Bàn về tư duy và hành động đột phá đối với sự phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ninh trong bối cảnh mới

Giới thiệu

Quá trình phát triển kinh tế bằng một mô hình cụ thể dựa trên cơ sở hệ thống luận thuyết nền tảng, rốt cuộc, rồi sẽ đi đến giai đoạn suy giảm tăng trưởng sau một tiến trình vận động thành công nhất định. Thực tế này diễn ra đã thành hiện tượng mang tính quy luật, có cơ sở khoa học được hỗ trợ bởi lý thuyết kinh tế tương đối hoàn chỉnh, nhất là về nội dung hiệu suất hay năng suất biên giảm dần trong một phạm vi, giới hạn nhất định về quy mô của hệ thống kinh tế và tính chu kỳ của hệ thống kinh tế - gọi là chu kỳ kinh doanh, để có thể đạt được sự tăng trưởng mới, thực tế cho thấy không thể tiếp tục duy trì nguyên trạng hệ thống kinh tế như cũ - tương lai không nằm nguyên trên con đường đi trong quá khứ, mà phải thay đổi, thậm chí là thay mới, sự thay đổi hay thay mới đó đòi hỏi phải có sự đột phá trong hành động được khởi nguồn từ đột phá trong tư duy. 

Trong những năm ở các thập niên 1980 và 1990, sự thành công trong lĩnh vực kinh doanh ở các nước phương Tây cho thấy rằng họ luôn khuyến khích áp dụng một cách thức giải quyết vấn đề được gọi là tấn công não nhằm để tìm ra những phương pháp tư duy mang tính cách mạng, đột phá ngoài các cấu trúc và quy trình tổ chức hiện tại của hệ thống kinh tế. 

Tư duy và hành động đột phá là cần thiết, là điều kiện tiên quyết tạo ra sức phát triển mới, sự tăng trưởng trở lại cho hệ thống về kinh tế đã bị suy giảm động lực. Đối với tỉnh Quảng Ninh hiện nay trong bối cảnh mới, rất cần có một phương thức suy nghĩ và hành động mang tính đột phá trong việc tìm kiếm sự phát triển bền vững và sự tăng trưởng mới.

Tư duy và hành động đột phá đối với sự phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ninh trong bối cảnh mới

Nhận thức về tư duy đột phá

Cho đến nay, khái niệm tư duy đột phá không còn xa lạ trong đời sống xã hội hiện thực, theo Wikipedia, Lý thuyết về Tư duy đột phá được giáo sư, tiến sĩ khoa học Shozo Hibino ở Đại học Chukyo, Nhật Bản và giáo sư, tiến sĩ Gerald Nadler ở Đại học Nam California, Hoa Kỳ cùng tổng hợp và biên soạn trong cuốn sách về tư duy đột phá, cuốn sách đã đúc kết thực tiễn sau hơn 30 năm nghiên cứu về cách thức giải quyết vấn đề. Trong đó, tư duy đột phá được trình bày là phương thức hoạch định tương lai và giải quyết vấn đề bằng cách thức định hướng lại tư duy dựa theo mục tiêu và mục đích, sự duy nhất và tính hệ thống của vấn đề.

Tư duy đột phá là một kiểu giải quyết vấn đề có cấu trúc, nằm giữa sự liên tưởng tự do và động não, cũng như các phương pháp tiếp cận có kế hoạch nhằm tìm kiếm cho được các giải pháp mới, mang tính đột phá, trên cơ sở mục tiêu được thiết lập có kiểm soát và thử nghiệm một cách sáng tạo. Trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh (SXKD) Các doanh nghiệp luôn cố gắng áp dụng tư duy đột phá với mong muốn đạt được lợi thế cạnh tranh trước các đối thủ trên thị trường và/hoặc sáng tạo ra các sản phẩm hàng hoá và dịch vụ (HHDV) mới để có được lợi nhuận mới cao vượt trội. Động lực cốt yếu nằm ở việc phải tìm ra các giải pháp mới, cách mạng, để khắc phục những hạn chế hiện tại đang làm suy giảm động lực phát triển.

Công trình nghiên cứu của học giả Ilya Prigogine - người được trao tặng giải thưởng Nobel trong thế kỷ 20 v đã mang đến cho nhân loại thêm tri thức mới, đó chính là sự hiểu biết khoa học về tư duy đột phá, nó được dựa trên các trạng thái thay đổi và phân rã tự nhiên trong các hệ thống mở với năng lượng tự do. Cách tiếp cận tư duy đột phá cố gắng khắc phục tất cả những thất bại hiện hữu bằng cách xác định các giới hạn, sau đó khuyến khích tư duy đổi mới bắt đầu từ và dựa trên những giới hạn đã được xác định đó. Đầu tiên, nó xác định các vấn đề đã biết là nghiêm trọng đối với doanh nghiệp nhưng hiếm khi được thảo luận một cách cởi mở do văn hóa công ty hoặc cảm giác vô vọng về việc thay đổi tình hình, chẳng hạn như nguyên nhân chính khiến khách hàng phàn nàn. Tiếp theo, tổ chức cuộc thảo luận nhóm bằng cách tập trung hoàn toàn vào những đặc điểm đã được nhận diện để thu thập thêm những hiểu biết mới, ví như cách một số khách hàng có thể sử dụng sản phẩm của công ty theo những cách mà công ty không dự tính được trong bản hướng dẫn sử dụng, có nghĩa là công ty không ngờ tới, nhưng lại đem lại lợi ích sử dụng đích thực và sáng tạo.

Xác định các tham số của tư duy đột phá là bước cụ thể đầu tiên để có thể đạt được sự tiến bộ nào đó. Điều này liên quan đến việc giả định rằng vấn đề cần giải quyết là duy nhất cần tìm kiếm các giải pháp mới thay cho các giải pháp cũ đã được thực thi và cần phải tìm kiếm nguyên nhân cơ bản của vấn đề. Tuy duy vượt ra ngoài giới hạn của vấn đề hiện tại bằng cách dự báo điều gì sẽ xảy ra, sẽ phát sinh khi vấn đề được giải quyết và nó sẽ thay đổi hoạt động kinh doanh như thế nào trong tương lai. Toàn bộ quá trình đó dựa trên việc bảo đảm thông tin chính xác có sẵn trong tay và mọi người đều tích cực, chủ động tham gia tìm giải pháp khi được trở thành thành viên của nhóm giải quyết vấn đề. Ngoài ra, điều quan trọng là phải đặt ra thời hạn thực hiện, nếu không tư duy đột phá sẽ có xu hướng quay trở lại quá trình động não mà không có mục tiêu hoặc mục tiêu cụ thể nào trước mắt.

Đến nay, tư duy đột phá được thừa nhận là có khả năng mang lại một số lợi ích thiết thực tuỳ thuộc vào vấn đề cụ thể, hoàn cảnh cụ thể, lĩnh vực cụ thể và nhưng dạng lợi ích được biết đến. Về mặt nguyên tắc cơ bản của tư duy đột phá, trước đây, nó được biết đến với 7 nguyên tắc cơ bản cụ thể, đó là:

Tính duy nhất: mỗi vấn đề phải là duy nhất, yêu cầu giải pháp duy nhất, tuyệt đối không bắt chước.

Mục đích cuối cùng: tập trung vào mục đích và triển khai thực hiện mục đích với câu hỏi “Mục đích của mục đích, của mục đích... là gì”) để tìm ra cho được mục đích cuối cùng, mở rộng các phương, chiều (không gian, thời gian) để giải quyết vấn đề được toàn diện.

Giải pháp sau giải pháp tiếp theo: xác định ra giải pháp trong tương lai để định hướng cho giải pháp hiện tại, đặt nó trong tổng thể của hệ thống giải pháp lớn hơn, toàn diện và dài hạn.

Tính hệ hệ thống: xét giải pháp trong logíc tổng thể, nhất quán.

Thu thập thông tin tối thiểu: có nhiều thông tin sẽ tạo nên kiến thức chuyên sâu, nhưng khi có quá nhiều thông tin thì đó chính là cách hạn chế khả năng giải quyết vấn đề.

Lôi cuốn tham gia của số đông: tạo sự hào hứng, phấn khởi, khuyến thích, lôi cuốn và mời gọi mọi người cùng tham gia vào kế hoạch.

Thay đổi và cải cách liên tục: trong tiến trình hoàn thiện giải pháp mới thì có thể đề ra giải pháp tiếp theo sau để bảo đảm được tính cập nhật, làm mới được liên tục theo quá trình vận động của hệ thống.

Thế nhưng, đến năm 2013, các tác giả đề xuất cấu trúc lại phương thức tư duy đột phá theo hướng cấu trúc chặc chẽ, khoa học hơn so với việc tuân thủ 7 nguyên tắc ở trên nhằm tiếp nhận và thực hiện dễ dàng hơn. Cụ thể bao gồm:

+ 3 nguyên lý cơ bản là: tính duy nhất; tính hệ thống và thông tin giới hạn;

+ 4 giai đoạn tạo giải pháp đột phá là: đào tạo con người; triển khai mục đích; thiết kế giải pháp tương lai; thiết kế giải pháp hiện thực;

+ 3 quy trình trong mỗi giai đoạn là: liệt kê; tổ chức; quyết định.

Nhận thức về hành động đột phá

Khi đã xác định được rõ mục tiêu và mục đích cho hệ thống, nhất là hệ thống kinh tế như ở phạm vi của bài viết này, với giải pháp được xác định bằng phương thức tư duy đột phá, để hiện thực hoá mục tiêu nhắm đến mục đích cuối cùng, việc tiếp theo là hành động để biến ý tưởng giải pháp thành hiện thực.

Thông thường, trong thực tiễn, dựa trên cách tiếp cận theo quy trình và tiến trình, quá trình tổ chức triển khai thực hiện giải pháp được thể hiện bằng một kế hoạch khoa học, với các hoạt động làm trước - làm sau được bố trí logíc, chặt chẽ, nhất quán, do đó việc triển khai kế hoạch phải tuân thủ đúng theo bản kế hoạch đó để bảo đảm khả năng thành công và đạt được mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động theo tiến trình triển khai, nhất là những kế hoạch hành động có thời gian thực hiện và hoàn thành dài, từ năm này qua năm khác, thì luôn phải chịu rủi ro về tiến độ hoàn thành (phải kéo dài), về nguồn lực bị tăng lên, do sự tác động của các yếu tố đến từ bối cảnh, điều kiện khách quan không thể dự báo được hết, mặc dù đã có phương án dự phòng rủi ro trong kế hoạch triển khai thực hiện giải pháp.

Thực tiễn cho thấy rằng việc tuân thủ đúng và đầy đủ các bước quy trình thực hiện các hoạt động trong bản kế hoạch hành động là một trong những nguyên tắc, yêu cầu của tổ chức trong điều kiện bình thường, song với những bản kế hoạch hành động có thời gian tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động kéo dài qua nhiều năm như đã nói ở trên thì việc tuân thủ đúng và đầy đủ các bước quy trình mới chỉ là yêu cầu đầu tiên, cần thiết mà chưa đủ, vì như thường thấy khi thực hiện các bản kế hoạch hành động như vậy, yêu cầu đặt ra là hoàn thành trước tiến độ kế hoạch đã đặt ra nhằm giảm thiểu rủi ro từ bố cảnh, lại cộng với việc cần phải tối thiểu hoá chi phí thực hiện, nếu có thể thì thấp hơn chi phí dự toán càng tốt, để phòng ngừa phát sinh thêm, tăng thêm chi phí ngoài kế hoạch từ các yếu tố bất lợi do ngoại cảnh cùng các rủi ro khác về chất lượng, giá thành,... do đó sáng tạo, đột phá trong hành động tổ chức triển khai và thực hiện các hoạt động kế hoạch là rất cần thiết và luôn được khuyến khích, có nghĩa là rất cần có hành động mang tính đột phá, sáng tạo trong tổ chức triển khai thực hiện thành công kế hoạch.

Đối với mỗi hệ thống kinh tế, hoạt động luôn luôn gắn với việc sử dụng, tiêu tốn các nguồn lực như vốn, đất đai, tài nguyên, sức người, khoa học-công nghệ (KHCN) và tạo ra kết quả là sản phẩm HHDV cho xã hội, đồng thời tác động tiêu cực (gây hại) cho môi trường sinh thái do phát thải trong quá trình hoạt động nên trong bối cảnh mới hiện nay, khi mà bên cạnh sức lao động, thì tiến bộ KHCN - thành tựu từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) với những khái niệm chưa từng tồn tại trong lịch sử phát triển của nhân loại như kinh tế số, kinh tế Xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ; dữ liệu lớn (Bigdata), trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (iCloud computing), internet kết nối vạn vật (IoT), in 3D; ropots dạng thức người, đã trở thành yếu tố chính, trực tiếp tham gia vào các hoạt động kinh tế - quá trình SXKD - thì không chỉ có tư duy đột phá mà cả hành động đột phá cũng trở nên rất cần thiết, quan trọng và không thể thiếu trong các quá trình áp dụng những tiến bộ KHCN ấy vào các lĩnh vực của đời sống xã hội hiện thực nói chung và trong phát triển kinh tế nói riêng.

Với nhận thức về hành động đột phá đó, trong thực tiễn, hành động đột phá thường xuất hiện, ở phương diện kinh tế, trong và gắn với việc khai thác, sử dụng các nguồn lực kinh tế - yếu tố đầu vào của quá trình SXKD, trong thiết kế sản phẩm HHDV là đầu ra của quá trình SXKD, còn đối với việc tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động thì hành động đột phá thường xuất hiện trong thay đổi, điều chỉnh quy trình, ví như cắt, giảm, gộp, chuyển tiếp,... các hoạt động hay công việc một cách sáng tạo nhằm giảm chi phí thực hiện và/hay rút ngắn tiến độ hoàn thành, nâng cao chất lượng kết quả đầu ra.

Tư duy và hành động đột phát cho sự phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030 trong bối cảnh mới

Hiện nay, tỉnh Quảng Ninh đã đạt được nhiều thành công khá rõ trong quá trình thực hiện 03 đột phá chiến lược đã được xác định và đề ra trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XV của Đảng bộ tỉnh, gọi tắt là Nghị quyết 15, trong đó bao gồm: 1)Đầu tư hoàn thiện hạ tầng; 2) Đẩy mạnh cải cách hành chính; 3) Tập trung phát triển nguồn nhân lực. Đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, lâu dài trong tiến trình thực hiện phát triển KTXH của tỉnh để góp phần tạo ra sự tăng trưởng nhanh ấn tượng và sự phát triển trong những năm vừa qua. Những thành công nổi bất được ghi nhận và về hạ tầng cơ sở trong vai trò động lực dẫn dắt và phát triển lực lượng lao động chất lượng cao phục vụ cho sự phát triển KTXH của tỉnh trong điều kiện thiếu hụt nguồn nhân lực tại chỗ và cuối cùng là cải cách mạnh mẽ trong hoạt động hành chính. Tiến trình thực hiện 3 đột phá chiến lược này còn đang tiếp tục trong hành trình hiện thực hoá các mục tiêu dài hạn của tỉnh và các mục tiêu chiến lược này đã được xác định rõ trong Nghị quyết 15 mà cụ thể là:

+ Đến năm 2025, tỉnh Quảng Ninh trở thành tỉnh có dịch vụ và công nghiệp hiện đại, trở thành một trong những trung tâm phát triển năng động và toàn diện của khu vực phía Bắc, duy trì tốc độ tăng trưởng hằng năm trên 10% và tổng sản phẩm GRDP bình quân đầu người tại thời điểm năm 2025 đạt trên 10.000 USD.

+ Đến năm 2030, tỉnh Quảng Ninh là tỉnh kiểu mẫu ở nước ta về giàu đẹp, văn minh, hiện đại, trở thành một trong những trung tâm phát triển năng động và toàn diện, là một trung tâm du lịch quốc tế, trung tâm kinh tế biển ở cửa ngõ của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; có đô thị phát triển bền vững với đặc trưng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu; có GRDP bình quân đầu người đạt trên 15.000 USD.

Để đạt được các mục tiêu như kể trên, nếu chỉ chú trọng vào thực hiện thành công 3 đột phá chiến lược kể trên là không đủ và không thể bảo đảm, vì việc thực hiện đột phá 3 đột phá ấy, mặc dù có đóng góp không nhỏ vào sự tăng trưởng và phát triển kinh tế nhanh trong những năm vừa qua, thực chất là nhằm mục đích tạo ra môi trường thuận lợi cho SXKD trên địa bàn của tỉnh, tạo ra được những điều kiện tiền đề thuận lợi, hấp dẫn cho tiếp tục tăng thu hút đầu tư vào Tỉnh, mang đến cho nhà đầu tư động lực lớn thực sự trong việc quyết định đầu tư vào địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Vì thế, tỉnh Quảng Ninh không thể không cần đến tư duy và hành động đột phá, khi tiếp tục theo định hướng phát triển kinh tế bền vững và đạt được sự tăng trưởng kinh tế nhanh với các mục tiêu dài hạn cụ thể đã được Tỉnh đề ra và phấn đấu thực hiện thành công.

Những cái khó mà tỉnh hiện phải đối mặt trong chặng đường phát triển đến năm 2030 là làm sao nhận diện được đầy đủ các mâu thuẫn tổn tại trong tiến trình phát triển KTXH và giải quyết được một cách tốt nhất những mâu thuẫn ấy, có nghĩa phải tìm ra được những phương thức tối ưu cho việc xử lý hiệu quả và thực chất những mâu thuẫn ấy. Về những mâu thuẫn chủ yếu trong chặng đường tiếp tục phát triển KTXH của tỉnh Quảng Ninh, nhận diện khái quát cho thấy hiện đang tồn tại các mâu thuẫn chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, mâu thuẫn giữa nhu cầu giải phóng các nguồn lực, nhất là nguồn lực có nguồn gốc từ và gắn liền với tự nhiên như đất đai, khoáng sản, biển, đảo, rừng, hệ động thực vật nhất là thuỷ hải sản, lâm sản, các kỳ quan của thế giới...; khai thác hiệu quả những tiềm năng, thế mạnh, lợi thế và không gian phát triển rộng lớn vớithực trạng hạn chế về thể chế và chính sách cho giải phóng các nguồn lực và yếu tố kể trên; 

Thứ hai, mâu thuẫn về nhu cầu phát triển giữa 2 ngành kinh tế quan trọng là công nghiệp khai thác than với vai trò và nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và góp phần phát triển công nghiệp vớiphát triển công nghiệp du lịch, dịch vụ trên cùng một địa bàn thuộc tỉnh; 

Thứ ba, mâu thuẫn giữayêu cầu đổi mới hệ thống chính trị do hiện còn chưa tương xứng, chưa phù hợp với sự đổi mới về kinh tế và tình hình phát triển kinh tế thực tiễn đang diễn ra;

Thứ tư, mâu thuẫn giữa yêu cầu vừa phát triển kinh tế với vừa góp phần bảo đảm giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ khu vực biên giới của đất nước ta;

Thứ năm, mâu thuẫn giữa yêu cầu bảo tồn các di sản tự nhiên của thế giới và của đất nước với nhu cầu tăng trưởng kinh tế cao, nhanh và bền vững;

Thứ sáu, mâu thuẫn giữayêu cầu phải tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hoá, đô thị hóa với yêu cầu phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn văn minh và bảo vệ môi trường sinh thái;

Thứ bảy, mâu thuẫn giữa yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, nhanh, hiệu quả với yêu cầu bảo đảm công bằng, bình đẳng trong thụ hưởng, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi xã hội và thu hẹp khoảng cách giàu - nghèo trên địa bàn của tỉnh.

Tư duy và hành động đột phá là cần thiết, là không thể thiếu vì vai trò to lớn trong việc xử lý, giải quyết tốt, hiệu quả 7 mẫu thuẫn kể trên và những mâu thuẫn mới còn phát sinh trong tiến trình phát triển KTXH ở chặng đường tiếp theo trong bối cảnh mới. Về mặt lý luận, nhận thức, cơ sở cho tư duy và hành động đột phá là trước hết phải nhận diện đầy đủ hiện trạng các tiềm năng, thế mạnh, giá trị riêng biệt, nổi trội của tỉnh. Với tỉnh Quảng Ninh, không chỉ có những yếu tố mang tính khách quan nhờ thiên tạo như Kỳ quan thế giới Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long, vùng mỏ than, địa chất, địa hình, địa mạo, hệ sinh thái rừng và biển phong phú, đa dạng với nhiều tài nguyên sinh thái quý hiếm, mà còn có cả những yếu tố nhân tạo, như di sản Yên Tử gắn liền với Phật phái Trúc Lâm, hệ thống mạng lưới các di tích lịch sử - văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam, Thương cảng Vân Đồn; cốt cách và sự đoàn kết của con người Quảng Ninh, nhất là truyền thống kỷ luật, kỷ cương của vùng mỏ trung dũng, anh hùng - cái nôi của giai cấp công nhân Việt Nam. Đây được nhận diện chính là những tiềm năng, thế mạnh, lợi thế riêng có của tỉnh Quảng Ninh. Việc nhận diện đúng, trúng như vậy sẽ làm cơ sở cho tư duy và hành động đột phá trong việc tìm kiếm và tạo ra phương thức phù hợp, tối ưu bằng thể chế và chính sách đúng đắn để chuyển và biến những tiềm năng, lợi thế, thế mạnh kể trên thành nguồn lực và động lực to lớn cho tăng trưởng kinh tế nhanh và phát triển kinh tế bền vững.

Một điều nữa cần nói đến có liên quan đến có sở cho tuy duy và hành động đột phá trong tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững về kinh tế đối với tỉnh Quảng Ninh là những bài học kinh nghiệm được đúc rút từ quá trình phát triển những năm vừa qua bằng thực hiện 3 đột phá chiến lược. Các bài học được đút rút cụ thể bao gồm như sau:

Thứ nhất là, luôn chủ động bám sát, nắm chắc, tiếp thu, cụ thể hóa và hiện thực hoá chủ trương của Trung ương sao cho phù hợp với điều kiện thực tế, bối cảnh và tình hình cụ thể, lợi thế riêng của tỉnh Quảng Ninh, chủ động phối kết hợp chặt chẽ và tận dụng tối đa giúp đỡ của các trung ương và các địa phương trên cả nước.

Thứ hai là, phát huy có hiệu quả tất cả tiềm năng, lợi thế, thế mạnh trong quá trình huy động sức mạnh tổng hợp của tỉnh với quan điểm, định hướng: nội lực là cốt yếu, ngoại lực là quan trọng; phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, cân đối giữa các vùng của Tỉnh, bình đẳng giữa các khu vực trong tỉnh, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân một cách toàn diện.

Thứ ba là, không ngừng đổi mới tư duy phát triển, xây dựng tầm nhìn chiến lược, chủ động, sáng tạo trong tư duy và hành động, bám sát thực tiễn, tong trọng các quy luật khách quan và sự đồng thuận, ủng hộ của nhân dân; năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành ở tất cả các cấp chính quyền, trong tất cả các lĩnh vực vì lợi ích chung, dựa trên và tuân thủ nguyên tắc đúng - trúng - kịp thời - hiệu quả.

Thứ tư là, coi trọng giữ vững đoàn kết, thống nhất, để cao ý chí tự lực, tự cường và sức sáng tạo, phát huy dân chủ và mọi nguồn lực của nhân dân; tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, chính quyền với nhân dân; củng cố và nâng cao niềm tin của nhân dân vào Đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể chính trị, xã hội chính thức; tăng cường phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận xã hội tại mỗi địa phương và toàn tỉnh; luôn xác định “dân là gốc”, “dân là chủ” và “dân làm chủ”; người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể và vừa là nguồn lực, động lực và mục tiêu của sự phát triển; bảo đảm sự bền vững, hài hòa ngay trong mỗi giai đoạn phát triển.

Trên cơ sở nhận diễn rõ hiện trạng về tiềm năng, lợi thế, thế mạnh của tỉnh và 4 bài học được đúc rút từ trong chính chặng đường phát triển KTXH vừa qua, trong bối cảnh phát triển mới có nhiều thay đổi so với một thập kỷ đã qua, thì phương thức thực hiện các mục tiêu đã đặt ra về tăng trưởng và phát triển kinh tế ở chặng đường tiếp theo đến năm 2030 cần phải chứa đựng tư duy và hành động đột phá ở những vấn đề sau đây:

Một là, trong tổ chức triển khai thực hiện Quy hoạch tổng thể và cải cách hành chính phải nhanh chóng thực hiện số hoá, chuyển nhanh chóng sang nền hành chính công vụ số, hoạt động hành chính phải chủ yếu trên nền tảng số, bằng phương thức số cho mục đích tối thiểu hoá chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp đồng thời nâng cao chất lượng và độ tin cậy, sự an toàn của dịch vụ hành chính công. Để đạt được điều này, khổng thể chỉ dựa vào đầu tư công, mà phải coi trọng, chú trọng đa dạng hoá về nguồn vốn, khuyến khích và thu hút khu vực tư nhân đầu tư cho nhu cầu sử dụng, kết nối của họ và nhu cầu thuê dịch vụ của chính quyền vào hệ thống của tỉnh bằng các chính sách cụ thể về tài chính và đào tạo, bồi dưỡng con người. Đồng thời với quá trình đó, chủ động xây dựng cơ chế, chính sách tuyển dụng công chức, viên chức và chính sách tiền lương, thu nhập “đặc thù và chủ động địa phương” cho mục đích tinh giảm biên chế tối đa, trong dụng nhân tài hiệu quả trong hoạt động hành chính của tỉnh.

Hai là, thực hiện ngay phương thức phát triển theo nguyên tắc “xanh, tuần hoàn và số” ở tất cả các lĩnh vực, ngành kinh tế trên toàn địa bàn của tỉnh từ bây giờ để nhằm tới mục tiêu sẽ trở thành địa phương trong số 5 địa phương của Việt Nam có mức phát thải CO₂ròng bằng 0 ( Zero CO₂) trước năm 2050, vào năm 2045. Tư duy và hành động đột phá theo hướng này sẽ mang đến cho tỉnh Quảng Ninh thêm rất nhiều cơ hội đầu tư phát triển mới và thu hút được thêm rất nhiều các nhà đầu tư uy tín, danh tiếng hàng đầu thế giới.

Ba là, Tỉnh phải chủ động, tích cực tăng cường, mở rộng và đa dạng hoá các hình thức liên kết với các địa phương khác trong và ngoài Vùng đồng bằng sông Hồng và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ theo chuỗi giá trị sản phẩm trên cơ sở tiềm năng, lợi thế so sánh, thế mạnh riêng và vượt trội nhằm phát huy tối đa nhưng yếu tố đó cho việc hiên thực hoá các mục tiêu phát triển kinh tế đã đặt ra.

Bốn là, xây dựng và thực hiện “cơ chế và chính sách tài chính đặc thù địa phương” cho phần ngân sách của tỉnh theo phương châm “bỏ ngắn lấy dài” hay “đổi trước lấy sau” nhằm tạo ra sự hấp dẫn khác biệt trong thu hút và giữ chân nhà đầu tư đồng thời, trong điều kiện hoạt động bình thường của đơn vị SXKD, sẽ mang lại nguồn thu ngân sách tăng dần qua mỗi năm cho địa phương từ chính mỗi đơn vị SXKD được áp dụng cơ chế và chính sách tài chính đắc thù địa phương ấy. Tư duy và hành động đột phá này, trước hết, cần sự áp dụng thí điểm trong một khoảng thời gian đủ dài và ở một phạm vi ngành, lĩnh vực cụ thể có tính khả thi nhất vì chưa có tiền lệ ở Việt Nam.

Năm là, tư duy và hành động đột phá trong phát triển lực lượng laođộng chất lượng cao và thu hút nhân tài đối với tỉnh Quảng Ninh, sẽkhông giống như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương hay Hải Phòng, Đà Nẵng...,phải xuất phát từ và dựa vào chính suy nghĩ và hành động củachính người lao động, của nhân tài khi chọn lựa tỉnh Quảng Ninh, đóphải là suy nghĩ và hành động “thăm quan - ở lại -không rời”, “họctập - làm việc - ở lại”, “khám chữa bệnh - an dưỡng thường xuyên”,“làm việc - nghỉ ngơi”... Tất cả những điều này đạt được bằng chínhsự văn minh, hiện đại, chuyên nghiệp, uy tín, an toàn, khác biệt, đặcsắc, đa dạng và hợp lý trong cung cấp dịch vụ; sự thân thiện, cởimở, đồng cảm, bao dung, vị tha, hoà nhã ở mỗi con người Quảng Ninh;sạch, đẹp, xanh, sinh thái về môi trường./.