Bộ Tứ chuyển trạng thái

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao nhóm 4 nước được gọi là Bộ Tứ (hay còn gọi là Đối thoại An ninh bốn bên - QUAD, bao gồm Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản và Australia) vừa diễn ra ở Ấn Độ ngày 26-5 tạo nên dấu mốc quan trọng đối với diễn đàn này.

Chưa có cuộc gặp Bộ trưởng Ngoại giao nào của nhóm này từ trước đến nay đạt được nhiều kết quả cụ thể và đáng kể đến như vậy.

Những kết quả ấy càng đáng được chú ý khi mối quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ hiện tại ở trong tình trạng tồi tệ nhất kể từ một vài thập niên trở lại đây.

Có thể thấy được, qua đó Mỹ và Ấn Độ đã không để những bất hòa và khúc mắc song phương cản trở tiến triển của khuôn khổ diễn đàn Bộ Tứ này.

Tại cuộc gặp, Bộ trưởng Ngoại giao của 4 thành viên đã thông qua 4 văn kiện, xác định ở đó 4 trụ cột chính của sự hợp tác giữa 4 nước trong khuôn khổ diễn đàn này.

Những trụ cột này là an ninh hàng hải và an ninh xuyên quốc gia, an ninh kinh tế và thịnh vượng kinh tế, công nghệ chiến lược và công nghệ mới nổi, cứu hộ thiên tai và cứu trợ nhân đạo.

Những nội dung cụ thể của 4 trụ cột này rất đa dạng và bao trùm, vừa thiết thực trước mắt vừa có tính chiến lược lâu dài.

Đáng chú ý nhất là việc Bộ Tứ tiến hành hợp tác giám sát hàng hải ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trước hết ở khu vực Ấn Độ Dương, là bảo đảm tự do hàng hải và chống khủng bố; là sáng kiến của Bộ Tứ về an ninh năng lượng ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương; và sáng kiến của Bộ Tứ về bảo đảm cung ứng khoáng sản chiến lược.

Dấu ấn quan trọng mới đối với nhóm Bộ Tứ tại cuộc gặp vừa qua là nhóm này đã bắt đầu chuyển trạng thái từ chỉ là khuôn khổ diễn đàn gặp gỡ, trao đổi và tham vấn chính trị ngoại giao thuần túy sang thành một khuôn khổ quan hệ đối tác thực thụ với nội hàm, nội dung cụ thể và với triển vọng dần được thể chế hóa.

Rõ ràng, Bộ Tứ hiện đi tới nhận thức rằng, những cuộc chiến tranh ở Ukraina, ở khu vực Trung Đông và vùng Vịnh, thách thức trên nhiều phương diện đến từ Trung Quốc và Nga, buộc họ phải khai thác nhiều hơn giá trị của nhóm Bộ Tứ, phải chuyển nhóm này từ trạng thái chỉ trao đổi thuần túy lâu nay sang trạng thái hành động cụ thể trên thực tế.

Sự chuyển trạng thái này không chỉ chi phối những định hướng hoạt động của nhóm Bộ Tứ, mà còn tạo động lực mới cho toàn bộ tiến trình liên kết của nhóm Bộ Tứ trong thời gian tới./.