Chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao tại xã Đầm Hà

1- Xã Đầm Hà được thành lập từ ngày 01-7-2025, trên cơ sở sáp nhập 5 đơn vị hành chính của huyện Đầm Hà, gồm: Thị trấn Đầm Hà và 4 xã biển là Tân Bình, Đầm Hà, Tân Lập, Đại Bình. Tổng diện tích tự nhiên 14.243km², dân số 25.947 người, gồm 11 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc thiểu số chiếm 12,5%; 39 thôn, khu phố; 65 chi bộ, đảng bộ với 1.507 đảng viên. 

Với không gian phát triển mới, rộng mở trên mọi phương diện,là địa phương có tiềm năng đất đai, lợi thế về biển, đảo, xã Đầm Hà đang có cơ hội để phát huy tiềm năng, lợi thế cho những bước phát triển đột phá mới về kinh tế, trong đó phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với công nghệ cao, mở ra một trang mới cùng cả tỉnh và đất nước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Trong suốt tiến trình đổi mới và phát triển đất nước, nông nghiệp luôn giữ vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế quốc dân, là bệ đỡ vững chắc trong những giai đoạn khó khăn, khẳng định vị trí quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái, bền vững, ứng dụng khoa học, công nghệ cao đã và đang trở thành xu thế tất yếu, phù hợp với Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Đảng và Nhà nước ta.

Trong nhiệm kỳ qua, thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân tỉnh, sự phối hợp, tạo điều kiện của các cơ quan, sở, ban, ngành của tỉnh, Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Đầm Hà, cùng Đảng bộ và nhân dân 5 đơn vị hành chính trước khi sáp nhập và HĐND, UBND, Ủy ban mặt trận Tổ quốc xã Đầm Hà (mới) đã xác định rõ tiềm năng, thế mạnh của địa phương, tập trung phát triển ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái, bền vững, gắn với ứng dụng khoa học, công nghệ cao. 

Trên cơ sở kế thừa toàn bộ những thành quả của huyện Đầm Hà và các xã trước khi hợp nhất, ngay từ những ngày đầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xã Đầm Hà tiếp tục tập trung chỉ đạo rà soát lại nhiệm vụ đề ra nghị quyết để tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đề ra các giải pháp triển khai và đã đạt được một số kết quả nhất định, cụ thể là:

Thứ nhất, các cấp ủy, tổ chức đảng làm tốt công tác quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020 - 2025, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Đầm Hà nhiệm kỳ 2025 – 2030, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025 - 2030. 

Bên cạnh đó là các nghị quyết chuyên đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Đảng, như Nghị quyết số 19-NQ/TW,ngày 16-6-2022 Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cùng chỉ đạo của Tỉnh ủy, Huyện ủy; Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Đầm Hà lần thứ XXV, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Ban Thường vụ Huyện ủy Đầm Hà đã ban hành 2 nghị quyết chuyên đề về xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu và Chương trình hành động số 30-CTr/HU của Huyện ủy Đầm Hà; 4/4 xã ban hành nghị quyết chuyên đề về xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu và các chương trình, kế hoạch để triển khai thực hiện; trong đó thống nhất xác định quy hoạch xây dựng Đầm Hà - vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp tập trung gắn với chế biến công nghệ cao, trong đó dự án động lực, thu hút đầu tư là dự án khu nông nghiệp cao về thủy sản đã được đưa vào Nghị quyết Đại hội.

Thứ hai, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đầm Hà là vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp tập trung gắn với chế biến công nghệ cao của tỉnh, cấp ủy, chính quyền xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo làm tốt công tác quy hoạch phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. 

Đặc biệt, ngày 11-2-2023, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 80/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021 - 2030 tầm nhìn đến 2050, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 816/QĐ-UBND, ngày 29-3-2023 phê duyệt điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng huyện Đầm Hà đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050. 

Đến nay, xã Đầm Hà đã ban hành đầy đủ, đồng bộ các quy hoạch phục vụ phát triển sản xuất ngành nông nghiệp, như: vùng trồng cây ăn quả tập trung; các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung trên biển và bãi triều; khu công nghiệp phía Đông Đầm Hà B. 

Theo quy hoạch tỉnh, quy hoạch vùng huyện Đầm Hà cũ, xã Đầm Hà hiện nay được định hướng có một khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao cấp tỉnh về thủy sản quy mô 435ha, vùng nuôi trồng thủy sản trên biển với diện tích 5.656ha theo hướng áp dụng khoa học, công nghệ gắn với bảo vệ môi trường biển. 

Đây cơ sở pháp lý, định hướng phát triển sản xuất hàng hóa của xã Đầm Hà theo hướng tập trung, quy mô đủ lớn để ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số vào các khâu sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Thứ ba, làm tốt công tác tuyên truyền, kêu gọi đầu tư, thu hút các doanh nghiệp, nhà đầu tư đến nghiên cứu, tìm hiểu để đầu tư trên địa bàn nhất là các dự án ứng dụng khoa học, công nghệ, phát triển theo hướng xanh, bền vững; triển khai tốt các cơ chế, chính trách hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh để huy động nguồn lực từ nhân dân, nhất là kinh tế hộ tham gia vào các đề án, dự án về nông nghiệp, phát triển kinh tế biển, công nghiệp chế biến, trồng cây ăn quả trên địa bàn...

Quan tâm chỉ đạo phát triển nông nghiệp gắn với tái cơ cấu ngành, từng bước chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng hàng hóa, bền vững, triển khai xây dựng Đề án trồng cây ăn quả tập trung và được phê duyệt theo Quyết định số 3304/QĐ-UBND ngày 10-11-2022 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt Đề án phát triển vùng cây ăn quả tập trung trên địa bàn huyện Đầm Hà (cũ) đến năm 2030, xã Đầm Hà có diện tích 800ha; cùng với đó hình thành và duy trì tốt các vùng trồng lúa chất lượng cao quy mô 100 ha, vùng trồng củ cải tập trung quy mô gần 50ha. 

Xã đã có nhiều mô hình sản xuất công nghệ cao trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản với các sản phẩm mới, mang lại giá trị kinh tế cao, như mô hình trồng nho Hạ đen của Hợp tác xã kinh doanh dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Việt Huyền; trồng na tại một số thôn trên địa bàn xã; trồng chanh leo của Hợp tác xã Trường Giang đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang các nước châu Âu... 

Xã đã phát triển nông nghiệp gắn với xây dựng, phát huy giá trị các sản phẩm OCOP tại địa phương, ứng dụng khoa học trong quảng bá, tiêu thụ các sản phẩm. Xã Đầm Hà đã có nhiều sản phẩm được công nhận OCOP cấp tỉnh, như chả mực Khánh Đan, chân giò nướng Ba Miền, rượu sim, rượu khoai Quý Chuẩn... Các sản phẩm này không chỉ nâng cao giá trị gia tăng mà còn khẳng định thương hiệu nông sản đặc trưng của địa phương.

Với lợi thế về kinh tế biển, xã Đầm Hà đã xác định được vùng sản xuất tập trung trên biển với diện tích hơn 5.600 ha, đã thu hút được nhiều tập đoàn, công ty lớn đến tìm hiểu, đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, như Tập đoàn Việt - Úc, Tập đoàn Mavin, Tập đoàn TH, Công ty cổ phần Thực phẩm BIM, Công ty Khoa học - công nghệ Lucaci, Công ty Cổ phần Funny Group JSC....; trong đó có Tập đoàn Việt - Úc triển khai dự án sản xuất tôm giống chất lượng cao với công suất 8 tỷ con giống/năm, đến nay mỗi năm đơn vị sản xuất ổn định 1,5-2 tỷ con tôm giống cung cấp cho thị trường Quảng Ninh, các tỉnh ven biển phía Bắc và các tỉnh Bắc miền Trung. 

Hợp tác xã Bắc Việt chuyên nghiên cứu, tổ chức sản xuất giống cá biển, cung cấp 3 triệu con giống/năm. Đây là những doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, công ty Việt - Úc đã được UBND tỉnh công nhận doanh nghiệp công nghệ cao. 

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất giống thủy sản giúp cho nông nghiệp Đầm Hà có bước phát triển mạnh mẽ, khẳng định thương hiệu nông nghiệp của xã trong sản xuất tôm giống, cá giống. Phát triển vùng nuôi tôm thương phẩm tập trung, nuôi hàu, hà…; đã thực hiện giao biển cho 4 hợp tác xã, doanh nghiệp trên địa bàn với diện tích gần 1.000ha.

Thứ tư, quan tâm đầu tư hạ tầng đồng bộ phục vụ sản xuất, nhất là khu sản xuất tập trung như đầu tư nâng cấp hệ thống đường giao thông liên xã, liên thôn được mở rộng đáp ứng nhu cầu giao thương, 100% các trục chính đều được nhựa hóa; đầu tư hạ tầng giao thông ở các thôn Bình Hải, Cái Giá, Tân Thành phục vụ nuôi trồng thủy sản cho khu vực 400 ha; hạ tầng giao thông, điện, nước đến khu quy hoạch công nghệ cao về thủy sản đã được đầu tư đồng bộ trên 300 tỷ đồng, khu hậu cần nuôi biển tại thôn Phúc Tiến đã đưa vào khai thác, sử dụng; thường xuyên quan tâm đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất; phối hợp với ngành điện quan tâm đầu tư, nâng cấp hệ thống lưới điện phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Thứ năm, phát huy vai trò của các cấp ủy, tổ chức đảng, hệ thống chính trị và nhân dân, thay đổi nhận thức, thay đổi tư duy, tạo sự đồng thuận về chủ trương chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao. Ngoài thu hút đầu tư, Đầm Hà đã tập trung hỗ trợ cho các đơn vị trong xã tham gia chương trình OCOP xây dựng website quảng cáo bán hàng; hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất đưa các sản phẩm chủ lực của xã lên sàn giao dịch thương mại điện tử. Hoạt động sản xuất, kinh doanh, mua, bán nông sản qua các kênh thương mại điện tử bước đầu phát huy hiệu quả. 

Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã thí điểm ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp và bước đầu đạt hiệu quả. Việc canh tác từ khâu làm đất đến việc bón phân, bơm tưới, phân tích dữ liệu về môi trường, đất đai, ánh sáng và chất lượng các loại cây trồng được sử dụng các thiết bị hỗ trợ thông minh. Hệ thống tưới tiêu và giám sát được điều khiển qua điện thoại. 

Những ứng dụng này giúp giảm một nửa chi phí sản xuất và sức lao động, giảm 50% lượng khí thải nhà kính, tăng năng suất 30%. Từ đó, người nông dân sẽ có cơ hội tiếp cận, học hỏi kinh nghiệm để có quyết định đúng đắn hơn trong tổ chức sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, sản xuất nông nghiệp ở Đầm Hà còn bộc lộ một số hạn chế như: Quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, chưa hình thành được nhiều vùng chuyên canh tập trung có giá trị kinh tế cao. Việc triển khai Đề án khu nông nghiệp ứng dụng cao về thủy sản trên địa bàn xã Đầm Hà gặp nhiều khó khăn, chậm, chưa đáp ứng được mục tiêu đề ra. 

Ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp chưa đồng bộ, chưa có nhiều mô hình sản xuất công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, chủ yếu mới dừng lại ở khâu giống và một số biện pháp kỹ thuật cơ bản. Liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị chưa chặt chẽ; tiêu thụ sản phẩm chưa bền vững, phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chưa xây dựng được thương hiệu sản phẩm mạnh. 

Nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao còn khiêm tốn; đội ngũ lao động trẻ có tri thức về nông nghiệp công nghệ cao chưa nhiều. Biến đổi khí hậu, dịch bệnh trên cây trồng vật nuôi diễn biến phức tạp, tác động đến sản xuất, “sức sống” của mô hình.

2- Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; phát triển nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, đồng thời là giải pháp đột phá nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, xã Đầm Hà xác định lấy phát triển sản xuất là động lực, lấy sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và nâng cao chất lượng sống của nhân dân là mục tiêu phấn đấu. 

Trong thời gian tới, để tiếp tục chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái, ứng dụng khoa học, công nghệ trên địa bàn, xin đề xuất một số nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu:

Một là, tiếp tục phát huy vai trò trách nhiệm của người đứng đầu trong triển khai, hiện thực hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái, ứng dụng khoa học, công nghệ cao.

Hai là,tiếp tục rà soát, hoàn thành, triển khai có hiệu quả các quy hoạch vùng, quy hoạch phát triển các ngành của xã: quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp sinh thái ứng dụng công nghệ cao; quy hoạch vùng nuôi tôm siêu thâm canh; quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp hợp lý, ưu tiên đất cho vùng sản xuất tập trung, nông nghiệp công nghệ cao, gắn quy hoạch nông nghiệp với quy hoạch xây dựng nông thôn mới, hạ tầng thủy lợi, giao thông, du lịch góp phần tích cực trong chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái, ứng dụng khoa học, công nghệ cao trên địa bàn xã Đầm Hà. Sử dụng đất đa chức năng gắn phát triển năng lượng tái tạo, công nghiệp xanh.

Ba là, xây dựng và triển khai đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất nông nghiệp gắn với tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu. 

Phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ cao, tạo ra sản phẩm sạch, hữu cơ. Tập trung phát triển các ngành, nghề lợi thế từ biển của địa phương, phát triển nuôi trồng thủy hải sản gắn với phát triển hệ thống cảng biển, phát triển du lịch trên biển và các đảo, như: Đá Dựng, Vạn Vược, Thoi Dây, Núi Cuống, Hòn Thạch… 

Tiếp tục đề nghị và triển khai khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao về thủy sản cấp tỉnh tại xã Đầm Hà. Triển khai thực hiện tốt đề án trồng cây ăn quả trên địa bàn; hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp, vùng trồng cây ăn quả tập trung đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP gắn với điều kiện tự nhiên và lợi thế từng thôn, từng khu vực (lúa, rau an toàn, củ cải, khoai lang, cây ăn quả..). 

Phát triển chăn nuôi tập trung theo hướng an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ chuồng trại hiện đại; gắn kết phát triển nông nghiệp với chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Khuyến khích phát triển các mô hình nông nghiệp hữu cơ gắn với xây dựng thương hiệu địa phương.

Bốn là,tăng cường đầu tư hạ tầng vàđẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong phát triển nông nghiệp sinh thái. 

Tiếp tục đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội theo hướng đồng bộ, hiện đại, gắn với liên kết vùng, kết nối hiệu quả với Đặc khu Vân Đồn, Khu công nghiệp Hải Hà và Cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Đồng thời, tăng cường chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, mở rộng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, thân thiện môi trường. 

Ưu tiên phát triển mạnh các doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đẩy mạnh phát triển hợp tác khoa học, công nghệ nhằm phục vụ phát triển nông nghiệp sinh thái. Ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo giống mới có năng suất, chất lượng, chống chịu tốt. 

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, từ khâu sản xuất đến quản lý, tiêu thụ sản phẩm. Phát triển thương mại điện tử, sàn giao dịch nông sản, tiếp tục đưa sản phẩm Đầm Hà lên các kênh bán hàng trực tuyến. Từng bước đưa Đầm Hà trở thành địa phương có nền nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao, hiện đại và bền vững.

Năm là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Thu hút nhân lực có trình độ về nông nghiệp công nghệ cao về làm việc, khởi nghiệp tại địa phương. Khuyến khích thanh niên, trí thức trẻ tham gia khởi nghiệp trong nông nghiệp công nghệ cao. 

Khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ nông dân tham gia đầu tư phát triển nông nghiệp sinh thái. Tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án của tỉnh, của xã. Phát huy nội lực của nhân dân, kết hợp với nguồn lực xã hội hóa phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã. 

Củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp; hình thành các hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Khuyến khích nông dân liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị nông sản: từ sản xuất - chế biến - bảo quản - tiêu thụ. Thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến, tiêu thụ nông sản. 

Tăng cường liên kết 4 nhà: Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nông dân để xây dựng các chuỗi giá trị nông sản bền vững, gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Sáu là,phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái và công nghiệp chế biến. Xã Đầm Hà có tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp - sinh thái với nhiều điểm đến hấp dẫn: Đảo Đá Dựng, đảo Núi Cuống, cùng với hệ sinh thái rừng, biển, cảnh quan tự nhiên đặc sắc. 

Trong thời gian tới, xã tăng cường phối hợp, tạo điều kiện để các doanh nghiệp, hợp tác xã khai thác tiềm năng này, từng bước hình thành các tour, tuyến du lịch sinh thái biển, đảo (Đảo Đá Dựng, Đảo Vạn Vược, Thoi Dây, Núi Cuống…); xây dựng các điểm du lịch trải nghiệm nông trại tại các trang trại trồng trọt công nghệ cao, nuôi trồng thủy sản trên biển, kết hợp tiêu thụ sản phẩm OCOP tại chỗ. 

Đồng thời, chủ động tận dụng cơ hội từ Khu công nghiệp Đông Đầm Hà B để gắn sản xuất nông nghiệp với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ bền vững, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, giải quyết việc làm cho lao động địa phương, nâng cao thu nhập, tạo điều kiện cho nông nghiệp phát triển theo hướng công nghệ cao, gắn với thị trường trong và ngoài nước.

Phát triển nền nông nghiệp sinh thái, ứng dụng khoa học, công nghệ cao trên địa bàn xã Đầm Hà là yêu cầu cấp thiết và khách quan, vừa là nhiệm vụ trước mắt, vừa mang ý nghĩa chiến lược, lâu dài. Đây là con đường đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao, hướng tới nông thôn mới kiểu mẫu; xây dựng xã Đầm Hà ngày càng giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc, hiện đại và phát triển bền vững./.