Cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; nâng cao hiệu quả các chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh (PCI, PAPI), tạo điều kiện thuận lợi tối đa để các doanh nghiệp, nhà đầu tư tin tưởng và lựa chọn Hà Nội làm điểm đến chiến lược

Những nỗ lực của Hà Nội

1. Tập trung cải thiện quyết liệt và sâu rộng môi trường đầu tư, kinh doanh

Không chỉ lấy cột mốc bắt đầu từ ngày 01-7-2025 - khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp mà từ trước đó, Hà Nội xác định cải cách hành chính (CCHC) là nhiệm vụ trọng tâm, là khâu đột phá, là động lực then chốt nhằm nâng cao hiệu lực hiệu quả hoạt động của chính quyền, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh...

Chuyển biến tích cực, hiệu quả

Đặt mục tiêu phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn bằng tinh thần “lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền”, sau nhiều năm thực hiện các khâu đột phá nhằm xây dựng chính quyền phục vụ, tính đến năm 2025, Hà Nội đã triển khai và cung cấp tổng số 2.099 dịch vụ công trực tuyến thuộc các lĩnh vực như: hộ tịch, công thương, thông tin và truyền thông, lao động, xây dựng, văn hóa, giáo dục, bảo hiểm, y tế, giao thông, đất đai, tài nguyên và môi trường.

Người dân, doanh nghiệp có thể truy cập vào trang web để đăng ký tài khoản và sử dụng các dịch vụ công theo nhu cầu. Trên web dichvucong.hanoi.gov.vn, thành phố hướng tới 100% dịch vụ công trực tuyến của thành phố tích hợp với cổng dịch vụ công quốc gia.

Công tác chuyển đổi số, triển khai Đề án 06 được thành phố thực hiện quyết liệt, cơ bản hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao thí điểm như: sổ sức khỏe điện tử, cấp phiếu lý lịch tư pháp trên VNeID…

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất là từ năm 2024, thành phố cho ra đời và lan tỏa mạnh mẽ của siêu ứng dụng “Công dân Thủ đô số - iHaNoi”. Ứng dụng này đã trở thành kênh tương tác trực tuyến hiệu quả giữa người dân, doanh nghiệp và chính quyền thành phố.

Với nhiều đổi mới, thành phố Hà Nội được đánh giá là “điểm sáng, hình mẫu” trong hoạt động của cơ quan dân cử cả nước. Cùng với việc phát huy dân chủ, nêu cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, Hà Nội sẽ kỳ vọng, niềm tin của nhân dân Thủ đô và cả nước ngay từ ngày 1-7-2025.

Để thúc đẩy chuyển đổi số, hàng loạt hoạt động, sự kiện được Hà Nội tổ chức: ra mắt Câu lạc bộ Chuyển đổi số thành phố Hà Nội; Khai trương Trung tâm Dữ liệu chính thành phố Hà Nội; tổ chức Hội nghị thành phố thông minh Việt Nam - châu Á 2024; phát động và triển khai chiến dịch ra quân “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân sử dụng dịch vụ, ứng dụng để phát triển kinh tế số” của Tổ Chuyển đổi số cộng đồng trên toàn thành phố trong 10 ngày (1-10-2024 – 10-10-2024)…

Cùng với đó, tổ chức phát động nhân rộng mô hình “Chợ thông minh 4.0 - không dùng tiền mặt”; “Tuyến phố thương mại 4.0 - Không dùng tiền mặt”; phát động triển khai sử dụng thí điểm ứng dụng quản lý, theo dõi phòng cháy chữa cháy, trên địa bàn quận Tây Hồ; triển khai cung cấp và hướng dẫn sử dụng chữ ký số miễn phí cho công dân tại bộ phận một cửa Sở Xây dựng; giải pháp thay thế hệ thống máy xếp hàng; mô hình ngày thứ 2 hỗ trợ, ngày thứ Sáu không hẹn, ngày Chủ nhật chuyển đổi số và Nhà văn hóa chuyển đổi số… Bên cạnh việc triển khai thực hiện tốt các dịch vụ công trực tuyến, thời gian giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh và đầu tư giảm...

Công tác CCHC tại Hà Nội đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ. Các chỉ số như PAR-INDEX, SIPAS và PAPI liên tục được cải thiện. Hà Nội luôn đạt kết quả Chỉ số CCHC trên 80%, trong đó nổi bật là năm 2024 và 2023 đạt trên 90%, năm 2023 đạt 91,43%, xếp thứ 3/63 tỉnh thành (cũ).

Đặc biệt, năm 2024 - năm thứ hai Bộ Khoa học và Công nghệ công bố Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), cả hai năm liên tiếp Hà Nội là địa phương có điểm số cao nhất, xếp hạng nhất - khẳng định vị thế của Hà Nội trong nhóm dẫn đầu cả nước về hiệu quả hoạt động hành chính và sự hài lòng của người dân.

Số liệu các năm trở lại đây cho thấy, nhờ cải thiện môi trường đầu tư nên kinh tế của Hà Nội tiếp tục tăng trưởng. Cụ thể, các cân đối lớn được bảo đảm, hầu hết các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội đều tăng so với cùng kỳ năm 2023.

Cụ thể, tổng sản phẩm trên địa bàn GRDP ước tăng 6,5%. Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn ước đạt trên 500.000 tỷ đồng, đạt 120,5% dự toán, tăng 19,6% so với năm 2023 và chiếm 24,6% tổng thu ngân sách cả nước. Quy mô nền kinh năm 2024 ước đạt 58 tỷ USD.

Năm 2024, Hà Nội cấp giấy chứng nhận cho hơn 31.800 doanh nghiệp thành lập mới, với số vốn đăng ký hơn 322.800 tỷ đồng. Tổng số doanh nghiệp đăng ký trên địa bàn thành phố vượt 406.200 đơn vị, chiếm khoảng 1/3 tổng cả nước… Tất cả những con số trên khẳng định Hà Nội là điểm đến hấp dẫn, là thị trường sôi động đối với các nhà đầu tư, doanh nghiệp.

Theo đánh giá của Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, FDI là nguồn lực vô cùng quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng kinh tế Thủ đô. Năm 2024, Hà Nội thu hút được 2,2 tỷ USD vốn FDI, tăng 30% so với cùng kỳ và đứng thứ năm cả nước. Từ 1-1-2025, Luật Thủ đô sửa đổi chính thức có hiệu lực đã mở ra nhiều cơ chế ưu đãi, chính sách hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư. Cùng với đó, Hà Nội cần có chiến lược mang tính dài hạn trong thu hút FDI.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong từng nhận định, vốn FDI đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế Thủ đô, nhất là trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghệ, ngành dịch vụ chất lượng cao; góp phần tạo việc làm, cải thiện môi trường đầu tư. Đà tăng nguồn vốn FDI của Hà Nội từ các tập đoàn nước ngoài gia tăng là minh chứng rõ nét nhất, tạo dựng niềm tin mạnh mẽ về sự tăng trưởng trong mắt nhà đầu tư quốc tế, giúp Hà Nội nâng cao vị thế về đối ngoại.

Hướng tới tương lai

Năm 2025 là năm thứ tư liên tiếp Hà Nội nêu cao chủ đề “Kỷ cương - Trách nhiệm - Hành động - Sáng tạo - Phát triển”, đồng thời xác định kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Tăng cường vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong thực thi nhiệm vụ được giao, đặc biệt là người đứng đầu, cán bộ, đảng viên phải phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, trách nhiệm, nói đi đôi với làm, gắn bó với người dân, doanh nghiệp, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và giải quyết kịp thời, hiệu quả các vấn đề bức xúc ngay từ cơ sở... Không ngừng đổi mới, sáng tạo, nâng cao hơn nữa vai trò và hiệu quả công tác tham mưu thực hiện các khâu trong công tác cán bộ.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh yêu cầu, hệ thống chính quyền thành phố phải đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường phân cấp, ủy quyền, tạo bước chuyển mạnh về kỷ luật, kỷ cương, ý thức trách nhiệm, chất lượng phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức từ thành phố đến cơ sở. Mục tiêu quan trọng là để “mỗi người dân, doanh nghiệp cảm nhận được, thụ hưởng được những lợi ích từ quá trình cải cách hoạt động điều hành của chính quyền thành phố - thước đo của thành công là sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp”.

Hà Nội đặt ra trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 gồm 25 chỉ tiêu, trong đó 5 chỉ tiêu kinh tế tổng hợp; 13 chỉ tiêu xã hội; 7 chỉ tiêu đô thị, nông thôn, môi trường, quyết tâm cao nhất hoàn thành các chỉ tiêu, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2025.

Với tinh thần tiếp tục đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh kêu gọi phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, trí tuệ, kỷ cương, sáng tạo, thi đua tăng tốc, phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức các nhiệm vụ, chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2025.

Năm 2025, với mục tiêu tiếp tục phấn đấu thu hút khoảng 2,7 tỷ USD vốn FDI. Trong bối cảnh làn sóng dịch chuyển vốn FDI vào khu vực Đông Nam Á, để nâng cao năng lực cạnh tranh, bên cạnh chủ trương cải cách, cải thiện chất lượng môi trường đầu tư, kinh doanh…

Hà Nội tập trung chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để tiếp cận công nghệ hiện đại, đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp FDI. Tiếp tục đặt nhiệm vụ cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh một cách hiệu quả, đi vào thực chất hơn nữa. Để hiện thực hoá khát vọng “vươn mình trong kỷ nguyên mới”, Hà Nội tiếp tục thành lập thêm các khu, cụm công nghiệp để thu hút FDI. Rà soát, thúc đẩy tiến độ hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp theo hướng phù hợp nhu cầu thực tế.

Thành phố cũng đã tiếp nhận quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc, đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng, kết hợp đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hệ thống hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại... Với các dự án quy mô lớn, phức tạp, thời gian thực hiện kéo dài nảy sinh nhiều bất cập liên quan vấn đề pháp lý, Thành phố sẽ kiến nghị Trung ương và các bộ, ngành liên quan thành lập tổ công tác liên bộ để phối hợp giải quyết…

Kết quả thực hiện chuyển đổi số, cải cách hành chính trên địa bàn Hà Nội đang được người dân và doanh nghiệp ghi nhận. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội đã sử dụng công nghệ số hóa để tối ưu hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, mang lại hiệu quả cao. Điều này đã tạo nên các cơ chế, chính sách phát triển đột phá. Cùng với triển khai thực hiện hiệu quả Luật Thủ đô (sửa đổi); Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065; tiếp tục rà soát các dự án đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp…

Đặc biệt, đẩy mạnh CCHC, tinh gọn bộ máy, bảo đảm kỷ luật, nâng cao trách nhiệm lãnh đạo và thực hiện mạnh mẽ các giải pháp phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, Hà Nội tiếp tục khẳng định là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước

2. Nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Thủ đô

Hà Nội luôn xác định đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh chính là góp phần tạo nền tảng, động lực mới, khí thế mới, tâm thế mới cho việc hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ của năm 2025 và Kế hoạch 5 năm 2021 - 2025. Chỉ khi nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Thủ đô mới tạo đà cho mục tiêu hoàn thành toàn diện, vượt mức các chỉ tiêu, kế hoạch mà Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVII đã đề ra.

Những con số biết nói

Trong thời gian qua, thành phố Hà Nội có nhiều nỗ lực, cố gắng trong công tác chỉ đạo, điều hành và ban hành nhiều chính sách mới tạo thuận lợi cho phát triển doanh nghiệp. Điều này đã tạo không gian để các doanh nghiệp từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.

Với vị trí đặc biệt là Thủ đô, là trung tâm hành chính, chính trị của cả nước, Hà Nội còn là nơi hội tụ các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc… Có thế mạnh trong thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như các nguồn lực đầu tư khác… Do đó, việc phát triển kinh tế đô thị tại Hà Nội có ý nghĩa quan trọng, không chỉ đối với Thủ đô mà còn với cả sự phát triển chung của cả nước.

Dù chưa có sự bứt tốc mạnh mẽ nhưng kết quả hoạt động của các ngành kinh tế Thủ đô ngay từ đầu năm 2025 cho thấy đà tăng trưởng tiếp tục duy trì. Cụ thể, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 4,1% so với cùng kỳ năm trước; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 2-2025 tăng 3,8% so với tháng trước và tăng 19,8% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng lần lượt 4,5% và tăng 22,2%.

Ngay từ đầu năm 2025, thành phố Hà Nội thu hút được hơn 1,101 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tăng 2% so với cùng kỳ. Đây là thực tế khả quan khi cuộc cạnh tranh thu hút vốn FDI ngày càng gay gắt. Trong 2 tháng đầu năm 2025, cơ quan chức năng đã cấp giấy chứng nhận cho 3.294 doanh nghiệp thành lập mới với vốn đăng ký 20,8 nghìn tỷ đồng.

Kết quả này giảm 18% về số lượng doanh nghiệp và giảm 50,3% vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, có 13,6 nghìn doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng hoạt động, tăng 20,2% bên cạnh 977 doanh nghiệp giải thể, tăng 29% so với cùng kỳ; chỉ có 3.166 doanh nghiệp hoạt động trở lại, tăng 3,9% so với cùng kỳ.

Thực tế trên cho thấy sự khó khăn chung của doanh nghiệp và đòi hỏi sự hỗ trợ, cải thiện môi trường đầu tư để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới. Sở Công Thương Hà Nội cho biết, thời gian tới sẽ tiếp tục cải tạo, nâng cấp, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các cụm công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu tại Nghị định số 32/2024/NĐ-CP, ngày 15-3-2024, của Chính phủ, về quản lý, phát triển cụm công nghiệp. Xây dựng phương án chuyển đổi mô hình quản lý cụm công nghiệp từ các ban quản lý sang doanh nghiệp quản lý.

Tập trung hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong ngành chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực công nghiệp, thương mại, quản lý năng lượng … Ngoài ra, Thành phố sẽ lựa chọn phát triển một số ngành công nghiệp để ưu tiên phát triển trên cơ sở căn cứ lợi thế cạnh tranh, khả năng tham gia sâu, đóng góp giá trị gia tăng cao vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; có ý nghĩa nền tảng, tác động lan tỏa cao đến các ngành kinh tế khác. Thành phố hướng tới sử dụng công nghệ sạch, thân thiện môi trường.

Từng bước hình thành và phát triển cụm liên kết ngành công nghiệp đối với một số ngành, sản phẩm công nghiệp ưu tiên có lợi thế cạnh tranh, chuyên môn hóa và giá trị cao trong chuỗi sản xuất; định kỳ đánh giá hiệu quả hoạt động để có điều chỉnh phù hợp… Chú trọng nâng cao năng lực, chất lượng hội nhập quốc tế cho đội ngũ cán bộ quản lý, doanh nghiệp, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố bằng nhiều hình thức đa dạng…

Tiên phong cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới

Mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm đã biểu dương các thành phố lớn luôn giữ vị trí top đầu đóng góp vào tăng trưởng của các nước như: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh… và các địa phương mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng vẫn vào top đầu về các chỉ số. Theo Tổng Bí thư, các đột phá chiến lược được triển khai quyết liệt, với tinh thần đổi mới sáng tạo và sự quyết tâm cao độ, đạt được những kết quả tích cực trên nhiều lĩnh vực.

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh, năm 2025 cần thống nhất nhận thức và hành động về sự cấp bách phải tiếp tục tiến hành công cuộc đổi mới về kinh tế. Qua đó, ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát là mục tiêu then chốt để xây dựng nền kinh tế vững mạnh, ổn định quán triệt phương châm “phát triển để ổn định - ổn định để phát triển”.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng yêu cầu tập trung đầu tư hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, trọng điểm và quan trọng quốc gia, đặc biệt, các dự án về hạ tầng giao thông đường bộ và đường sắt cao tốc, cảng biển, sân bay, năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời thực hiện hiệu quả và thực chất công cuộc cơ cấu lại nền kinh tế, gắn liền với đổi mới mô hình tăng trưởng, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tổng Bí thư mong muốn và tin tưởng Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền các địa phương sẽ cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiếp tục đoàn kết, đồng lòng, phấn đấu không ngừng với quyết tâm và trách nhiệm cao nhất để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ đã đề ra cho năm 2025 và những năm tiếp theo.

Từ tín hiệu đầy lạc quan trên đã tạo động lực để Hà Nội tiếp tục có những bước đột phá nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Thủ đô. Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, thành phố Hà Nội cần đẩy mạnh chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, quan tâm chăm sóc đời sống vật chất, tinh thần, điều kiện sống và sinh hoạt của người lao động với mục tiêu lâu dài phát triển bền vững tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng cần thu hút đầu tư theo hướng phát triển các công nghệ cao - khu chế xuất; xây dựng mối quan hệ gắn kết, hợp tác cùng có lợi giữa các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp - khu chế xuất, tạo chuỗi liên kết nhằm đạt được bứt phá mới trong phát triển kinh tế…

Sau ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, năm 2023 dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam khởi sắc trở lại nhờ những chính sách thu hút đầu tư hấp dẫn và chủ trương mở cửa trở lại nền kinh tế. Thành phố Hà Nội đã quay trở lại vị trí dẫn đầu cả nước với hơn 2,26 tỷ USD vốn FDI trong sáu tháng đầu năm 2023, tăng gấp hơn ba lần so với cùng kỳ năm 2022.

Trong đó có 196 dự án mới với tổng vốn đầu tư đăng ký mới đạt 75,33 triệu USD; 89 lượt dự án tăng vốn với tổng vốn đăng ký tăng thêm đạt 209 triệu USD... Các nhà đầu tư từ Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, Mỹ, các nước Liên minh châu Âu (EU),... tiếp tục có những dự án lớn vào Hà Nội, tập trung vào các lĩnh vực như kinh doanh bất động sản; công nghiệp chế biến, chế tạo; xây dựng; dịch vụ giải trí, lưu trú và ăn uống; y tế và giáo dục...

Năm 2024 và dự báo năm 2025, cho thấy mặc dù nền kinh tế thế giới và khu vực còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, tiềm ẩn nhiều rủi ro, đồng thời làn sóng đầu tư có sự tái cấu trúc, chuyển dịch mạnh mẽ, song với những chính sách đúng đắn, quyết liệt, kịp thời, để ổn định kinh tế vĩ mô, trong đó có hoạt động đầu tư nước ngoài tại Hà Nội đã đạt kết quả tích cực, đáng ghi nhận.

Đà tăng nguồn vốn FDI của Hà Nội từ các tập đoàn nước ngoài gia tăng là minh chứng rõ nét nhất, tạo dựng niềm tin mạnh mẽ về sự tăng trưởng trong mắt nhà đầu tư quốc tế… Năm 2024, Hà Nội thu hút được 2,2 tỷ USD vốn FDI, tăng 30% so với cùng kỳ và đứng thứ năm cả nước. Theo đánh giá của Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, FDI là nguồn lực vô cùng quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng kinh tế Thủ đô.

Thời gian tới, Hà Nội tiếp tục tập trung đẩy mạnh xây dựng chính quyền điện tử, hướng tới chính quyền số để giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp trong việc đăng ký kinh doanh, kê khai và nộp thuế, bảo hiểm xã hội, cấp phép xây dựng… tạo tiền đề hơn nữa nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Thủ đô trong năm 2025 và những năm tiếp theo

3. Tạo điều kiện thuận lợi tối đa để các doanh nghiệp, nhà đầu tư tin tưởng lựa chọn là điểm đến chiến lược

Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết “Phát triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng” đánh dấu một bước ngoặt trong nhận thức về vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân (KTTN), đồng thời mang tầm nhìn chiến lược đối với định hướng phát triển đất nước… Điều này cũng gợi mở cho Hà Nội tạo điều kiện thuận lợi tối đa để các doanh nghiệp, nhà đầu tư tin tưởng lựa chọn là điểm đến chiến lược.

Bám sát định hướng phát triển

Ngay sau bài viết như một lời hiệu triệu nhằm phát huy tối đa sức mạnh của kinh tế tư nhân, đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã lĩnh hội và tổ chức Hội thảo “Khơi thông nguồn lực - Bứt phá phát triển kinh tế tư nhân Thủ đô” vào chiều 20-6-2025.

Từ các đóng góp của các chuyên gia, Hội thảo đã thống nhất, Hà Nội cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân về tiếp cận đất đai, vốn, nhân lực, công nghệ, cải thiện môi trường kinh doanh, mở ra “không gian cơ hội” cho doanh nghiệp… để thay đổi chất lượng, cấu trúc doanh nghiệp Thủ đô theo hướng hiện đại, bền vững.

Có thể thấy, trong 5 tháng đầu năm 2025, Hà Nội cấp giấy chứng nhận cho 11.600 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký 106,7 nghìn tỷ đồng, thể hiện sức sống mãnh liệt của khu vực kinh tế tư nhân. Dù vậy, theo các chuyên gia, trong tổng số hơn 151.000 doanh nghiệp ngoài nhà nước của Hà Nội hiện nay có 21.775 doanh nghiệp có vốn dưới 1 tỷ đồng, 82.246 doanh nghiệp có vốn từ 1 đến dưới 10 tỷ đồng, chỉ có khoảng 1.800 doanh nghiệp có vốn trên 500 tỷ đồng.

Vẫn còn hơn 357.000 hộ kinh doanh cá thể tại Hà Nội chưa chuyển đổi lên doanh nghiệp, chưa tuân thủ đầy đủ quy định về thuế, bảo hiểm, môi trường… Còn ít các doanh nghiệp tư nhân lớn trong bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500, chỉ có 27 doanh nghiệp tại Hà Nội, và phần lớn là ngân hàng, doanh nghiệp có yếu tố Nhà nước, doanh nghiệp tư nhân có thương hiệu quốc tế ít.

Hà Nội thấu hiểu, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể cho doanh nghiệp tư nhân đã được Quốc hội thông qua. Nghị quyết số 138/NQ-CP, ngày 16-5-2025, của Chính phủ, về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 68 nêu rõ hành động, đối xử công bằng, bình đẳng với kinh tế tư nhân, xây dựng mối quan hệ giữa chính quyền và doanh nghiệp cởi mở, thân thiện, đồng hành, liêm chính, kiến tạo phát triển.

Coi doanh nghiệp là đối tượng “phục vụ” thay vì đối tượng “quản lý”, bảo đảm nguyên tắc “nói đi đôi với làm”,… nên đã có sự thay đổi căn bản nhận thức phát triển. Hà Nội xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất, vậy phải thể hiện như thế nào để dồn lực cho kinh tế tư nhân phát triển, để Hà Nội dẫn đầu cả nước theo định hướng phát triển đã được Tổng Bí thư chỉ rõ.

Trước mắt, để có môi trường đầu tư hấp dẫn Hà Nội đang thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư vào các dự án đầu tư công. Hiện nay cơ chế là Nghị quyết 68-NQ/TW, Nghị quyết 198/2025/QH15,… đã mở cửa, trên địa bàn Hà Nội có nhiều dự án đầu tư công hấp dẫn như dự án đường sắt đô thị, cải tạo các khu chung cư, chợ truyền thống, quy hoạch ven sông Hồng… thành phố đã chuẩn bị các cơ chế, điều kiện, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của Đề án phát triển kinh tế tư nhân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã dẫn lại lời Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị “Hà Nội cần kiến tạo một hệ sinh thái khoa học công nghệ gắn với đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân - đây là những động lực trung tâm của tăng trưởng trong giai đoạn tới”.

Đồng chí Trần Sỹ Thanh khẳng định, với vai trò đầu tàu, trong những năm qua, Hà Nội đã có nhiều nỗ lực nhằm tạo lập môi trường thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Xây dựng môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân, thúc đẩy sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, hình thành đội ngũ doanh nhân bản lĩnh, có tư duy hội nhập quốc tế. Mối quan hệ giữa chính quyền và doanh nghiệp sẽ là đồng hành - kiến tạo. Hà Nội sẽ thực hiện hiệu quả Nghị quyết 68-NQ/TW để khơi thông nguồn lực, tạo cú hích bứt phá cho kinh tế tư nhân trong bối cảnh mới.

Vì một Thủ đô xứng tầm quốc tế

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Hà Nội có hơn 155 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, là địa phương đứng thứ 2 toàn quốc về số lượng doanh nghiệp. Trong đó 97,2% là doanh nghiệp tư nhân. Tốc độ tăng và tỷ trọng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội của khu vực kinh tế tư nhân tăng mạnh qua các năm, bình quân tăng 7,3% và chiếm tỷ trọng 57,8%; đóng góp trên 45% GRDP của thành phố, tạo ra gần 80% việc làm mới mỗi năm.

Trong những năm qua, Hà Nội đã có nhiều nỗ lực nhằm tạo lập môi trường thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Hằng năm, thành phố thường xuyên tổ chức các cuộc đối thoại giữa lãnh đạo thành phố với doanh nghiệp trên địa bàn nhằm tháo gỡ khó khăn và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Nhiều chính sách quan trọng được triển khai như: Đề án Hỗ trợ đổi mới khoa học công nghệ; Đề án Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp; Đề án Khởi nghiệp sáng tạo; Chương trình xúc tiến thương mại; hỗ trợ tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa…

Trong bài phát biểu tại buổi làm việc với Hà Nội mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm đặc biệt nhấn mạnh: “Hà Nội cần kiến tạo một hệ sinh thái khoa học, công nghệ gắn với đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân - đây là những động lực trung tâm của tăng trưởng trong giai đoạn tới”.

Thực hiện tinh thần chỉ đạo này, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Trần Sỹ Thanh khẳng định, Hà Nội xác định phát triển kinh tế tư nhân không chỉ là nhiệm vụ phát triển kinh tế đơn thuần, mà còn là yêu cầu chính trị để hiện thực hóa khát vọng phát triển quốc gia. Với vai trò đầu tàu, Hà Nội cần xây dựng môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân, thúc đẩy sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, hình thành đội ngũ doanh nhân bản lĩnh, có tư duy hội nhập quốc tế. Bên cạnh đó, mối quan hệ giữa chính quyền và doanh nghiệp cần được kiến tạo lại, chuyển từ cơ chế xin - cho sang đồng hành - kiến tạo.

Đây là khẳng định của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Trần Sỹ Thanh tại Hội thảo khoa học “Khơi thông nguồn lực - bứt phá phát triển kinh tế tư nhân Thủ đô”. Khẳng định này là cơ sở kiến tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển tại Hà Nội.

Để khơi thông nguồn lực, tạo cú hích bứt phá cho kinh tế tư nhân phát triển trong bối cảnh mới, Hà Nội đang tiếp tục triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW. Tiên phong phá dỡ những rào cản đang cản trở sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân hiện nay để tạo điều kiện hình thành các doanh nghiệp, tập đoàn tư nhân có năng lực cạnh tranh quốc tế; ban hành các cơ chế, chính sách vượt trội cần có để thúc đẩy hình thành đội ngũ doanh nghiệp vừa và lớn có khả năng hội nhập khu vực, toàn cầu.

Với vai trò đầu tàu, Hà Nội đang xây dựng môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân, thúc đẩy sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, hình thành đội ngũ doanh nhân bản lĩnh, có tư duy hội nhập quốc tế. Kiến tạo mối quan hệ giữa chính quyền và doanh nghiệp chuyển từ cơ chế xin - cho sang đồng hành - kiến tạo.

4. Hà Nội - điểm đến chiến lược

Khẳng định tầm nhìn đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao là một cam kết chính trị - xã hội mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị, Hà Nội phải tự đặt ra cho mình những mục tiêu, tiêu chuẩn cao hơn, đóng góp lớn vào mục tiêu chung của cả nước.

Những bài học từ quốc tế

Lấy ví dụ để Hà Nội có định hướng phát triển mang tầm vóc khu vực và quốc tế, tại cuộc làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, ngày 16-6-2025, về tình hình, kết quả thực hiện các kết luận, nghị quyết của Trung ương, việc sắp xếp đơn vị hành chính, và 2 thông báo kết luận của Tổng Bí thư tại các cuộc làm việc trước, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội…

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội nghiên cứu, quán triệt, triển khai mạnh mẽ 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, trong đó, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi mở, một trong những điểm nhấn quan trọng trong bài phát biểu là định hướng phát triển các tập đoàn kinh tế tư nhân tầm cỡ khu vực và toàn cầu, tạo ra những “người khổng lồ” kinh tế có khả năng dẫn dắt sự phát triển của đất nước. Đây chính là chiến lược mà các nước Đông Bắc Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đã thực hiện thành công.

Tại Hàn Quốc, từ thập niên 1960 - 1980, Chính phủ đã hỗ trợ các chaebol như Samsung, Hyundai, LG thông qua chính sách tài chính ưu đãi, thúc đẩy xuất khẩu và đổi mới công nghệ, biến những tập đoàn này thành trụ cột của nền kinh tế. Nhật Bản cũng áp dụng mô hình keiretsu, với các tập đoàn như Toyota, Mitsubishi, Hitachi, tạo ra sự kết nối chặt chẽ giữa sản xuất, tài chính và công nghệ. Trung Quốc từ đầu thế kỷ XXI đã ban hành hàng loạt chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân như Alibaba, Tencent, Huawei, giúp họ vươn lên trở thành những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Điểm chung của các quốc gia này là nhà nước không chỉ điều tiết, mà còn chủ động kiến tạo một môi trường kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ, từ đó tạo ra sức lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế. Định hướng của Việt Nam trong bài viết trên của Tổng Bí thư cho thấy một chiến lược tương tự, nhằm xây dựng các tập đoàn kinh tế tư nhân hùng mạnh, gia tăng ảnh hưởng trên thị trường khu vực và toàn cầu.

Nhìn vào mô hình ở Đông Bắc Á, có thể thấy các nước này đều thành công nhờ đầu tư mạnh vào công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trung Quốc đã trở thành trung tâm công nghệ toàn cầu với sự phát triển mạnh mẽ của Alibaba, Tencent, ByteDance, Huawei, nhờ sự hỗ trợ về chính sách và tài chính. Hàn Quốc đầu tư mạnh vào R&D, giúp Samsung và LG trở thành những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Nhật Bản từ lâu đã đi tiên phong trong nghiên cứu và phát triển, với sự hỗ trợ của Chính phủ trong các lĩnh vực robotics, ô tô, điện tử.

Định hướng của Tổng Bí thư Tô Lâm hoàn toàn phù hợp với xu thế thời đại đã gợi mở cho Hà Nội những định hướng phát triển chiến lược phù hợp với Quyết định số 1668/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký. Theo quy hoạch chung đến năm 2065, Thủ đô Hà Nội sẽ trở thành trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Quy mô lập quy hoạch khoảng 3.359,84 km2, Thủ đô Hà Nội gồm 30 đơn vị hành chính cấp huyện, 12 quận, 17 huyện và 1 thị xã, các mốc thời gian đến năm 2030, 2045 và 2065.

Nền móng vững chắc kiến tạo tương lai

Hà Nội vẫn giữ vững vai trò đầu tàu với tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm 2025 ước đạt 7,59%, cao hơn trung bình cả nước. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 73,1% dự toán năm và tăng so với cùng kỳ, tiếp tục giữ vững vị thế là một trong hai địa phương có quy mô thu ngân sách lớn nhất cả nước.

Thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh nội địa tiếp tục là trụ cột chính, phản ánh sức sống của nền kinh tế đô thị. Một số ngành phục hồi tích cực như sản xuất công nghiệp, du lịch. Thành phố đã thu hút được gần 2,9 tỷ USD vốn FDI, đứng đầu cả nước, trong đó có nhiều dự án công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics và hạ tầng thông minh.

Hà Nội là điểm sáng cả nước về ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hiện dẫn đầu về chỉ số công nghiệp công nghệ thông tin, quản trị điện tử, dịch vụ công điện tử. Công tác chuyển đổi số trong các cơ quan đảng, đoàn thể đạt kết quả nổi bật; đã tiên phong tích hợp thành công 4 thủ tục hành chính của Đảng lên môi trường điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ cán bộ, đảng viên.

Thủ đô hiện đi đầu trong cả nước về tiến độ xây dựng quy hoạch chiến lược. Đã hoàn thành và trình phê duyệt Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quy hoạch không gian xây dựng Thủ đô đến năm 2045. Công tác triển khai Luật Thủ đô (sửa đổi) và Nghị quyết số 15-NQ/TW, của Bộ Chính trị, về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được quán triệt sâu sắc, có kế hoạch cụ thể thể chế hóa thành các chương trình hành động sát thực tiễn…

Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 là đô thị hiện đại, trung tâm hỗ trợ thúc đẩy liên kết vùng, trung tâm dịch vụ tổng hợp của cả nước, điểm đến kinh tế, văn hóa hấp dẫn của quốc tế. Đến năm 2045, Hà Nội là Thủ đô văn hóa, đô thị thông minh, sinh thái, trung tâm tài chính, dịch vụ, khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực, trung tâm tổ chức các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ của châu Á và quốc tế.

Đến năm 2065, Thủ đô Hà Nội là trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; là thành phố kết nối toàn cầu, có mức sống và chất lượng cuộc sống cao; kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển toàn diện, đặc sắc và hài hòa; có trình độ phát triển ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Triển khai đồng bộ, có chiều sâu Nghị quyết số 15-NQ/TW, từ quy hoạch vùng Thủ đô đến xây dựng thành phố thông minh, từ kiến tạo thành phố sáng tạo đến hiện đại hóa quản trị công. Hà Nội định hướng là một trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ và văn hóa, mang bản sắc riêng của Việt Nam, hội nhập sâu sắc mạng lưới đô thị toàn cầu, kiến tạo hình ảnh một “Thủ đô xanh - thông minh - đáng sống - có sức hút quốc tế”.

Với những lợi thế, Thủ đô đã quy hoạch xác định cấu trúc phát triển đô thị là vùng đô thị, đa cực, đa trung tâm, với 5 vùng đô thị. Cấu trúc khung không gian theo các trục giao thông vành đai và hướng tâm với 5 trục không gian quan trọng. Phát triển 23 khu công nghiệp. Xây dựng tuyến hành lang du lịch. Đưa Hà Nội trở thành trung tâm y tế lớn của cả nước. Mở rộng không gian du lịch với các sản phẩm văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc được thể hiện bằng đa dạng ngôn ngữ hiện đại hội nhập…

Về không gian du lịch, Hà Nội tương lai không còn gói gọn trong nội đô. Sở Du lịch Hà Nội đang mở rộng tuyến trải nghiệm về khu vực ngoại thành như Ba Vì, Mỹ Đức, Sóc Sơn, xa hơn là kết nối vùng Thủ đô. Đó là cách để du khách đến Hà Nội có thể ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn. Ngoài sản phẩm và truyền thông, đại diện Sở Du lịch Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh vai trò của thể chế và quy hoạch mới trong tạo đà phát triển du lịch Thủ đô. Việc triển khai Luật Thủ đô (sửa đổi) đang mở ra dư địa lớn để Hà Nội hình thành các không gian văn hóa - du lịch đặc the như trung tâm văn hóa và thương mại, trung tâm sáng tạo, khu phố đêm, tuyến đi bộ mở rộng.

Hai tuyến “Con đường di sản Nam Thăng Long” và “Con đường đạo học” dự kiến ra mắt trong tháng 8 sẽ đưa du khách đi qua chuỗi di tích, đình chùa, làng cổ gắn với lịch sử giáo dục và văn hóa Thăng Long - Hà Nội, là “sự kết hợp giữa chiều sâu di sản với trải nghiệm hiện đại”, là hướng đi khác biệt mà Hà Nội đang tiên phong. Ngoài ra, những không gian sáng tạo như “Tuyến phố bao cấp Trúc Bạch - toa tàu điện số 6 - Leng keng di sản”, hay trải nghiệm làng thuốc Nam của người Dao tại bản Miền (Ba Vì) cũng được triển khai với kỳ vọng tạo nên “các điểm check-in mang bản sắc Hà Nội”,… cho thấy Hà Nội sẽ là điểm đến chiến lược từ những điều giản dị như thưởng thức một món ngon, chìm lắng trong không gian âm nhạc truyền thống… cho đến những tầm nhìn chiến lược cùng hội nhập quốc tế từ các bản hợp đồng hợp tác đầu tư bạn bè quốc tế mang đến./.