Lội ngược dòng thành công
Cuộc “lội ngược dòng” của ông Lula da Silva trong cuộc bầu cử Tổng thống Brazil để lại một bài học sâu sắc: trong chính trị, lòng dân, ý thức tự chủ dân tộc và khả năng huy động cử tri tham gia bỏ phiếu là những tác nhân quyết định nhất.
Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đã thắng vòng hai cuộc bầu cử tổng thống với 51,76% số phiếu hợp lệ so với 48,24% của Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro, hơn đối thủ gần 4,35 triệu phiếu.
Ở tuổi 80, ông Lula bước vào nhiệm kỳ thứ tư - một kỷ lục chưa từng có trong lịch sử Brazil. Từ khi Brazil bầu tổng thống trực tiếp trở lại năm 1989, chưa ai về nhì ở vòng một mà thắng vòng hai như ông Lula hiện tại.
Thắng cử của ông Lula càng đáng chú ý khi Mỹ Latin đang chứng kiến làn sóng cánh hữu dâng cao, trong khi ông Lula hiện thân cho cánh tả và Tổng thống Mỹ Donald Trump không giấu việc đứng về phía gia đình Bolsonaro và làm khó công chuyện cầm quyền của ông Lula bằng cách áp mức thuế quan cao đối với Brazil.
Ông Lula làm nên cuộc lội ngược dòng thành công trước hết nhờ biến sức ép bên ngoài thành lợi thế chính trị ở trong nước. Khi thuế quan của ông D. Trump được công khai gắn với số phận chính trị của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro - cũng là người cha của ông Flavio Bolsonaro, nhiều người Brazil coi đó là sự can thiệp vào công việc nội bộ của đất nước.
Ông Flavio Bolsonaro lại tự gây khó cho mình khi bị cáo buộc mời gọi sức ép từ nước ngoài. Chiến lược dựa vào Mỹ của nhà Bolsonaro, vì thế, phản tác dụng.
Ông Lula tái đắc cử nhờ tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao. Ở vòng hai, tỷ lệ cử tri không đi bỏ phiếu giảm còn 19,21%, thấp hơn vòng một và cả vòng hai năm 2022.
Nguyên nhân quyết định khác nữa là ông Lula đã sửa được những điểm yếu mà vòng một bộc lộ là bất mãn của người dân về giá cả sinh hoạt, lo ngại về tội phạm.
Cuối cùng, phải kể đến kinh nghiệm và uy tín cá nhân. Sau gần 4 thập niên trên chính trường, ông Lula là gương mặt duy nhất của cánh tả đủ sức đối đầu với dòng họ Bolsonaro và đã làm điều đó 2 lần liên tiếp.
Ông Lula sẽ tiếp tục chính sách cầm quyền lâu nay, duy trì phát triển bao trùm, giảm bất bình đẳng và bảo vệ môi trường, kiên định đường lối đối ngoại. Nhưng chính trường và xã hội vẫn chia rẽ, quốc hội phân mảnh; bài toán kinh tế, an ninh, đoàn kết xã hội cùng vấn đề kế nhiệm đều đang chờ lời giải.
Với Mỹ Latin, thắng cử của ông Lula cho thấy làn sóng cánh hữu không phải quy luật tất yếu ở nền kinh tế lớn nhất khu vực này. Với khối Phương Nam toàn cầu, Brazil dưới thời ông Lula sẽ tiếp tục đóng vai cầu nối trong BRICS, G-20 và các diễn đàn khí hậu, thúc đẩy đa cực hóa và cải cách quản trị toàn cầu.
Cuộc “lội ngược dòng” của ông Lula để lại một bài học sâu sắc: trong chính trị, lòng dân, ý thức tự chủ dân tộc và khả năng huy động cử tri tham gia bỏ phiếu là những tác nhân quyết định nhất./.