“Bữa cơm Công đoàn” ở Cần Thơ: Từ suất ăn 80.000 đồng đến niềm tin của gần 48.000 người lao động

Từ con số 47.976 suất ăn đến những câu chuyện sau giờ ca

Chỉ trong quý III-2025, thành phố Cần Thơ có 127 doanh nghiệp tổ chức “Bữa cơm Công đoàn” cho 47.976 công nhân, người lao động, với tổng kinh phí hơn 2,2 tỷ đồng. Nếu chia bình quân, mỗi suất ăn trong chương trình được hỗ trợ thêm khoảng vài chục nghìn đồng so với bữa ăn ca thông thường.

Phía sau những con số đó là hàng chục nghìn câu chuyện rất đời thường: bữa trưa của công nhân ở khu công nghiệp, bữa tối của ca trực y tế, bữa ăn giữa ca tại nhà máy nhiệt điện - những nơi mà trước đây, không phải lúc nào người lao động cũng có thời gian và điều kiện để ngồi ăn đủ đầy, thong thả.

Ở Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang - doanh nghiệp dược phẩm lớn đặt tại Cần Thơ - “Bữa cơm Công đoàn” năm 2025 được tổ chức trong Tháng Công nhân với quy mô khoảng 1.900 người lao động. Mỗi suất ăn trị giá 80.000 đồng, trong đó công đoàn hỗ trợ 50.000 đồng, phần còn lại doanh nghiệp cùng đơn vị cung cấp suất ăn bảo đảm.

Thực đơn hôm ấy không chỉ có vài món đơn giản như mọi ngày, bữa cơm gồm món chính, món xào, canh, trái cây tráng miệng; nhà ăn được trang trí, thêm băng rôn cảm ơn người lao động. Không khí trong giờ ăn khác hẳn ngày thường: bớt vội vàng, nhiều tiếng cười hơn, nhiều câu chuyện hơn giữa công nhân với nhau và giữa người lao động với lãnh đạo.

Tại Công ty Nhiệt điện Cần Thơ, hưởng ứng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam và 80 năm Quốc khánh, công đoàn phối hợp với chuyên môn tổ chức “Bữa cơm Công đoàn - Ấm tình đồng nghiệp” cho hơn 317 cán bộ, công nhân viên.

Suất ăn được chuẩn bị với giá trị 100.000 đồng/người, cao hơn hẳn ngày thường. Những nhân viên vận hành tổ máy, kỹ sư, công nhân trực ca vốn quen với nhịp làm việc gấp gáp nay được mời ngồi vào mâm cơm có cả ban giám đốc, chủ tịch công đoàn cùng dự, cùng trò chuyện và chia sẻ. Điều này giúp các nhân viên, kỹ sư, công nhân của nhà mày cảm giác “được lắng nghe, được chia sẻ” rõ ràng hơn sau bữa cơm.

Không chỉ khu vực sản xuất, ngành y tế Cần Thơ cũng có những bữa cơm đặc biệt. Trưa 14-8-2024, Công đoàn Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ tổ chức “Bữa cơm Công đoàn” cho 600 công đoàn viên và người lao động, mỗi phần trị giá 50.000 đồng, tổng kinh phí khoảng 30 triệu đồng từ nguồn công đoàn bệnh viện và xã hội hóa.

Cùng ngày, Bệnh viện Huyết học - Truyền máu và Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long cũng tổ chức các bữa cơm tương tự, mỗi suất ăn 50.000 đồng cho hàng trăm y, bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế. Ở bệnh viện, nơi ca trực thường xuyên kéo dài, giờ ăn trưa, ăn tối nhiều khi bị đẩy muộn vì cấp cứu, phẫu thuật, những bữa cơm như vậy càng mang ý nghĩa tinh thần rõ rệt. Đó là lúc người làm nghề chăm sóc sức khỏe cho người khác được chăm sóc, dù chỉ là bữa ăn ấm nóng đúng giờ.

Ở Khu công nghiệp Trà Nóc, Hưng Phú, Thốt Nốt hay An Nghiệp, nơi tập trung lực lượng lớn lao động nhập cư, đời sống công nhân vẫn còn nhiều khó khăn: thu nhập chưa cao, giá thuê trọ, chi phí ăn uống, con cái học hành,… đều là những khoản cố định mỗi tháng.

Trong bức tranh đó, một bữa cơm được nâng lên 80.000 hay 100.000 đồng, được công đoàn và doanh nghiệp cùng san sẻ chi phí, không thể giải quyết mọi vấn đề, nhưng đủ để người lao động cảm thấy mình “không bị bỏ quên” trong câu chuyện phát triển.

Điều dễ nhận ra là: vai trò của tổ chức Công đoàn ở Cần Thơ không chỉ là truyền đạt các chính sách lao động, tổ chức tuyên truyền, mà đã bước vào đời sống rất cụ thể của đoàn viên. Ở Dược Hậu Giang, chính công đoàn đề xuất ý tưởng, làm việc với ban giám đốc, rồi cùng nhà cung cấp suất ăn thiết kế thực đơn, tính toán định mức dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ở Nhiệt điện Cần Thơ, việc tổ chức bữa cơm được lồng ghép trong chuỗi hoạt động về văn hóa doanh nghiệp, thi viết “Cảm nghĩ về Văn hóa Nhiệt điện Cần Thơ”, tri ân gia đình chính sách,… để người lao động thấy rằng mọi hoạt động chăm lo đều hướng về họ như một chủ thể trung tâm.

Sự hiện diện của công đoàn trong bữa ăn không chỉ là vài bài phát biểu trang trọng, mà là hình ảnh những cán bộ công đoàn trực tiếp phụ bếp, bê khay, xếp bàn, mời từng tổ sản xuất sang dùng bữa, hỏi han chuyện ca kíp, con nhỏ, sức khỏe.

Ở các bệnh viện, lãnh đạo Công đoàn ngành Y tế Cần Thơ tận mắt chứng kiến y, bác sĩ tranh thủ vài chục phút ăn cơm giữa trưa rồi quay lại khoa phòng, để từ đó thiết kế các hoạt động chăm lo sát thực hơn với đặc thù ngành.

Một cán bộ công đoàn ngành y tế chia sẻ trên trang thông tin Sở Y tế: “bữa cơm Công đoàn được các cơ sở thực hiện rất ấm áp, phù hợp với điều kiện từng đơn vị. Đây là kết quả của sự phối hợp giữa công đoàn và chính quyền, hướng tới xây dựng các chương trình phúc lợi dài hơi cho người lao động”.

Từ một bữa cơm đến văn hóa gắn kết

Điểm chung trong các mô tả về “Bữa cơm Công đoàn” ở Cần Thơ là hình ảnh lãnh đạo doanh nghiệp, ban giám đốc bệnh viện, trưởng phòng, quản đốc,… cùng ngồi ăn chung với người lao động. Điều từng được xem là “hiếm” ở không ít nơi, ở đây đã trở thành “chuẩn mực” trong các chương trình này.

Tại Dược Hậu Giang, lãnh đạo công ty cùng lãnh đạo công đoàn ngồi xen kẽ với công nhân ở nhà ăn, lắng nghe từ chuyện lớn như việc điều chỉnh ca làm, tăng cường bảo hộ lao động, đến chuyện nhỏ như tăng thêm món rau, cải thiện vị mặn, nhạt, bố trí thêm quạt mát.

Ở Nhiệt điện Cần Thơ, câu chuyện về an toàn lao động, áp lực trực ca, thời gian nghỉ giữa ca cũng được đưa ra trao đổi nhẹ nhàng ngay trong bữa cơm, chứ không đợi đến các cuộc họp chính thức. Chính trong không khí ít tính “nghi thức” hơn, nhiều công nhân mạnh dạn nói hơn, góp ý thật hơn.

“Bữa cơm Công đoàn” đang giúp quan hệ lao động ở nhiều đơn vị tại Cần Thơ trở nên mềm mại hơn. Khi bữa ăn không còn là khoảng thời gian “mỗi người một góc cho xong”, mà trở thành dịp gặp gỡ, đối thoại, gửi gắm tâm tư, xây dựng niềm tin giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Tuy nhiên, chương trình “Bữa cơm Công đoàn” vẫn chưa thể đến với mọi người lao động ở Cần Thơ. Vẫn còn không ít doanh nghiệp nhỏ, cơ sở sản xuất gia công, lao động phi chính thức,… chưa tham gia hoặc chưa có điều kiện tổ chức những chương trình như vậy.

Ngay cả trong các doanh nghiệp đã triển khai, tần suất tổ chức hiện chủ yếu gắn với Tháng Công nhân, các dịp kỷ niệm lớn, chưa trở thành hoạt động định kỳ hằng quý hay hằng năm. Thời gian tới, Công đoàn Cần Thơ sẽ tiếp tục vận động nhiều doanh nghiệp hơn nữa hưởng ứng “Bữa cơm Công đoàn”, cân nhắc mô hình linh hoạt cho doanh nghiệp nhỏ, giúp họ vẫn có thể tổ chức được bữa ăn đầy đủ mà không quá áp lực về chi phí, đồng thời kết hợp bữa cơm với việc tư vấn pháp luật, khám sức khỏe, truyền thông về an toàn vệ sinh lao động./.