Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh: Thành tố bảo đảm thắng lợi sự nghiệp xây dựng và phát triển thành phố

Từ “phá rào”, “xé rào” đến những “bước đột phá đầu tiên” trong tiến trình đổi mới

Thử thách cam go nhất của 10 năm đầu sau ngày giải phóng là vượt qua những khó khăn chồng chất thời hậu chiến, có lúc tưởng chừng như không thể vượt qua, trong điều kiện bị bao vây cấm vận, chiến tranh biên giới ở hai đầu đất nước và những rào cản của cơ chế quan liêu bao cấp không còn phù hợp.

Công việc tập trung của Đảng bộ, chính quyền bấy giờ là lo “cái ăn” cho dân, nguyên vật liệu đầu vào cho nhà máy duy trì sản xuất. Với tinh thần phát huy nội lực, lãnh đạo thành phố đã khơi dậy được sức dân, mở điểm đột phá thử nghiệm đổi mới cơ chế, chính sách kinh tế, sáng tạo ra những phong trào, cuộc vận động sâu rộng với khí thế cách mạng và niềm tin của dân với Đảng.

Câu chuyện “xé rào” trong sản xuất, trong phân phối lưu thông hàng hóa, “làm ăn theo cơ chế thành phố” tuy khiến thành phố phải đối mặt nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra, song thực tiễn luôn là tiêu chuẩn của chân lý và thực tiễn sinh động của Thành phố đã có sức thuyết phục lớn.

Khi có đường lối đổi mới, thành phố đã tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Thành phố đã huy động được nguồn lực, tăng tốc phát triển trên các lĩnh vực. Các chỉ số về quy mô kinh tế, năng suất lao động, đóng góp cho ngân sách quốc gia đều ở mức cao.

Diện mạo đô thị có nhiều khởi sắc, ngày càng văn minh, hiện đại. Các khu đô thị mới được quy hoạch gắn với khu vực trung tâm hiện hữu, mở đầu là khu Nam Sài Gòn với điểm nhấn là Khu đô thị Phú Mỹ Hưng được xây dựng từ một vùng đầm lầy.

Thành phố là nơi có nhiều mô hình trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân hàng, nơi thực hiện xã hội hóa mạnh mẽ trên các lĩnh vực đầu tư kết cấu hạ tầng, văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao... có nhiều bước tiến trong cải cách hành chính và chủ động đề xuất xây dựng mô hình chính quyền đô thị để việc quản lý phù hợp với đặc điểm và tính chất của đô thị đặc biệt.

Từ đề xuất của TPHCM, các Nghị quyết số 54/2017/QH14, Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội được ban hành tạo điều kiện có thêm cơ chế đặc thù thúc đẩy thành phố phát triển xứng tầm và đóng góp nhiều hơn cho cả nước.

Đồng bộ trong chăm lo đời sống nhân dân và giữ vững ổn định chính trị

Trong thời kỳ khó khăn, Đảng bộ, chính quyền TP HCM đã tìm mọi cách ổn định cuộc sống, lo cho người dân không bị thiếu đói, bảo đảm điện, nước và các nhu cầu thiết yếu, bảo đảm việc học hành và chữa bệnh cho nhân dân.

Trước tình cảnh lần đầu tiên người dân thành phố phải ăn độn khoai sắn, bo bo, lãnh đạo thành phố lúc bấy giờ phải “chạy gạo”, tìm cách tháo gỡ những quy định không phù hợp về lưu thông phân phối lương thực, lo gạo cho dân.

Không chỉ Đảng bộ, chính quyền lo cho dân mà cả hệ thống chính trị và người dân cũng chăm lo cho nhau. Từ khi có đường lối đổi mới, kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, đời sống của người dân từng bước được cải thiện.

Các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm lo cho các gia đình thương binh liệt sĩ, người có công được tiến hành chu đáo. Công tác bảo trợ xã hội được thực hiện ngày càng tốt hơn.

Thành phố là nơi có trên 270.000 người có công, có hơn 44.000 gia đình liệt sĩ, hàng chục nghìn cựu tù chính trị, có 5.494 Mẹ Việt Nam Anh hùng... Sau chiến tranh, Thành phố đã quy tập gần 30.000 hài cốt về 7 nghĩa trang liệt sĩ. Công tác trợ cấp xã hội thường xuyên cho 34.000 người với kinh phí khoảng 100 tỷ đồng mỗi tháng.

Đây là địa phương coi trọng đầu tư cho giáo dục - đào tạo, là nơi hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và phổ cập giáo dục mầm non sớm. Thành phố cũng là nơi có những đột phá trong nâng cao chuẩn phổ cập và mạnh mẽ thí điểm những phương pháp giáo dục mới.

Thành phố là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, với hơn 60 trường đại học và học viện, tổng cộng hơn 120 cơ sở đào tạo, bao gồm các trường đại học công lập, tư thục và cả phân hiệu của các trường đại học lớn từ nơi khác đặt tại thành phố.

“

Trong đại dịch COVID-19, Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã lập “Quỹ an sinh xã hội”, tiếp nhận sự đóng góp của các tổ chức, các doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước lên đến hơn 7.000 tỷ đồng để kịp thời hỗ trợ công tác điều trị và các hộ dân, không để người dân thiếu ăn vì đại dịch.

Mạng lưới y tế TPHCM không ngừng phát triển, với 162 bệnh viện, đội ngũ gần 42 giường bệnh/vạn dân, đang củng cố 3 tuyến chăm sóc (gồm: khám chữa bệnh ban đầu, chuyên sâu, chăm sóc sức khỏe khu vực ASEAN), tiếp tục khẳng định chất lượng khám chữa bệnh, phấn đấu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe khu vực ASEAN.

Trên các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, cùng với sự đầu tư của Nhà nước, TPHCM đã thực hiện chủ trương xã hội hóa khá tốt nhằm tạo điều kiện phục vụ và cung cấp các dịch vụ cho người dân ngày càng tốt hơn.

Từ thu nhập bình quân đầu người ở mức 65 USD năm 1975, đến cuối năm 2025 GDP bình quân đầu người TPHCM là 8.066 USD. Từ tỷ lệ hộ nghèo năm 1986 là 60%, đến nay Thành phố đã hoàn thành việc xóa nghèo theo chuẩn đa chiều và chuẩn nghèo về thu nhập cao hơn chuẩn cả nước.

Một trong những chỉ tiêu dự kiến đến năm 2030, bình quân thu nhập đầu người đạt khoảng 13.000 - 14.000 USD, dẫn đầu cả nước và vượt qua ngưỡng thu nhập cao.

Song song đó, Đảng bộ TPHCM luôn quan tâm củng cố an ninh, quốc phòng, giữ vững ổn định chính trị - xã hội trong mọi tình huống, góp phần quan trọng vào việc giữ vững ổn định khu vực và cả nước.

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình khu vực và thế giới, âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, Thành ủy đã coi trọng phát huy sức mạnh tổng hợp, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc và xây dựng thế trận lòng dân, chủ động đấu tranh đập tan mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch, giải quyết kịp thời, không để gây mất ổn định chính trị - xã hội, giữ vững bình yên và môi trường đầu tư.

Các thế lực thù địch luôn xem TP HCM là địa bàn trọng điểm để tập trung chống phá, lợi dụng, khai thác kích động với các chiêu bài về dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc.

Trong bối cảnh ấy, Đảng bộ Thành phố càng phát huy trong thực tiễn những chủ trương, chính sách hợp lòng dân, chăm lo mọi mặt đời sống của các tầng lớp nhân dân.

Lãnh đạo Thành phố luôn lắng nghe tâm tư nguyện vọng các tầng lớp nhân dân, nhất là các vấn đề bức xúc, tập trung giải quyết những khiếu nại, tố cáo tồn đọng, kéo dài...

Thành phố luôn quan tâm xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh cùng với tổ chức các hoạt động quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Thành phố đã đấu tranh phá rã nhiều tổ chức phản động, nhóm chống phá; chủ động đấu tranh phòng ngừa các hoạt động phá hoại kinh tế, chính sách tiền tệ; chủ động kiểm soát tình hình trên các lĩnh vực an ninh văn hóa - tư tưởng, an ninh nội bộ, an ninh thông tin...

Thành phố đã triển khai đồng bộ công tác phòng, chống tội phạm hình sự, ma túy cùng các giải pháp phòng ngừa nhằm kéo giảm tội phạm hình sự, tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh, trật tự và cuộc sống bình yên cho người dân.

Tiếp tục quan tâm xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh

Trong quá trình phát triển, thành phố luôn quan tâm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh. Trong đó, lãnh đạo thành phố coi trọng xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, nâng cao chất lượng đảng viên. Việc phân tích tổ chức cơ sở đảng và đánh giá xếp loại đảng viên được tiến hành theo hướng bảo đảm thực chất.

Công tác tuyên giáo đã tham mưu quán triệt các nghị quyết, các chuyên đề, chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng của đảng viên và nhân dân trước những sự kiện lớn, tập trung chỉ đạo việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh...

Đến nay, đã xây dựng gần 5.000 thiết chế Không gian văn hóa Hồ Chí Minh ở các cơ quan, đơn vị, trường học, khu dân cư, chung cư, các cơ sở tôn giáo, thờ tự, tín ngưỡng..., tạo sự lan tỏa rộng rãi và những chuyển biến tích cực trong việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Công tác dân vận của Đảng, dân vận chính quyền coi trọng việc tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe ý kiến góp ý, góp phần giải tỏa bức xúc, tạo sự đồng thuận của người dân, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện triển khai nhanh các dự án đầu tư công.

Các cấp chính quyền đã có bước chuyển trong thực hiện phân cấp, ủy quyền, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội đã tăng cường hoạt động giám sát, phản biện xã hội trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền đô thị, không tổ chức hội đồng nhân dân ở quận, phường. Công tác tổ chức đã chủ động thực hiện việc sắp xếp bộ máy, từng bước tinh gọn đầu mối.

Việc rà soát, bổ sung quy hoạch, đánh giá, bố trí cán bộ dựa vào kết quả, phẩm chất, năng lực; chú trọng quan tâm đối với cán bộ trẻ năng động, sáng tạo.

Các lớp bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức phù hợp các chức danh được thực hiện theo kế hoạch, có sự phối hợp với các trường trên địa bàn và thực hiện việc đa dạng hóa hình thức đào tạo, bồi dưỡng; cán bộ có đi nước ngoài để tổ chức các lớp bồi dưỡng ở nước ngoài.

Công tác kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên được tăng cường. Các đơn thư liên quan giải quyết khiếu nại, kiểm tra, giám sát của chi bộ được rà soát nhằm tiếp tục hoàn thiện.

Công tác giám sát thường xuyên và kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm được tiến hành để phát hiện, chấn chỉnh kịp thời những vi phạm của cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng; góp phần làm trong sạch bộ máy, kỷ cương. Qua đây tính nêu gương, tinh thần trách nhiệm, việc thực hiện kỷ luật, kỷ cương của Đảng được nâng lên.

Nhìn lại nửa thế kỷ qua, ở mỗi giai đoạn phát triển, TPHCM luôn phấn đấu giữ vững vai trò đầu tàu, luôn đứng đầu về tỷ trọng GDP, thu ngân sách, năng suất lao động...

Vấn đề đặt ra đối với Đảng bộ và nhân dân TPHCM là phải nỗ lực phát huy những thành tựu đã đạt được, khắc phục nhanh những hạn chế, yếu kém, tháo gỡ nhanh những điểm nghẽn, phát huy các nhân tố mới, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm nhiều hơn nữa.

Hiện nay, Đảng bộ và nhân dân TPHCM đang phấn đấu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 19-5-2026, của Bộ Chính trị, “Về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới”.

TPHCM sẽ tiếp tục vai trò tiên phong trong thời đại công nghiệp 4.0, kinh tế số, kinh tế tri thức, thành phố thông minh cùng khát vọng đi đầu trong đổi mới sáng tạo với những giải pháp mang tính đột phá để tăng tốc phát triển.

Truyền thống lãnh đạo của Đảng bộ TPHCM sẽ tiếp tục được khẳng định trong giai đoạn phát triển mới. Truyền thống kiên cường, đoàn kết, năng động, sáng tạo, nét đẹp văn hóa, tinh thần nghĩa tình là nguồn sức mạnh đi lên của Đảng bộ và nhân dân Thành phố Anh hùng./.