Anh - Mỹ nỗ lực hàn gắn quan hệ song phương trong bối cảnh biến động quốc tế

Tuy nhiên, các diễn biến gần đây cho thấy hai bên đang tích cực triển khai nhiều nỗ lực nhằm hàn gắn và tái củng cố quan hệ song phương, đặc biệt trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế ngày càng bất ổn.

Những rạn nứt trong quan hệ Anh - Mỹ

Từ đầu năm 2026, quan hệ giữa Anh và Mỹ bắt đầu xuất hiện dấu hiệu căng thẳng, phản ánh sự khác biệt ngày càng gia tăng trong cách tiếp cận các vấn đề an ninh và chiến lược toàn cầu. Trong đó đáng chú ý là cách thức xử lý xung đột tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran.

Mỹ theo đuổi lập trường cứng rắn, thiên về sử dụng sức mạnh quân sự để răn đe và áp đặt lại thế cân bằng khu vực, trong khi Anh lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, ưu tiên các biện pháp ngoại giao, giảm leo thang và duy trì ổn định lâu dài.

Sự khác biệt này không chỉ mang tính chiến thuật, mà còn phản ánh những tính toán chiến lược sâu xa của mỗi bên. Trong bối cảnh phải cân nhắc dư luận trong nước, quan hệ với các đối tác châu Âu và rủi ro lan rộng xung đột, Anh tỏ ra dè dặt trong việc tham gia trực tiếp vào các chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn dắt.

Chính phủ Anh từ chối hỗ trợ một số hoạt động quân sự cụ thể, bao gồm việc hạn chế sử dụng căn cứ hoặc không tham gia các chiến dịch không kích nhất định.

Động thái này đã vấp phải phản ứng không hài lòng từ phía Mỹ, nơi một số quan chức và giới phân tích cho rằng Anh đang “thiếu chia sẻ gánh nặng” trong việc bảo đảm an ninh khu vực - một nguyên tắc vốn được xem là nền tảng của “liên minh xuyên Đại Tây Dương”.

Bên cạnh vấn đề Trung Đông, xu hướng điều chỉnh chiến lược toàn cầu của Mỹ cũng gây lo ngại đáng kể cho Anh. Trong những năm gần đây, Mỹ ngày càng tập trung nguồn lực vào cạnh tranh chiến lược với các cường quốc khác và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, kéo theo khả năng tái bố trí hoặc cắt giảm hiện diện quân sự tại châu Âu.

Những tín hiệu về việc xem xét điều chỉnh lực lượng, chia sẻ trách nhiệm nhiều hơn cho các đồng minh Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã làm Anh dấy lên quan ngại về nguy cơ suy giảm “ô bảo trợ an ninh” truyền thống của Mỹ.

Đối với Anh - một quốc gia luôn coi quan hệ an ninh với Mỹ là trụ cột trong chính sách đối ngoại - bất kỳ sự thay đổi nào trong cam kết của Mỹ đều có thể kéo theo những hệ lụy chiến lược sâu rộng.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, đòi hỏi sự hiện diện và bảo đảm an ninh từ phía Mỹ.

Chính vì vậy, những điều chỉnh chiến lược của Mỹ đã vô hình trung làm lung lay niềm tin chiến lược vốn là nền tảng của cái gọi là “mối quan hệ đặc biệt”.

Không chỉ trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh, khác biệt trong chính sách kinh tế, công nghệ và điều tiết tạo ra những “ma sát mềm” nhưng kéo dài trong quan hệ song phương.

Anh đang từng bước xây dựng khung pháp lý chặt chẽ hơn đối với các tập đoàn công nghệ lớn, phần lớn có trụ sở tại Mỹ, liên quan đến các vấn đề như bảo vệ dữ liệu, cạnh tranh thị trường và nghĩa vụ thuế.

Trong khi đó, các doanh nghiệp công nghệ Mỹ và một số nhà hoạch định chính sách tại Mỹ cho rằng các quy định này có thể mang tính “bảo hộ trá hình” hoặc gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ.

Động lực thúc đẩy hàn gắn quan hệ

Trước những thách thức ngày càng rõ nét trong quan hệ song phương, cả Anh và Mỹ đều nhận thức rõ rằng việc duy trì và củng cố liên minh không chỉ là lựa chọn mang tính truyền thống, mà còn là yêu cầu chiến lược trong bối cảnh môi trường quốc tế đang biến động sâu sắc.

Sự gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc, nguy cơ phân mảnh trật tự toàn cầu, cùng với sự lan rộng của các điểm nóng xung đột khu vực đã khiến vai trò của các liên minh lâu đời, đặc biệt là quan hệ Anh - Mỹ, trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Trong cấu trúc an ninh phương Tây, quan hệ giữa Anh và Mỹ không chỉ đơn thuần là hợp tác song phương, mà còn đóng vai trò như một “trục kết nối” trong mạng lưới liên minh rộng lớn hơn, bao gồm NATO và các cơ chế hợp tác đa phương khác.

Mối quan hệ này giúp duy trì sự liên kết xuyên Đại Tây Dương, bảo đảm tính nhất quán trong hoạch định chiến lược, cũng như nâng cao năng lực phản ứng tập thể trước các mối đe dọa an ninh ngày càng đa dạng.

Một trong những động lực quan trọng nhất thúc đẩy hai bên nỗ lực hàn gắn quan hệ chính là nhu cầu phối hợp chặt chẽ trong các vấn đề an ninh toàn cầu.

Thực tiễn các diễn biến tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến căng thẳng với Iran, cho thấy dù tồn tại khác biệt về cách tiếp cận, 2 nước vẫn cần sự bổ trợ lẫn nhau về năng lực quân sự, hậu cần và tình báo.

Mỹ sở hữu ưu thế vượt trội về sức mạnh triển khai quân sự quy mô lớn, trong khi Anh nắm giữ mạng lưới căn cứ chiến lược, kinh nghiệm hoạt động tại nhiều khu vực và khả năng phối hợp linh hoạt với các đồng minh châu Âu.

Sự hỗ trợ này được thể hiện qua các hình thức hợp tác cụ thể, như chia sẻ thông tin tình báo theo thời gian thực, phối hợp giám sát các tuyến hàng hải trọng yếu, cũng như việc Anh cho phép sử dụng một số căn cứ quân sự và hạ tầng hậu cần trong các tình huống nhất định.

Những cơ chế này không chỉ giúp gia tăng hiệu quả tác chiến, mà còn góp phần duy trì khả năng răn đe tập thể - yếu tố then chốt trong việc kiểm soát leo thang xung đột và bảo vệ lợi ích chiến lược của phương Tây.

Bên cạnh hợp tác song phương, các thể chế đa phương tiếp tục đóng vai trò “chất keo kết dính” quan trọng giữa Anh và Mỹ. Trong đó, NATO vẫn là nền tảng cốt lõi bảo đảm sự gắn kết về an ninh - quốc phòng giữa hai bên.

Thông qua NATO, Anh và Mỹ không chỉ phối hợp về quân sự, mà còn tham gia quá trình hoạch định chiến lược chung, phân bổ nguồn lực và chia sẻ trách nhiệm trong việc ứng phó với các mối đe dọa.

Đáng chú ý, trong bối cảnh các thách thức an ninh ngày càng mang tính phi truyền thống, từ an ninh mạng, khủng bố, đến biến đổi khí hậu và gián đoạn chuỗi cung ứng, nhu cầu duy trì sự thống nhất trong nội bộ phương Tây càng trở nên cấp thiết.

Anh và Mỹ, với vai trò là 2 trung tâm quyền lực quan trọng, có trách nhiệm dẫn dắt và điều phối các nỗ lực tập thể nhằm thích ứng với những thay đổi này.

Tuy nhiên, mặc dù có nhiều tín hiệu tích cực, quá trình hàn gắn quan hệ Anh - Mỹ vẫn đối mặt với không ít thách thức mang tính cấu trúc. Sự khác biệt về lợi ích chiến lược, cách tiếp cận đối với các vấn đề toàn cầu, cũng như biến động trong chính trị nội bộ của mỗi nước có thể tiếp tục ảnh hưởng đến quan hệ song phương.

Các chuyên gia nhận định rằng những nỗ lực mang tính biểu tượng, như ngoại giao hoàng gia, có thể giúp cải thiện bầu không khí, nhưng không thể giải quyết triệt để các bất đồng sâu xa.

Do đó, việc duy trì và củng cố quan hệ Anh - Mỹ trong dài hạn sẽ phụ thuộc vào khả năng hai bên điều chỉnh lợi ích và tăng cường phối hợp thực chất trong các vấn đề chiến lược.

Trong bối cảnh thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh chiến lược gay gắt và bất ổn gia tăng, quan hệ Anh - Mỹ vẫn giữ vai trò then chốt đối với cấu trúc an ninh và trật tự quốc tế.

Những nỗ lực hàn gắn gần đây cho thấy cả hai bên đều nhận thức rõ tầm quan trọng của việc duy trì liên minh này, theo đó hướng tới xây dựng một khuôn khổ hợp tác phù hợp với điều kiện mới - nơi lợi ích quốc gia, năng lực nội tại và các ưu tiên chiến lược được cân bằng một cách hài hòa./.