Dấn tới hay đã đi quá xa?

Những phát ngôn và hành động của Tổng thống Mỹ Donald Trump và cộng sự về đảo Greenland thuộc chủ quyền của Đan Mạch đang khiến Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bối rối, khó xử dường như hơn hẳn việc Nga tiếp tục thắng thế trên chiến trường và vẫn nắm giữ chìa khóa cho mọi giải pháp chính trị hòa bình giúp chấm dứt cuộc chiến.

Ông D. Trump không những chỉ khẳng định quyết tâm chính trị có được đảo này về cho nước Mỹ bằng mọi giá, mà còn đã có những hành động hành pháp cụ thể.

Mới đây nhất, ông quyết định áp thuế quan bảo hộ thương mại 10%, từ ngày 1-6-2026 tới nâng lên mức 25% đối với 8 quốc gia thành viên NATO là Đan Mạch, Đức, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Anh, Hà Lan và Phần Lan, áp dụng cho tới khi Mỹ có được thỏa thuận về mua lại đảo Greenland.

Đối với ông D. Trump, quyết sách này chỉ là bước dấn tới thuần túy và chắc chắn không phải là cuối cùng. Nhưng đối với NATO nói riêng và các đồng minh lâu nay của Mỹ ở châu Âu nói chung, có lẽ ông D. Trump đã đi quá xa và đã bước qua một lằn ranh đỏ.

Bởi cùng trong liên minh quân sự với nhau, cùng nhất trí bảo vệ an ninh cho nhau mà giờ Mỹ định tìm mọi cách để có được lãnh thổ hợp pháp của đồng minh.

Quyết sách mới của ông D. Trump cho thấy, ông sẵn sàng buông bỏ NATO và không ngại ngần gì mà không bất chấp NATO, thậm chí còn coi NATO là đối thủ nếu NATO cản trở lợi ích của Mỹ và dự định của ông.

Ông D. Trump tận lợi tối đa từ thảm cảnh hiện tại của NATO là NATO cần Mỹ hơn Mỹ cần NATO, và NATO chưa thể tự thân vận động được đủ mức, hoặc kiếm được đồng minh mới nào đó có thể thay thế được vai trò của Mỹ đối với tương lai của NATO.

Chậm nhất, vào thời điểm hiện tại, NATO phải cùng EU có những đáp trả mạnh mẽ bằng hành động cụ thể, chứ không thể chỉ có tuyên bố hay thuyết phục phía Mỹ. Và cả hai đã hành dộng thật. Ông D. Trump áp thuế quan bảo hộ thương mại để gia tăng áp lực, EU trả đũa bằng áp thuế quan bảo hộ thương mại tương tự đối với Mỹ. Ông

D. Trump không loại trừ khả năng đưa quân đội Mỹ tới đánh chiếm đảo Greenland, EU và NATO đối phó bằng cách tăng cường mức độ hiện diện quân sự trực tiếp trên đảo Greenland và giúp Đan Mạch tăng cường đầu tư phát triển đảo Greenland.

Ông D. Trump càng quyết liệt, EU và NATO càng quyết tâm đoàn kết, thống nhất nội bộ. NATO càng thêm “hữu danh vô thực”, EU càng phải gấp gáp tự chủ an ninh cho châu lục.

Nga được lợi lây trong khi Ukraina bị thiệt lây. Ông D. Trump có lẽ sẽ không lùi, mà dẫu có lùi thì sự rạn nứt nội bộ và mất lòng tin lẫn nhau cũng đều rất khó có thể được chữa lành./.