Tuần trong 5 phút

Đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển công nghệ lượng tử và nhiều chuyển động an sinh nổi bật

Như Uyên (tổng hợp) 25/05/2026 08:02

Tuần qua (từ 18 - 24-5) ghi nhận dấu ấn đáng chú ý trên các lĩnh vực kinh tế, khoa học - công nghệ, đối ngoại và an sinh xã hội. Nổi bật là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản mô hình tăng trưởng, thúc đẩy phát triển công nghệ lượng tử gắn với tự chủ chiến lược...

TBT làm việc với ban Chính sách
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, sáng 20-5_Ảnh: TTXVN

Cần thay đổi căn bản cách thức tổ chức, vận hành các nguồn lực phát triển

Sáng 20-5, tại buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số và xác lập mô hình tăng trưởng mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đất nước đang có những nền tảng lớn, quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển cao hơn.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, để đạt mục tiêu Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 đặt ra, cần thay đổi căn bản cách thức tổ chức, vận hành các nguồn lực phát triển: tăng trưởng 2 con số không thể là kết quả của mô hình tăng trưởng cũ được kéo dài thêm; cần đổi mới tư duy về nguồn lực, không coi nguồn lực là cái có sẵn để phân chia mà phải được kiến tạo, làm giàu, kết nối và nhân lên.

Nhà nước không chỉ phân bổ nguồn lực mà phải kiến tạo môi trường, định hình không gian phát triển, giảm rủi ro ban đầu và kích hoạt nguồn lực xã hội, nguồn lực trong dân, nguồn lực tư nhân, dữ liệu, trí tuệ và văn hóa.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đánh giá đúng và đầy đủ nguồn lực phát triển của đất nước, làm rõ nguồn lực nào là lợi thế nổi trội, nguồn lực nào có thể huy động ngay và nguồn lực nào mới là tiềm năng chưa được chuyển hóa thành động lực phát triển.

Do đó, cơ quan chức năng phải rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các nguồn lực chậm đưa vào sử dụng; không để nguồn lực quốc gia nằm im trong thủ tục, trong tranh chấp, trong tâm lý sợ trách nhiệm hoặc trong sự phối hợp chậm giữa các cơ quan.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mô hình tăng trưởng mới phải dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu.

Mô hình mới cũng phải dựa vào doanh nghiệp Việt Nam mạnh hơn, trong đó kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất. Doanh nghiệp nhà nước tập trung vào lĩnh vực then chốt, hạ tầng chiến lược và dẫn dắt đầu tư lớn; FDI chuyển từ thu hút bằng số lượng sang hấp thụ bằng chất lượng, công nghệ và liên kết nội địa.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc làm việc. (Ảnh- Đăng Khoa)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số_Ảnh: Đăng Khoa

Phát triển công nghệ lượng tử, đáp ứng yêu cầu tự chủ chiến lược trong giai đoạn mới

Sáng 21-5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tại cuộc làm việc, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã xem xét, cho chủ trương về Đề án nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ lượng tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Sau khi nghe báo cáo và ý kiến phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao các cơ quan đã chủ động nghiên cứu, theo dõi xu thế phát triển của thế giới, đề xuất được một số định hướng, nhiệm vụ, những giải pháp quan trọng; các ý kiến tại cuộc họp cũng đã thống nhất nhiều vấn đề.

Tuy nhiên, đây là lĩnh vực rất mới, khó, diễn biến nhanh và liên quan nhiều lĩnh vực, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu sâu, bài bản hơn để xây dựng và hoàn thiện đề án quan trọng về phát triển công nghệ lượng tử tại Việt Nam nhằm phát triển đất nước với yêu cầu tự chủ chiến lược.

Định hướng các nhiệm vụ cần tiếp tục triển khai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị thống nhất nhận thức công nghệ lượng tử là vấn đề chiến lược quốc gia, không chỉ là vấn đề nghiên cứu khoa học đơn thuần; đặt vấn đề phát triển công nghệ lượng tử trong tổng thể triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, gắn với an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI)...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cần tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên trước hết cho vấn đề an ninh và chủ quyền số quốc gia; hình thành được các trung tâm nghiên cứu mạnh, các phòng thí nghiệm trọng điểm, các nhóm nghiên cứu xuất sắc và cơ chế phối hợp hiệu quả giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các cơ quan liên quan.

Thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lượng tử; khuyến khích doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Lưu ý đây là lĩnh vực liên ngành, liên lĩnh vực, yêu cầu cao về phối hợp và điều hành thống nhất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần đổi mới mạnh mẽ cách tổ chức thực hiện; tiếp tục làm rõ cơ chế điều hành, xác định rõ mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ ưu tiên; đề xuất cơ chế đặc thù về đầu tư, tài chính, nhân lực, hợp tác quốc tế; lựa chọn một số nhiệm vụ, dự án trọng điểm để triển khai ngay.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đảng ủy Chính phủ khẩn trương chỉ đạo việc xây dựng, ban hành Chiến lược quốc gia về công nghệ lượng tử; thành lập Trung tâm Quốc gia về công nghệ lượng tử và lựa chọn một số dự án thí điểm để tập trung nguồn lực thực hiện.

Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề giải trừ quân bị Izumi Nakamitsu và Đại sứ Đỗ Hùng Việt tại phiên bế mạc Hội nghị
Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề giải trừ quân bị Izumi Nakamitsu và Đại sứ Đỗ Hùng Việt tại phiên bế mạc Hội nghị (Ảnh do Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc cung cấp).

Việt Nam hoàn thành xuất sắc vai trò Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11

Chiều 22-5 (giờ địa phương), tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT RevCon) lần thứ 11 đã chính thức bế mạc sau 1 tháng làm việc với cường độ cao.

Phiên bế mạc có sự tham dự của Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề giải trừ quân bị Izumi Nakamitsu, các đại biểu của 191 quốc gia thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) cùng đại diện nhiều tổ chức quốc tế liên quan.

Phát biểu bế mạc, trên cương vị Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11, Đại sứ Đỗ Hùng Việt - Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc - nhấn mạnh, mặc dù không có văn kiện đồng thuận, tất cả các quốc gia thành viên tiếp tục chia sẻ mục tiêu chung về một thế giới không có vũ khí hạt nhân, nỗ lực đối thoại trong bối cảnh thế giới nhiều bất ổn, phân mảnh và thiếu lòng tin.

Đánh giá cao tinh thần linh hoạt và thỏa hiệp của các đoàn trong suốt quá trình thương lượng, Đại sứ Đỗ Hùng Việt khẳng định, Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân vẫn là nền tảng của cấu trúc giải trừ quân bị và không phổ biến hạt nhân toàn cầu; đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của các quốc gia thành viên trong việc duy trì và củng cố Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân để bảo đảm Hiệp ước tiếp tục phù hợp với bối cảnh an ninh quốc tế đang thay đổi nhanh chóng.

Trong thảo luận tại phiên bế mạc, đại diện nhiều quốc gia và nhóm nước, trong đó có Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Phong trào Không liên kết và Liên minh châu Âu (EU) tái khẳng định Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân tiếp tục là “hòn đá tảng” trong cấu trúc an ninh quốc tế.

Tất cả các đoàn đều đánh giá Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc vai trò Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11, ghi nhận nỗ lực của Chủ tịch trong điều hành hội nghị và thương lượng văn kiện theo hướng tăng cường minh bạch, cải tiến quy trình để nâng cao hiệu quả, thích ứng với tình hình mới.

Hàng loạt chế độ an sinh dự kiến tăng từ ngày 1-7

Bổ sung người đóng bảo hiểm xã hội đang hưởng trợ cấp vào lộ trình tăng hưu trí

Từ ngày 1-7, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH), trợ cấp hàng tháng với mức tăng 8% sẽ tác động tới gần 3,5 triệu người thuộc 9 nhóm thụ hưởng.

Trong số này, người đóng BHXH nhưng không đủ điều kiện hưởng hưu trí, dưới 75 tuổi lần đầu tiên được bổ sung vào lộ trình điều chỉnh.

Theo luật hiện hành, nhóm này đang hưởng trợ cấp hàng tháng từ chính khoản đóng góp vào Quỹ Bảo hiểm xã hội mà không rút một lần cũng không bảo lưu thời gian đóng.

Trợ cấp hưu trí cho người 75 tuổi trở lên tăng 8%

Tiền trợ cấp hưu trí xã hội cho người từ 75 tuổi trở lên, chuẩn trợ giúp xã hội làm căn cứ tính chế độ hưởng cho một số nhóm yếu thế dự kiến tăng 8% từ ngày 1-7. Khoảng 4,5 triệu người được thụ hưởng, theo thống kê của Bộ Y tế.

Khoản trợ cấp hưu trí xã hội dành cho nhóm từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu, không trợ cấp BHXH hàng tháng sẽ bao phủ khoảng 2,5 triệu người.

Tiền hưởng nâng lên 540.000 đồng, tăng 40.000 đồng so với hiện hành. Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hưởng ở độ tuổi thấp hơn, từ đủ 70 đến dưới 75.

Người cao tuổi Hà Nội nhận lương hưu tại điểm chi trả. Ảnh- Phong Linh
Người cao tuổi Hà Nội nhận lương hưu tại điểm chi trả_Ảnh: Phong Linh

Mức chuẩn trợ giúp cũng được đề xuất điều chỉnh 8%, lên 540.000 đồng mỗi tháng. Khoảng 2 triệu người hưởng chế độ này thuộc nhóm khuyết tật, trẻ em mất nguồn nuôi dưỡng, hoàn cảnh đặc biệt, người đơn thân nghèo đang nuôi con, người nhiễm HIV và các nhóm mở rộng do địa phương quy định.

Chuẩn trợ giúp xã hội nâng lên 540.000 đồng sẽ là căn cứ nâng mức hỗ trợ trong trường hợp khẩn cấp do thiên tai, hỏa hoạn, trường hợp bất khả kháng

Bộ Y tế đề xuất bổ sung thẩm quyền trợ giúp khẩn cấp theo từng mức độ. Khi phát hiện trên địa bàn có hộ gia đình hoặc người cần trợ giúp, chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã rà soát, tổng hợp danh sách và xem xét quyết định hỗ trợ từ nguồn lực địa phương.

Trường hợp vượt quá khả năng của xã thì đề nghị chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh hỗ trợ theo quy định về ngân sách và dự trữ quốc gia. Nếu vượt khả năng cân đối của tỉnh thì người đứng đầu tỉnh đề nghị lên Bộ Tài chính.

Chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công dự kiến lên 3,012 triệu đồng

Chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công dự kiến nâng 8%, từ 2,789 lên 3,012 triệu đồng mỗi tháng theo đề xuất của Bộ Nội vụ. Đây là căn cứ tính hưởng trợ cấp, phụ cấp, ưu đãi người có công và thân nhân của họ. Tổng kinh phí thực hiện cả năm 2026 sau điều chỉnh khoảng 42,3 nghìn tỷ đồng.

Dự kiến từ ngày 1-1-2027, trợ cấp thờ cúng mỗi năm cho một liệt sĩ tăng lên 1,6 triệu đồng; tiền hỗ trợ ăn thêm ngày lễ, tết lên 300.000 đồng mỗi người; chi phí cho thuốc men điều trị, phục hồi sức khỏe tại cơ sở nuôi dưỡng tăng tối đa lên 11 thay vì 8,5 triệu đồng như hiện hành.

Bộ Y tế đánh giá độ bao phủ chính sách hưu trí xã hội chưa cao khi vẫn còn một phần người già từ 60 đến dưới 70 tuổi không có lương hưu nhưng chưa được hưởng khoản này.

Nhiều dự án không phù hợ
Nhiều dự án không phù hợp quy hoạch bị loại khỏi danh sách dự án thí điểm nhà ở thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh_Ảnh: TL

Thành phố Hồ Chí Minh đưa hơn 2.000ha đất ra khỏi danh sách dự án thí điểm nhà ở thương mại

Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh vừa công bố danh sách các dự án với tổng cộng hơn 2.000ha không đáp ứng yêu cầu để dự kiến triển khai dự án thí điểm theo Nghị quyết 171/2024/QH15, ngày 30-11-2025, của Quốc hội về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thoả thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất.

Qua rà soát, Thành phố Hồ Chí Minh có 259 khu đất với tổng diện tích hơn 2.000ha nhưng chưa phù hợp quy hoạch, hồ sơ pháp lý đất đai chưa hoàn thiện hoặc thiếu cơ sở thẩm định, vướng nguồn gốc đất, chuyển mục đích sử dụng, nghĩa vụ tài chính hoặc chưa đáp ứng định hướng phát triển nhà ở của địa phương nên bị loại khỏi danh sách dự án được thí điểm nhà ở thương mại theo tinh thần của Nghị quyết 171.

Trong số các dự án bị loại, nhiều khu đất có quy mô hàng chục héc-ta, thậm chí hàng trăm héc-ta. Trong đó, dự án lớn nhất có quy mô hơn 270ha tại xã An Thới Đông do chưa có quy hoạch chi tiết phân khu 1/2000, không phù hợp với mục tiêu, định hướng chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở của thành phố.

Tương tự, dự án có diện tích lớn thứ 2 là Khu đô thị sinh thái kết hợp du lịch sông Sài Gòn tại xã An Nhơn Tây có quy mô gần 97ha nhưng thiếu cơ sở đánh giá về tính phù hợp quy hoạch nên cũng không được chấp thuận.

Triển khai Nghị quyết 171, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã chấp thuận cho hàng trăm dự án được thực hiện thí điểm nhà ở thương mại trên địa bàn sau khi Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thông qua.

Tám học sinh
Tám học sinh trong Đội tuyển quốc gia Việt Nam dự thi APhO 2026_Ảnh: MOET

Học sinh Việt Nam đạt 6 Huy chương Bạc và 2 Huy chương Đồng Olympic Vật lý châu Á

Thông tin chính thức về kết quả của Đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự Olympic Vật lý châu Á lần thứ 26 - APhO 2026, tổ chức tại Busan, Hàn Quốc từ ngày 17 đến ngày 25-5, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, cả 8 học sinh dự thi đều đạt huy chương, gồm 6 Huy chương Bạc và 2 Huy chương Đồng.

Olympic Vật lý châu Á năm 2026 có sự tham gia của 28 đoàn đến từ 27 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 209 thí sinh dự thi. Đây là kỳ thi Olympic khu vực có mức độ cạnh tranh cao, quy tụ nhiều đội tuyển mạnh về Vật lý trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Với kết quả 100% số học sinh đoạt huy chương, gồm 6 Huy chương Bạc và 2 Huy chương Đồng, Việt Nam nằm trong top 8 đoàn có kết quả cao nhất và thuộc nhóm 5 đoàn có tất cả học sinh dự thi đều đạt huy chương là Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Nga. Đáng chú ý, đội tuyển Việt Nam tham dự APhO 2026 có 5/8 học sinh là học sinh lớp 11.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thành tích của Đội tuyển Việt Nam tại APhO 2026 thể hiện sự nỗ lực, bản lĩnh và tinh thần quyết tâm của các học sinh; đồng thời cho thấy hiệu quả của công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi Vật lý trong thời gian qua.

Kết quả này tiếp tục khẳng định chất lượng giáo dục phổ thông mũi nhọn, sự quan tâm của ngành giáo dục đối với công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu, học sinh giỏi, đồng thời góp phần lan tỏa niềm say mê khoa học và khát vọng vươn lên của học sinh Việt Nam trong lĩnh vực khoa học tự nhiên.

Tàu tuần tra cao tốc TT-400 chiếc số 12 (phiên hiệu CSB 4042) trước khi hạ thủy
Tàu tuần tra cao tốc TT-400 chiếc số 12 (phiên hiệu CSB 4042) trước khi hạ thủy_Ảnh: Internet

Hạ thủy tàu tuần tra cao tốc TT-400 chiếc số 12 của Cảnh sát biển Việt Nam

Sáng 21-5, tại thành phố Đà Nẵng, Cảnh sát biển Việt Nam và Tổng công ty Sông Thu tổ chức lễ hạ thủy tàu tuần tra cao tốc TT-400 chiếc số 12 (phiên hiệu CSB 4042).

Phát biểu tại lễ hạ thủy, Đại tá Nguyễn Quang Hùng - Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Cảnh sát biển Việt Nam - khẳng định: qua thực tế khai thác sử dụng, tàu tuần tra cao tốc TT-400 đã phát huy tốt tính năng kỹ thuật, chiến thuật, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Việc triển khai dự án đóng mới tàu tuần tra cao tốc TT-400 chiếc số 12 thể hiện sự quan tâm, đầu tư của Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng đối với Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, đồng thời khẳng định tính ưu việt của gam tàu này.

Đồng chí Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Cảnh sát biển Việt Nam đánh giá cao sự nỗ lực, chuẩn bị chu đáo của Tổng công ty Sông Thu và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng Cảnh sát biển, Viện Kỹ thuật Hải quân, Phòng Đăng kiểm Hải quân, đơn vị tư vấn giám sát đã giúp cho việc hạ thủy tàu tuần tra cao tốc TT-400 chiếc số 12 được diễn ra đúng kế hoạch, làm cơ sở để triển khai các nội dung tiếp theo trong quá trình thi công đóng mới tàu.

Để dự án hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, Đại tá Nguyễn Quang Hùng đề nghị Tổng công ty Sông Thu tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan thường trực của chủ đầu tư, đơn vị tư vấn giám sát thi công,… thực hiện đúng quy trình, thủ tục mua sắm, nhập khẩu vật tư, thiết bị phục vụ đóng mới tàu theo pháp luật hiện hành; tập trung nguồn nhân lực, vật lực tổ chức thi công đóng tàu theo đúng hồ sơ thiết kế kỹ thuật; thực hiện đúng cam kết phối hợp giữa Cảnh sát biển Việt Nam và Tổng công ty./.

    Nổi bật
        Mới nhất
        Đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển công nghệ lượng tử và nhiều chuyển động an sinh nổi bật
        • Mặc định
        POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO