Cần nâng niu, giữ gìn chữ “tín”
TS Nguyễn Tri Thức, Tạp chí Cộng sản
Chữ tín, niềm tin vào thể chế đóng vai trò hệ trọng, quyết định sự lớn mạnh, những bước đi đột phá của doanh nghiệp tư nhân, cũng như khu vực kinh tế tư nhân - động lực quan trọng nhất cho sự tăng trưởng kinh tế. Chữ tín, niềm tin cần được nâng niu, giữ gìn, vun bồi cho ngày càng vững chắc, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, thịnh vượng, nhất là khi chữ tín ấy đã tạo dựng được trong suốt 1 năm qua...
Một lần, đọc trên mạng xã hội, tôi biết đến câu chuyện của một chủ doanh nghiệp tư nhân bàn về sự “tin người”. Mở đầu, ông đặt câu hỏi: các bạn có nghĩ “tin người” là một ưu điểm của người làm kinh doanh không? Và rồi ông nhận ra: trong kinh doanh, niềm tin luôn cần đi kèm với sự cẩn trọng.
Ông bắt đầu câu chuyện về chữ tín mà mình trải qua, với đối tác của chính ông. Từ sự hợp tác ban đầu rất êm đẹp, hiệu quả, đối tác của ông bắt đầu mở rộng phạm vi, ngành nghề kinh doanh, rồi âm thầm “bắt tay” với đối tác khác.
Để rồi, vì lợi ích riêng, đối tác ban đầu với phương châm kinh doanh “nước sông không phạm nước giếng” đã âm thầm loại doanh nghiệp của ông. Biết chuyện, nhiều nhân viên trẻ trong công ty ông rất bức xúc. Nhưng ông quyết định bỏ qua, và cho rằng lòng tham đã lớn hơn chữ “tín”.
Tất nhiên, với kinh nghiệm gần 4 thập niên lăn lộn trên thương trường, ông nhận ra điều giản dị, nhưng cũng không kém phần cay đắng, rằng: niềm tin luôn là khởi đầu của rất nhiều mối hợp tác. Nhưng đừng bao giờ đặt toàn bộ niềm tin vào một mối quan hệ mà không chuẩn bị sẵn những phương án bảo vệ cho doanh nghiệp của mình.
Hợp tác có thể bắt đầu từ niềm tin, nhưng để đồng hành lâu dài thì vẫn cần giữ được chữ “tín”. Tất nhiên, đi cùng với chữ “tín” phải là phương thức hợp tác win - win, nghĩa là đôi bên cùng có lợi.
Chữ tín, suy cho cùng, đó là sự tin tưởng, là uy tín và việc thực hiện lời hứa, sự cam kết, việc coi trọng niềm tin của người khác đối với mình. Chữ tín cũng đồng nghĩa rằng, nói đi đôi với làm, nói gì làm ấy, với sự trung thực, trách nhiệm cao cả chứ không nói ít làm nhiều, “nói một đằng làm một nẻo”, hoặc thất hứa.
Đôi bên cùng có lợi cũng chính là 1 trong 6 pháp Lục hòa của Phật giáo, đó là “lợi hòa đồng quân” (lợi hòa cùng chia), đại ý là có lợi thì cùng hưởng, cùng chia, chia đều chứ không phân biệt thấp cao hay lạm dụng quyền hạn để giữ làm của riêng, tư lợi cá nhân.
Nhưng hẳn nhiên, chia đều không có nghĩa là cào bằng, mà là chia đều theo sự đóng góp cụ thể. Có như thế mới ngăn chặn những mâu thuẫn, tranh chấp có thể nảy sinh, mới không đi đến chỗ đổi thay, chia tay trong hợp tác công việc, làm ăn.
Có “lợi hòa đồng quân” mới tạo ra sự hòa hợp, gắn kết lâu bền. Sự lợi hòa, hay cùng có lợi ấy cũng đồng nghĩa rằng không có sự thiệt hơn, nghĩa là phải có đóng góp và hưởng thành quả trên sự đóng góp tiền của, công sức, trí tuệ của mỗi bên, bởi không có gì là một chiều, là miễn phí trên cuộc đời này cả. Ngay cả người phương Tây cũng nói rằng, “miếng pho mát miễn phí chỉ có trên bẫy chuột”.
Khi hợp tác làm ăn, chữ tín tuyệt nhiên không phải là miếng pho mát, để mà đem ra “bẫy” đối tác. Chữ tín phải được hòa vào quan hệ đôi bên, cùng thấu cảm, sẻ chia, đồng lòng, quyết tâm cùng làm, cùng hưởng, cùng chịu, như các cụ ta đúc kết “có phúc cùng hưởng, có họa cùng chia”, nghĩa là đồng cam cộng khổ, là “lộc bất tận hưởng”, là phải sẻ chia chứ không thụ hưởng cá nhân mà quên đi đối tác.
Và khi cả hai bên đều có lợi từ sự hợp tác, không có lý do gì phải đổi thay. Chữ tín được tôn trọng, bằng cả một hành trình đồng hành, gắn kết, vượt qua những lợi ích nhỏ nhen, vật chất tầm thường. “Chữ tín quý hơn vàng” là vì thế!
Khi ấy, có chữ tín đồng nghĩa với việc đã tạo dựng được niềm tin, xây vững uy tín, tạo bệ đỡ vững chắc cho việc xây dựng các mối quan hệ vững bền, cho sự hợp tác tin tưởng, tôn trọng, cùng phát triển, cùng hưởng lợi.
Chữ tín, suy cho cùng, đó là sự tin tưởng, là uy tín và việc thực hiện lời hứa, sự cam kết, việc coi trọng niềm tin của người khác đối với mình. Chữ tín cũng đồng nghĩa rằng, nói đi đôi với làm, nói gì làm ấy, với sự trung thực, trách nhiệm cao cả chứ không nói ít làm nhiều, “nói một đằng làm một nẻo”, hoặc thất hứa.
Ngay từ khi ra đời, Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 4-5-2025, của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, khối doanh nghiệp tư nhân đã đặt niềm tin, kỳ vọng rất lớn vào Đảng và Nhà nước, vào sự phát triển bứt phá của khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có doanh nghiệp tư nhân.
Tại nhiều diễn đàn khác nhau, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã bày tỏ sự hào hứng, niềm phấn khích, sự tin tưởng rất lớn rằng sẽ có nhiều cơ hội cho khu vực tư nhân khẳng định vai trò, vị trí của mình trong chiến lược phát triển kinh tế đất nước.
Không tin tưởng, kỳ vọng sao được, khi Nghị quyết số 68 xác định rằng, khu vực kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”.
Đường lớn đã mở ra, động lực đã có thể phác thảo hình hài, nhưng muốn tạo ra động lực ấy, phải trải qua cả một hành trình không đơn giản, với khối lượng công việc hết sức nặng nề, với sự chung tay góp sức cùng nỗ lực rất cao của cả hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế và từng đối tượng tham gia vào hành trình ấy, trong đó có các doanh nghiệp tư nhân.
Nhiều nhiệm kỳ nay, chúng ta đã quen với thực trạng tổng kết, quen với nhận xét khó chấp nhận rằng, nghị quyết thì rất hay, rất đúng, rất trúng nhưng cũng rất khó đi vào cuộc sống, bởi khâu thực hiện luôn là khâu yếu nhất.
Nhưng đất nước vững tâm thế bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc, không lý do gì để tồn tại khâu yếu nhất thêm một nhiệm kỳ nữa.
Ngày 24-1-2026, chia sẻ tại buổi họp báo ngay sau lễ bế mạc Đại hội Đảng lần thứ XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định rằng: “Chúng tôi rút ra bài học nhiệm kỳ trước là khâu tổ chức thực hiện luôn luôn yếu. Nghị quyết rất hay nhưng đi vào cuộc sống rất khó, không đạt hiệu quả. Lần này tính hành động cao, rất cụ thể để nhanh đưa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng đi vào cuộc sống, hiệu quả để nhân dân thấy được, thụ hưởng được thì mới nâng cao niềm tin của nhân dân với Đảng”.
Có thể thấy rất rõ rằng, Nghị quyết của Đại hội XIV thiên về hành động, nhiệm kỳ 2026 - 2031 nặng về hành động, hành động để tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn, để những chủ trương, đường lối, những nghị quyết đúng đắn được triển khai nhanh chóng, hiệu quả trong thực tế, góp phần duy trì, xây chắc mục tiêu của Đảng suốt gần 1 thế kỷ qua là nâng cao đời sống cho nhân dân.
Vì thế, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV nói chung, 9 nghị quyết chiến lược của Đảng nói riêng (ban hành từ cuối năm 2024, trong đó có Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân) chắc chắn sẽ phải được tổ chức thực hiện quyết liệt, để hóa giải “lời nguyền” luôn luôn yếu, thậm chí là khâu yếu nhất.
Vì thế, mọi nút thắt, vướng mắc, trở ngại trên hành trình thực hiện nghị quyết của nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ được tập trung tháo gỡ, dỡ bỏ, để đạt được các mục tiêu to lớn đã đề ra. Bởi lẽ, việc thu hẹp khoảng cách từ nghị quyết đến kết quả thực chất chính là thước đo bản lĩnh lãnh đạo, cầm quyền của Đảng ta.
Hơn 1 năm kể từ khi Nghị quyết số 68 ra đời, nhiều chuyển động tích cực đã được tạo ra, nhưng cũng xuất hiện những trở ngại, khó khăn nhất định. Bước sang năm 2026, việc triển khai Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị như được tiếp thêm nguồn xung lực, sức bật mạnh mẽ từ tinh thần mới, tinh thần hành động của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Sáng 31-1, tại Phiên họp lần thứ tư của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính điểm lại một số kết quả cụ thể đạt được và đúc kết một số bài học quan trọng.
Theo đó, nhận thức về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã có bước chuyển biến rõ rệt, không chỉ trong cộng đồng doanh nghiệp mà ngay trong đội ngũ cán bộ, công chức các cấp.
Các cơ quan đã hoàn thành 41/43 nhiệm vụ của năm 2025 (đạt tỷ lệ hơn 95,3%), triển khai mạnh mẽ nhiều chính sách hỗ trợ tới cộng đồng doanh nghiệp.
Trong đó, Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành 15 luật, 1 nghị quyết của Quốc hội và ban hành 19 nghị định. Luật Đầu tư sửa đổi đã cắt giảm 38 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và điều chỉnh phạm vi 20 ngành, nghề; bổ sung các quy định chuyển từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”...
Hơn 1 năm kể từ khi Nghị quyết số 68 ra đời, nhiều chuyển động tích cực đã được tạo ra, nhưng cũng xuất hiện những trở ngại, khó khăn nhất định. Bước sang năm 2026, việc triển khai Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị như được tiếp thêm nguồn xung lực, sức bật mạnh mẽ từ tinh thần mới, tinh thần hành động của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Nhìn chung, nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân đã được triển khai mạnh mẽ, tác động sâu rộng tới toàn bộ nền kinh tế, điển hình là số doanh nghiệp thành lập mới, quay trở lại thị trường tăng mạnh so với năm 2024, đạt bình quân hơn 26.000 doanh nghiệp/tháng.
Năm 2025, cả nước có gần 297.500 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng gần 27,4% so với năm 2024, với tổng vốn đăng ký của doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân bổ sung vào nền kinh tế ước đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng 77,8% so với năm 2024...
Tuy nhiên, 1 năm qua cũng đã xuất hiện những hạn chế, khó khăn nhất định, như doanh nghiệp tư nhân vẫn gặp nhiều rào cản, thể hiện ở những vướng mắc thực tiễn cần được tháo gỡ kịp thời, thủ tục hành chính trên một số lĩnh vực còn phức tạp và chi phí không chính thức vẫn tồn tại; việc tiếp cận các nguồn lực sản xuất như vốn tín dụng, đất đai đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh vẫn còn khó khăn; năng lực cạnh tranh, công nghệ, quản trị của phần lớn doanh nghiệp tư nhân còn hạn chế, chưa đủ sức tham gia các chuỗi giá trị cao...
Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho rằng, chúng ta tạo được đà, tạo được lực, tạo được nền tảng để kinh tế tư nhân phát triển theo mục tiêu, định hướng của Nghị quyết số 68-NQ/TW; tăng cường, củng cố niềm tin của doanh nghiệp, doanh nhân, của toàn xã hội với phát triển kinh tế tư nhân, với Đảng, Nhà nước, với sự phát triển của đất nước.
Thủ tướng cho rằng: “niềm tin càng được tăng cường thì đóng góp càng lớn, góp phần kiến tạo phát triển đất nước nhanh và bền vững càng nhiều hơn”.
Hành trình phát triển kinh tế tư nhân đã khởi đi được 1 năm. Thời gian không nhiều, nhưng kết quả đã bước đầu định lượng được rõ ràng, thấy rõ những tín hiệu tích cực, củng cố niềm tin của doanh nghiệp.
Niềm tin ấy ngày càng thêm vững chãi hơn, khi những vướng mắc (nếu có) chắc chắn sẽ được tháo gỡ kịp thời, để con đường mang tên phát triển không bị nghẽn, bị tắc vì những trở ngại có thể dễ phát hiện ra, hoàn toàn có thể xử lý, giải quyết được.
Có thể thấy rằng, chữ tín của doanh nghiệp với doanh nghiệp là hết sức quan trọng. Chữ tín của doanh nghiệp tư nhân với các chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách, pháp luật của Nhà nước còn quan trọng, quyết định hơn.
Bởi doanh nghiệp đối tác này thất tín, có thể tìm kiếm đối tác khác, thậm chí tốt hơn; nhưng một khi mất niềm tin vào cơ chế, chính sách, pháp luật thì không dễ để doanh nghiệp đủ bản lĩnh, nguồn lực, sự tự tin dấn thân vào thương trường khắc nghiệt để làm giàu cho bản thân, gia đình, họ hàng, đồng thời giải quyết công ăn, việc làm, bảo đảm an sinh xã hội cho một bộ phận không nhỏ người dân.
Vì vậy, chữ tín, niềm tin vào thể chế đóng vai trò hệ trọng, quyết định cho sự lớn mạnh, cho những bước đi đột phá, táo bạo của mỗi doanh nghiệp tư nhân, cũng như khu vực kinh tế tư nhân - động lực quan trọng nhất cho sự tăng trưởng kinh tế.
Chữ tín, niềm tin cần được nâng niu, giữ gìn, vun bồi cho ngày càng vững chắc, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, thịnh vượng, nhất là khi chữ tín ấy đã tạo dựng được nền móng trong suốt 1 năm qua với khối doanh nghiệp tư nhân nói riêng./.
