Cuộc chiến ở Ukraina vẫn tiếp tục gây ảnh hưởng và hệ lụy tới cả thế giới. Năm 2025 đã có nhiều nỗ lực ngoại giao từ nhiều bên nhằm tìm kiếm giải pháp chính trị hòa bình, giúp nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến tranh này. Dù vậy, ở vào thời điểm năm 2025 sắp kết thúc và năm 2026 sắp bắt đầu, vẫn chưa thể đoán định được cuộc chiến này đến khi nào mới kết thúc và sẽ kết thúc như thế nào. Ở khu vực châu Á bùng phát chiến tranh và xung khắc mới giữa Ấn Độ và Pakistan, giữa Afghanistan và Pakistan, giữa Thái Lan và Campuchia. Trung Quốc và Philippines leo thang căng thẳng và đụng độ bạo lực trong cuộc tranh chấp chủ quyền lãnh thổ. An ninh ở khu vực biển xung quanh Đài Loan (Trung Quốc) trở thành chủ đề chính trị an ninh thế giới và khu vực nổi cộm hơn hẳn so với những năm trước. Ở khu vực Trung Đông và vùng Vịnh, cuộc chiến ở Dải Gaza giữa Israel và Hamas, cuộc chiến tranh 12 ngày giữa Israel và Iran, cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran và sự đáp trả của Iran bằng hành động quân sự đều gây ra hậu quả tai hại và hệ lụy lâu dài cho an ninh và ổn định ở khu vực, cũng như trên thế giới.

Cuộc thương chiến thuế quan bảo hộ thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump nói riêng, chính sách cũng như hành động cầm quyền của người ông D. Trump nói chung làm xáo trộn các mối quan hệ quốc tế và kinh tế đối ngoại trên thế giới, tác động tiêu cực tới sự hồi phục nhịp độ tăng trưởng của kinh tế và thương mại thế giới. Đặc biệt, cuộc thương chiến giữa Mỹ với Trung Quốc, giữa Liên minh châu Âu (EU) với Mỹ, giữa EU với Trung Quốc cũng đều gây tác động tiêu cực tới tất cả các nền kinh tế khác trên thế giới, khiến các quốc gia gặp nhiều khó khăn, khó xử mới trên không ít phương diện có ý nghĩa quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của các quốc gia, vùng lãnh thổ.

Ở khu vực nào trên thế giới trong năm 2025 cũng đều nảy sinh vấn đề mới và phát sinh diễn biến mới khiến khu vực thêm bất an, bất ổn về chính trị an ninh, hợp tác và phát triển bị ảnh hưởng tiêu cực. Việc giải quyết các vấn đề toàn cầu tiến triển chậm chạp, từ chống biến đổi khí hậu toàn cầu đến vấn đề nhập cư và di cư, từ cải tổ Liên hợp quốc đến nâng cao hiệu quả thiết thực của các tổ chức và khuôn khổ diễn đàn đa phương quốc tế.

Môi trường bên ngoài như thế thực sự bất lợi nhiều hơn thuận lợi cho Việt Nam. Năm 2025 còn là năm Việt Nam tiến hành cuộc cải cách thể chế sâu rộng, căn bản với quy mô và mức độ xưa nay chưa từng thấy; năm cả đất nước và dân tộc tưng bừng hào khí của nhiều đại lễ, năm bứt phá cuối cùng của đất nước trước khi khởi hành kiến tạo kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới.

Bài học có giá trị to lớn

Việc duy trì môi trường thuận lợi về chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại để làm thành công những công cuộc lớn lao nói trên trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực như thế trở nên càng thêm cần thiết và quan trọng đối với Việt Nam. Việt Nam trong năm qua đã làm việc này đồng thời bằng 2 cách.

Thứ nhất, duy trì an ninh và ổn định chính trị - xã hội, nỗ lực thúc đẩy mạnh mẽ tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế. Cách ứng phó này trong thực chất tăng cường tự lực, tự cường để vừa gia tăng vị thế và thực lực, tự chủ chiến lược trong hoạch định chính sách và hành động cụ thể làm chỗ dựa chính cho công cuộc phát triển đất nước trong bối cảnh thế giới biến động đầy bất ngờ, nhiều bất lợi; vừa gia tăng năng lực đề kháng những tác động và hệ luỵ tiêu cực từ sự xoay vần của thời cuộc và biến động ở thế giới bên ngoài.

Thứ hai, chủ động ứng phó thích hợp, kịp thời để hạn chế tối đa những tác động và hệ luỵ tiêu cực trên, tranh thủ tận lợi tối đa những tác động tích cực, cơ hội mới cho phát triển và hội nhập quốc tế; đồng thời kiến tạo nhiều thuận lợi mới như có thể được trong môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại cho Việt Nam. Rất nhiều dự án lớn về phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hiện đại hóa nền kinh tế đã được triển khai. Chính phủ đã vận hành quyết liệt và kịp thời để nền kinh tế duy trì được nhịp độ tăng trưởng khá cao. Quan hệ kinh tế đối ngoại được mở rộng và phát triển thực chất. Tác động tiêu cực của mức thuế quan bảo hộ thương mại của Mỹ bị kiềm chế. Hoạt động đối ngoại song phương và đa phương được triển khai rất mạnh mẽ và thực chất, đặc biệt ở cấp cao và trên các diễn đàn đa phương quốc tế. Vị thế quốc tế của đất nước được tiếp tục củng cố và gia tăng.

Từ nhìn nhận về môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại của đất nước ta năm 2025, có thể rút ra được những bài học có giá trị to lớn sau đây cho thời gian tới.

Một là, môi trường thế giới bên ngoài sẽ còn tiếp tục xu hướng biến động đầy đột biến và bất ngờ, tiềm ẩn nhiều tác động bất lợi hơn thuận lợi cho nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam. Thách thức sẽ không giảm bớt hay trở nên dễ vượt qua hơn mà còn gia tăng, thêm phức tạp và nhạy cảm.

Hai là, đồng thời với việc ứng phó kịp thời và thích hợp để đẩy lùi mọi tác động tiêu cực, để “gạn đục khơi trong” nhằm tranh thủ mọi thuận lợi, còn cần phải chủ động kiến tạo nên môi trường thuận lợi về chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại cần thiết cho đất nước phát triển và hội nhập quốc tế.

Ba là, thực tiễn năm 2025 về môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại của Việt Nam cho thấy, thế giới biến động càng nhanh chóng và bất định, càng cần phải có sự song hành và đồng hành, sự hiệp đồng và tương tác giữa đối nội và đối ngoại. Đối nội là chỗ dựa cho đối ngoại, trong khi đối ngoại đóng vai trò quan trọng vào việc thực hiện những mục tiêu đối nội. Sự kết hợp này sẽ giúp đưa lại môi trường thuận lợi cần thiết cho đất nước về chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại để phát triển thịnh vượng và bền vững, để hội nhập quốc tế bất kể thế giới bên ngoài biến động như thế nào./.