72 giờ sinh tử tại Venezuela: Khi lòng đất rung chuyển và cả thế giới hướng về những người còn mắc kẹt

Đằng sau những con số thống kê là cuộc chạy đua không ngừng nghỉ của lực lượng cứu hộ, là sự chờ đợi trong tuyệt vọng của các gia đình và là lời nhắc nhở rằng trước thiên nhiên, mọi quốc gia đều có thể trở nên mong manh.

Khoảnh khắc mặt đất rung chuyển

Rạng sáng ngày 24-6-2026, khi phần lớn người dân Venezuela vẫn đang chìm trong giấc ngủ, mặt đất bất ngờ rung chuyển dữ dội. Theo Cơ quan Khảo sát địa chất Hoa Kỳ (USGS), 2 trận động đất mạnh 7,2 và 7,5 độ richter xảy ra liên tiếp ngoài khơi vùng duyên hải phía Bắc Venezuela, tạo nên một trong những thảm họa địa chấn nghiêm trọng nhất mà quốc gia Nam Mỹ này phải đối mặt trong nhiều năm trở lại đây.

Chấn động từ tâm chấn nhanh chóng lan rộng tới Thủ đô Caracas cùng nhiều bang ven biển như La Guaira, Miranda và Aragua. Chỉ trong vài chục giây ngắn ngủi, hàng loạt tòa nhà rung lắc dữ dội, cửa kính vỡ vụn, nhiều công trình cũ không thể chống chịu trước sức ép khổng lồ từ lòng đất và lần lượt đổ sập.

Người dân tại Caracas kể lại rằng, họ bị đánh thức bởi tiếng rung chuyển mạnh đến mức nhiều người ban đầu tưởng mình đang ở giữa một vụ nổ lớn.

Điện bị cắt tại nhiều khu vực, hệ thống viễn thông gián đoạn khiến việc liên lạc giữa các gia đình gần như tê liệt trong những giờ đầu sau thảm họa.

Tại nhiều khu dân cư đông đúc, hàng nghìn người vội vã chạy xuống đường trong trạng thái hoảng loạn, mang theo những gì kịp cầm trên tay. Nhiều gia đình phải đứng giữa đường phố suốt nhiều giờ vì lo ngại các dư chấn có thể tiếp tục xảy ra.

Theo Reuters, ngay trong ngày đầu tiên, lực lượng chức năng đã ghi nhận nhiều khu dân cư bị san phẳng, bệnh viện quá tải, hệ thống giao thông bị chia cắt và hàng chục cây cầu, tuyến đường xuất hiện các vết nứt lớn.

Chính phủ Venezuela lập tức ban bố tình trạng khẩn cấp tại những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, đồng thời huy động quân đội và lực lượng phòng vệ dân sự tham gia công tác cứu hộ.

Trong bối cảnh thông tin còn hạn chế, con số thương vong liên tục được cập nhật theo từng giờ. Ban đầu chỉ vài chục trường hợp được xác nhận thiệt mạng, nhưng khi các đội cứu hộ tiếp cận được nhiều khu vực bị cô lập, quy mô thực sự của thảm họa dần hiện rõ.

Những đống bê tông đổ nát che lấp hoàn toàn nhiều khu nhà ở, trong khi tiếng còi xe cứu thương và xe cứu hỏa gần như không ngừng vang lên suốt cả ngày.

Các chuyên gia địa chấn nhận định việc 2 trận động đất mạnh xảy ra liên tiếp trong thời gian ngắn đã làm gia tăng đáng kể mức độ phá hủy. Trận động đất đầu tiên khiến nhiều công trình suy yếu, trong khi trận thứ hai gần như đánh sập hoàn toàn những kết cấu vốn đã bị tổn thương, khiến cơ hội thoát nạn của nhiều người giảm đi đáng kể.

Khi màn đêm buông xuống trong ngày đầu tiên sau thảm họa, hàng chục nghìn người dân Venezuela buộc phải ngủ ngoài trời giữa những công viên, quảng trường và sân vận động vì lo ngại các dư chấn tiếp tục xuất hiện.

Không điện, thiếu nước sạch và thông tin liên lạc chập chờn, nhiều người chỉ biết ôm chặt người thân, hy vọng bình minh hôm sau sẽ mang đến những tin tức tốt đẹp hơn. Nhưng đối với lực lượng cứu hộ, cuộc chiến thực sự chỉ mới bắt đầu.

“

Không chỉ Venezuela, rung chấn còn được cảm nhận tại một số khu vực thuộc Colombia, Trinidad và Tobago cùng nhiều đảo quốc Caribe lân cận. Dù không ghi nhận thiệt hại nghiêm trọng ngoài lãnh thổ Venezuela, sự kiện này một lần nữa cho thấy mức độ nguy hiểm của các hoạt động địa chất trong khu vực Nam Mỹ.

72 giờ sinh tử

Trong cứu hộ sau động đất, 3 ngày đầu tiên luôn được giới chuyên môn gọi là “72 giờ vàng” - khoảng thời gian quyết định khả năng sống sót của những người còn mắc kẹt dưới các đống đổ nát.

Tại Venezuela, từng phút trôi qua đều mang theo hy vọng xen lẫn áp lực khổng lồ đối với hàng nghìn nhân viên cứu hộ. Ngay sau khi tình trạng khẩn cấp được ban bố, quân đội Venezuela phối hợp với lực lượng cứu hỏa, cảnh sát và các đội cứu hộ dân sự đồng loạt triển khai tìm kiếm tại những khu vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.

Xe cẩu, máy xúc, thiết bị dò tìm sự sống và chó nghiệp vụ được huy động tới hiện trường với mục tiêu tận dụng tối đa “khoảng thời gian vàng” trước khi cơ hội cứu sống các nạn nhân giảm mạnh.

Theo Reuters, nhiều con đường bị nứt gãy hoặc bị các tòa nhà đổ sập chắn ngang khiến việc tiếp cận hiện trường gặp rất nhiều khó khăn. Tại một số khu vực, lực lượng cứu hộ buộc phải sử dụng phương pháp thủ công để dỡ từng khối bê tông vì lo ngại máy móc hạng nặng có thể làm sập thêm những khoảng trống nơi các nạn nhân vẫn còn mắc kẹt.

Khó khăn càng lớn hơn khi các dư chấn tiếp tục xuất hiện trong những ngày tiếp theo. Mỗi lần mặt đất rung chuyển, công tác tìm kiếm lại phải tạm dừng để bảo đảm an toàn cho lực lượng cứu hộ.

Tuy nhiên, ngay khi dư chấn kết thúc, họ lại tiếp tục quay trở lại làm việc, bất kể ngày hay đêm. Ở nhiều địa điểm, người dân địa phương cũng chủ động tham gia cứu hộ.

Không chờ đợi các lực lượng chuyên nghiệp, nhiều người dùng tay không hoặc những dụng cụ đơn giản để đào bới trong đống đổ nát với hy vọng tìm thấy người thân còn sống.

Những hình ảnh ấy nhanh chóng lan truyền trên truyền thông quốc tế, trở thành biểu tượng về tinh thần đoàn kết và ý chí vượt qua nghịch cảnh của người dân Venezuela.

Các bệnh viện tại Caracas và những thành phố lân cận hoạt động liên tục trong tình trạng quá tải. Nhiều bác sĩ phải làm việc xuyên đêm, trong khi các trung tâm hiến máu tiếp nhận lượng lớn tình nguyện viên đến hỗ trợ điều trị cho các nạn nhân bị thương.

Đối với những người làm công tác cứu hộ, áp lực lớn nhất không chỉ nằm ở việc chạy đua với thời gian mà còn ở những quyết định khó khăn phải đưa ra ngay tại hiện trường.

Mỗi khối bê tông được nâng lên đều có thể mở ra một phép màu, nhưng cũng có thể khép lại hy vọng của một gia đình đã chờ đợi suốt nhiều giờ.

Trong thảm họa, không ai biết trước điều gì sẽ xuất hiện phía dưới lớp gạch đá. Điều duy nhất mà các đội cứu hộ có thể làm là tiếp tục tìm kiếm, tiếp tục đào bới và tiếp tục nuôi hy vọng rằng vẫn còn những người đang chờ được đưa trở về với sự sống.

Những người ở lại dưới đống đổ nát

Trong mọi thảm họa thiên nhiên, những con số về thương vong luôn là điều được công bố đầu tiên. Tuy nhiên, phía sau mỗi con số ấy là những gia đình bị chia cắt, những cuộc đoàn tụ dang dở và vô số câu chuyện chưa bao giờ được kể hết.

Tại khu dân cư ven biển bang La Guaira - nơi chịu tác động trực tiếp của 2 trận động đất - hàng trăm người dân vẫn kiên trì đứng quanh các đống bê tông đổ nát nhiều ngày sau thảm họa.

Họ không còn quan tâm đến thời gian hay cái nóng gay gắt của vùng Caribe, mà chỉ dõi theo từng động tác của lực lượng cứu hộ với hy vọng sẽ nghe thấy một tín hiệu sự sống.

Theo ghi nhận của AP News, nhiều gia đình mang theo ảnh của người thân, liên tục hỏi thăm các đội cứu hộ về danh sách những người được giải cứu hoặc chuyển tới bệnh viện.

Có người đã chờ hơn 2 ngày chỉ để nhận được một thông tin nhỏ về người thân mất tích. Cũng có những người lặng lẽ ngồi bên vệ đường, không nói một lời, ánh mắt vẫn hướng về nơi từng là ngôi nhà của mình.

Một người phụ nữ ngoài 60 tuổi chia sẻ với các phóng viên rằng bà vẫn tin con trai mình còn sống, bởi trước khi căn nhà sụp đổ, anh đã kịp gọi điện nói rằng đang mắc kẹt dưới tầng trệt.

Kể từ đó, điện thoại hoàn toàn mất tín hiệu. Mỗi khi đội cứu hộ yêu cầu giữ im lặng để lắng nghe âm thanh dưới lớp bê tông, bà lại nín thở với hy vọng sẽ nghe thấy tiếng gọi quen thuộc.

Trong khi đó, tại Caracas, một số trường học và nhà thi đấu được trưng dụng làm nơi ở tạm cho hàng nghìn người mất nhà cửa. Những chiếc giường dã chiến được dựng lên san sát, trẻ em ngồi thành từng nhóm nhỏ trong khi người lớn cố gắng tìm kiếm thông tin về người thân qua các bảng danh sách được cập nhật liên tục.

The Guardian dẫn lời nhiều nhân chứng cho biết điều khiến họ ám ảnh nhất không phải là khoảnh khắc mặt đất rung chuyển, mà là sự im lặng sau đó. Khi tiếng đổ sập của bê tông chấm dứt, họ chỉ còn nghe thấy tiếng người kêu cứu yếu dần từ dưới những đống đổ nát.

Đó là ký ức mà nhiều người tin rằng sẽ theo họ suốt phần đời còn lại. Giữa khung cảnh tang thương ấy vẫn xuất hiện những khoảnh khắc mang lại hy vọng.

Sau gần 40 giờ mắc kẹt, một bé gái 8 tuổi được lực lượng cứu hộ đưa ra khỏi đống đổ nát trong tình trạng mất nước nhưng còn tỉnh táo. Hình ảnh em được quấn trong tấm chăn cứu hộ và ôm chặt người mẹ bật khóc ngay tại hiện trường nhanh chóng lan truyền trên truyền thông quốc tế, trở thành biểu tượng của niềm hy vọng giữa thảm họa.

Tuy nhiên, mỗi phép màu đều đi kèm với nhiều cuộc chia ly. Khi số lượng người được cứu sống giảm dần theo thời gian, nhiều gia đình buộc phải chuẩn bị tinh thần đón nhận những tin tức đau lòng. Với họ, điều quan trọng nhất lúc này không chỉ là tìm thấy người thân còn sống, mà đơn giản là được biết họ đang ở đâu.

Động đất có thể phá hủy nhà cửa chỉ trong vài giây, nhưng quá trình hàn gắn những mất mát về tinh thần có thể kéo dài nhiều năm. Đó cũng là lý do vì sao các chuyên gia tâm lý được huy động tới các khu sơ tán ngay trong những ngày đầu sau thảm họa nhằm hỗ trợ người dân vượt qua cú sốc quá lớn mà họ vừa trải qua.

“

Quân đội, Công an Việt Nam cứu hộ động đất tại Venezuela
Chiều 28-6, Bộ Quốc phòng tổ chức hội nghị giao nhiệm
vụ cho lực lượng tham gia khắc phục hậu quả động đất tại Venezuela. Đoàn cứu hộ Quân đội nhân dân Việt Nam có 82 người gồm bộ phận chỉ huy; 31 cán bộ chiến sĩ đội công binh cứu sập của Binh chủng Công binh; 30 y bác sĩ thuộc các bệnh viện quân y; 10 sĩ quan biên phòng và 8 chó nghiệp vụ của Trường Trung cấp 24 Biên phòng. Ngoài ra, đoàn mang theo 65 tấn lương khô, thực phẩm, 1.500 bộ nhà bạt, 15 máy phát điện hỗ trợ người dân Venezuela… Đoàn Quân đội Việt Nam khởi hành đêm 29-6 và làm nhiệm vụ trong 20 ngày tại Thủ đô Caracas - nơi chịu ảnh hưởng nặng nề của trận động đất kép.

Cũng trong chiều 28-6, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức Lễ xuất quân, lên đường thực hiện nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ tại Venezuela. Đoàn công tác được Bộ Công an cử sang Venezuela thực hiện nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ gồm 41 cán bộ, chiến sĩ có chuyên môn, kinh nghiệm trong tìm kiếm nạn nhân tại hiện trường công trình sập đổ, y tế khẩn cấp, thông tin liên lạc, hậu cần kỹ thuật, chỉ huy cứu hộ. Trước mắt, dự kiến Bộ Công an sẽ mang khoảng hơn 20 tấn hàng các loại gồm nhu yếu phẩm, thuốc chữa bệnh,… đến Venezuela.

Khi thế giới cùng hướng về Venezuela

Không lâu sau khi những hình ảnh đầu tiên về thảm họa được phát đi, cộng đồng quốc tế đã nhanh chóng triển khai các hoạt động hỗ trợ nhân đạo dành cho Venezuela.

Theo Reuters, Liên hợp quốc phối hợp với nhiều tổ chức cứu trợ khẩn cấp điều động nhân lực, thiết bị y tế và vật tư thiết yếu tới các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Các đội tìm kiếm và cứu hộ từ nhiều quốc gia Mỹ Latinh cũng lần lượt lên đường, mang theo thiết bị dò tìm hiện đại, chó nghiệp vụ và các bệnh viện dã chiến nhằm hỗ trợ Venezuela trong giai đoạn khẩn cấp.

Liên minh châu Âu thông báo kích hoạt cơ chế hỗ trợ nhân đạo, trong khi nhiều quốc gia như Brazil, Colombia, Chile và Mexico cam kết cung cấp vật tư y tế, lều tạm, máy phát điện cùng nhu yếu phẩm cho người dân vùng thiên tai.

Nhiều chuyến bay quân sự và dân sự được huy động để vận chuyển hàng cứu trợ tới Caracas trước khi phân phối đến các địa phương bị cô lập.

Song song với hoạt động cứu hộ, các tổ chức quốc tế cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ bùng phát các vấn đề y tế và nhân đạo nếu hàng triệu người phải sống trong điều kiện thiếu nước sạch, điện và dịch vụ y tế trong thời gian dài.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và nhiều tổ chức cứu trợ khuyến cáo cần nhanh chóng khôi phục hệ thống cấp nước, vệ sinh môi trường và chăm sóc sức khỏe ban đầu nhằm ngăn chặn nguy cơ phát sinh dịch bệnh sau thiên tai.

Đối với Venezuela, thách thức không chỉ nằm ở việc cứu người trong những ngày đầu mà còn ở quá trình tái thiết lâu dài. Nhiều khu dân cư gần như bị phá hủy hoàn toàn, hàng nghìn gia đình mất nơi ở và nhiều công trình hạ tầng trọng yếu cần được đánh giá lại trước khi có thể đưa vào sử dụng.

Giới quan sát nhận định, quy mô của thảm họa lần này vượt xa khả năng ứng phó của một quốc gia đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế. Chính vì vậy, sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế không chỉ mang ý nghĩa nhân đạo mà còn góp phần giúp Venezuela từng bước khôi phục các hoạt động thiết yếu và ổn định đời sống người dân trong thời gian tới.

Những chuyến hàng cứu trợ, những đội cứu hộ quốc tế hay những khoản viện trợ khẩn cấp có thể không xóa đi những mất mát mà người dân Venezuela phải gánh chịu. Nhưng trong những ngày đen tối nhất, đó là minh chứng cho thấy tinh thần đoàn kết quốc tế vẫn luôn hiện hữu mỗi khi nhân loại phải đối mặt với những thảm họa vượt ngoài khả năng của bất kỳ quốc gia nào./.