Chỉ huy tên lửa 96 tuổi đời, 75 năm tuổi Đảng nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Bảng vàng chiến công đầu dâng Bác

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, người lính Nguyễn Văn Tích được chuyển sang làm Đại đội trưởng Đại đội 12, Lữ đoàn 368, rồi được ra nước ngoài học thêm về pháo binh.

Khi Mỹ đánh bom miền Bắc ác liệt, Nguyễn Văn Tích được giao nhiệm vụ làm Tiểu đoàn trưởng pháo cao xạ, rồi Tiểu đoàn trưởng Trung đoàn tên lửa 263, được sang Liên Xô học chuyên sâu về tên lửa và trở về chỉ huy Tiểu đoàn Tên lửa 56 bảo vệ Thủ đô.

Từ ngày 2-1 đến 28-8-1969, Tiểu đoàn Tên lửa 56 đã đánh 4 trận, bắn rơi 4 máy bay không người lái Mỹ, bảo vệ vững chắc Thủ đô, dẫn đầu bảng vàng chiến công đánh máy bay không người lái của Mỹ.

Trên giường bệnh, nghe tin Tiểu đoàn 56 bắn rơi máy bay Mỹ, Bác Hồ đã gửi lẵng hoa khen ngợi. Đây là lẵng hoa cuối cùng Bác tặng trước lúc đi xa.

Kỳ tích hạ gục 7 “siêu pháo đài bay” B-52

B-52 là máy bay chiến đấu chiến lược của Mỹ, có thể chở đến 30 tấn bom, bay liên tục 21 giờ, hoạt động được cả ban đêm, trong điều kiện khí hậu phức tạp, được mệnh danh là “siêu pháo đài bay”.

Mặc dù đã tập trung học tập, huấn luyện bài bản, kỹ càng cách đánh B-52 nhưng bộ đội đội tên lửa vẫn chưa hạ được B-52. Nguyên nhân chính do cường độ nhiễu của B-52 rất lớn, 1 máy bay B-52 có 15 máy phát nhiễu tích cực công suất lớn, 2 máy gây nhiễu tiêu cực, cùng các máy bay gây nhiễu vòng ngoài.

Vì thế, B-52 vẫn mặc nhiên ném bom hủy diệt trên các chiến trường, chưa kể còn là con bài nặng ký để đối phương răn đe ép ta tại hội nghị Paris...

Vì thế, hạ gục B-52 là nhiệm vụ sống còn của bộ đội tên lửa với Tổ quốc. Đồng thời, cũng là vâng lệnh Bác trao ngày 19-7-1965 khi Người đến thăm Đoàn pháo cao xạ Tam Đảo: “Dù đế quốc Mỹ có lắm súng nhiều tiền, dù chúng có B-57, B-52 hay “bê” gì đi chăng nữa ta cũng đánh thắng”.

Mang tất cả những trọng trách lớn lao, với tinh thần quyết chiến, quyết thắng, rút kinh nghiệm sâu sắc từ thực tế chiến đấu ác liệt, kiên trì, tập trung nghiên cứu, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích cùng ban chỉ huy, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị Trung đoàn Tên lửa 263 đã tìm ra được điểm mấu chốt “bí quyết vàng” phân biệt nhiễu B-52 với nhiễu máy bay chiến thuật.

Xác định chính xác giải nhiễu B-52, vận dụng cách đánh 3 điểm, cách bám sát giải nhiễu và xác định cự ly phóng đạn, lập kỳ tích đặc biệt xuất sắc 12 trận, hạ gục 7 “siêu pháo đài bay” B-52, trong đó có chiếc B-52 bị bắn rơi trên đất liền đầu tiên, góp phần quan trọng cùng cả nước đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ.

Trận đánh B-52 tiêu biểu đầu tiên là vào lúc 4 giờ ngày 12-10-1972, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích cùng Trung đoàn trưởng Nguyễn Hồng Quảng trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 43 phóng 2 quả đạn tên lửa bắn hạ 1 máy bay B-52. Niềm tin, niềm vui dâng trào trong toàn Trung đoàn.

Trận đánh B-52 tiêu biểu thứ hai, ngày 22-11-1972, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích cùng Phó Chính ủy Trung đoàn Cù Sĩ Điện chỉ huy bắn máy bay B-52 khi chúng oanh tạc Đô Lương, Thanh Chương, Nghệ An.

Vào lúc 21 giờ 44 phút, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích đã chỉ huy Tiểu đoàn 44 phóng 2 quả đạn tên lửa và đã bắn rơi 1 chiếc B-52. Chỉ 4 phút sau, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích tiếp tục chỉ huy Tiểu đoàn 43 phóng 2 quả đạn tên lửa bắn rơi 1 máy bay B-52 buộc phía địch phải công nhận: “1 máy bay B-52 đã bị tên lửa Bắc Việt bắn trúng và rơi xuống biên giới Lào - Thái Lan”.

Thật tuyệt vời, đây là chiếc máy bay B-52 bị bộ đội tên lửa Việt Nam bắn rơi trên đất liền đầu tiên, đồng thời là chiến công đặc biệt xuất sắc, sự kiện lịch sử huy hoàng của Trung đoàn Tên lửa 263.

Trận đánh B-52 tiêu biểu thứ ba là vào lúc 4 giờ 34 phút ngày 4-1-1973, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích chỉ huy Tiểu đoàn 41 bắn rơi 1 máy bay B-52 ở Thanh Văn, Thanh Chương, Nghệ An.

Trận đánh B-52 tiêu biểu thứ tư là ngày 10-1-1973, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích chỉ huy Tiểu đoàn 56 bắn rơi 1 máy bay B-52 ở Hòa Sơn.

Trận đánh B-52 tiêu biểu thứ 5, vào lúc 3 giờ 12 phút ngày 14-1-1973, Trung đoàn phó Nguyễn Văn Tích tiếp tục chỉ huy Tiểu đoàn 43 và 56 phối hợp chiến đấu bắn rơi 2 máy bay B-52 - một chiến công ghi dấu mốc lịch sử, bởi đây là 2 máy bay Mỹ cuối cùng bị bắn rơi trên miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước oai hùng của dân tộc ta.

Ngay sau chiến thắng giòn giã này, Bộ Tổng Tư lệnh đã gửi điện khen Quân khu 4 đánh giỏi, liên tiếp đánh thắng, tiêu diệt nhiều máy bay và tàu chiến Mỹ..., đặc biệt đã bắn rơi 2 chiếc B-52.

Trưởng Ban tác huấn tên lửa Sư đoàn 367 Hoàng Bảo đã điện cho Trung đoàn 263 để nắm thêm các chi tiết đã làm lên lịch sử của bộ đội tên lửa khi bắn hạ được B-52 như: diễn biến trên màn hiện sóng, đặc điểm tín hiệu B-52 trên nền nhiễu, thời cơ chuyển phương án điểu khiển...

Từ những thông tin quý giá này, cơ quan tham mưu tác chiến Sư đoàn 367 đã nghiên cứu, bổ sung vào phương án đánh B-52 bảo vệ Thủ đô, góp phần làm nên chiến thắng lừng lẫy “Điện Biên Phủ trên không” 12 ngày đêm cuối năm 1972.

Chặng đường quân ngũ vẻ vang

Sinh ra đúng năm Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, 15 tuổi, cậu bé Tích đã tham gia đội quân cách mạng giành chính quyền phủ huyện. Tháng 10-1950, bí mật gia nhập Đại đội Đề Thám, đêm đêm bảo vệ chuyển thóc gạo vào chiến khu và đưa vũ khí về tỉnh.

Đây là lời hứa bằng thơ với “bạn” súng máy của anh bộ đội Tích: “Súng máy, súng máy, súng máy/ Anh với tôi đoàn kết chặt như thành/ Khi ra trận ta cùng tiến/ Cùng sát bên nhau lập chiến công”.

Và chỉ 22 tuổi đời, hơn 1 năm quân ngũ, chiến sĩ Tích đã được đứng trong hàng ngũ của Đảng, là chiến sĩ thi đua cấp quân khu, được Đại tướng Võ Nguyên Giáp tặng Huân chương Chiến sĩ hạng Ba, hạng Hai, đặc biệt, được nhận Huy hiệu của Bác Hồ vì có thành tích xuất sắc.

Suốt chặng đường 30 năm trong quân ngũ, từ lính bộ binh, pháo binh, tên lửa rồi trở thành Trung đoàn trưởng, Trực ban trưởng Bộ Tham mưu Quân chủng phòng không, trực chỉ huy sẵn sàng chiến đấu, bộ đội Nguyễn Văn Tích đã thực hiện xuất sắc những lời hứa với Bác Hồ, được Đảng, Nhà nước, quân đội tặng Huân chương Quân công hạng Ba, 9 Huân chương kháng chiến hạng Nhất, Nhì, Ba, Huân chương Chiến công, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân…

Lấp lánh tấm gương trung, hiếu sáng ngời

Hơn 40 năm về với đời thường, ở tuổi 96, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích luôn ấp ủ hình Bác trong tim, luôn mang trong mình truyền thống gia đình cách mạng tiêu biểu.

Cha là cụ Nguyễn Văn Huyên tham gia cách mạng, được tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba cùng nhiều Bằng khen. Cựu chiến binh Tích có con trai lớn, em trai, em nuôi đều xung phong nhập ngũ và đã hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước.

Nghỉ hưu, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích tiếp tục phát huy cao độ phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, góp sức xây dựng quê hương, đảm nhiệm các chức vụ: bí thư chi bộ, Phó bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Vũ Quý.

Kinh nghiệm dân vận khéo, trách nhiệm cao, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích trở thành một trụ cột vững chắc của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân trong xã.

Là sĩ quan chỉ huy một trung đoàn tên lửa Anh hùng với những chiến công bắn hạ B-52 lừng lẫy nhưng khi về hưu, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích đã cất kín những chiến công vang dội ấy.

10 năm trước đọc được bài “Gặp chỉ huy Trung đoàn Tên lửa bắn rơi B-52 trên đất liền đầu tiên”, con cháu mới biết bố mình, ông mình ghi nhiều chiến công đến thế.

Cũng từ đó, câu chuyện cụ Tích xứng đáng được nhận danh hiệu Anh hùng mới được gợi lên chứ cụ Tích tuyệt nhiên không đòi hỏi. Có người hỏi, cụ đã trả lời: “chiến công là của chung, để bắn rơi được 1 chiếc B-52 phải có các tiểu đoàn, đại đội, bộ phận phối hợp, hiệp đồng từ chỉ huy đến chiến sĩ... Còn so bì thì phải nghĩ tới bao đồng chí, đồng đội, như con, em mình đây đã hy sinh cho đất nước hòa bình. Còn sống là quý lắm rồi”.

Thời gian đóng quân ở Hà Nội, 2 lần được gọi cấp đất nhưng cụ đều không nhận, cụ bảo có nhà cửa ở quê cha đất tổ rồi. Không chỉ vậy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Tích còn là tấm gương sáng làm việc hiếu nghĩa, nhân đạo xã hội.

Hơn 40 năm qua, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích tiên phong đi đầu trong các phong trào khuyến học, khuyến tài, xây nhà tình nghĩa, nhà văn hóa thôn, ủng hộ tiền, hiến đất xây dựng nông thôn mới; ủng hộ các gia đình thương binh, liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn…, được các cấp vinh danh là công dân tiêu biểu.

Rồi những câu chuyện rất đời thường được chia sẻ trong cán bộ, nhân dân. Cách đây hơn 10 năm, khi đã 83 tuổi, cụ Tích là một trong số những người đi đầu của tỉnh Thái Bình (nay là Hưng Yên) ủng hộ tiền tặng chiến sĩ Trường Sa.

Cụ đề xuất ủng hộ 100 triệu đồng, sau đó các đồng chí lãnh đạo địa phương trao đổi với cụ, rất trân trọng tình cảm sâu nặng của cụ với biển đảo Tổ quốc nhưng xin cụ ủng hộ khoảng 30 triệu, còn lại để dành lúc yếu đau.

Tháng 5-2015, cụ Tích vinh dự được dự Hội nghị thi đua yêu nước “Tuổi cao gương sáng toàn quốc” của Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; được Đảng bộ tỉnh Thái Bình tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong 4 năm thực hiện Chỉ thị 03/CTW của Bộ chính trị khóa XI về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; được dự Hội nghị người có công, nhân chứng lịch sử tiêu biểu toàn quốc tháng 7-2025…

Năm cao điểm dịch COVID-19, đảng viên Nguyễn Văn Tích nhận Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng và đã dành trọn số tiền 15 triệu đồng ủng hộ công tác chống dịch.

Trước đó, cụ Tích đã ủng hộ 10 triệu đồng cho cuộc chống dịch này. Năm lũ lụt miền Trung gây hậu quả kinh hoàng, cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích đã gửi 10 triệu đồng chia sẻ với miền Trung gian khó.

Mới nhất, nhân dịp được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Nguyễn Văn Tích đã dành 30 triệu đồng mua quà trung thu, tặng thiếu nhi 12 thôn và 4 trường mầm non xã Vũ Quý; tặng 40 học sinh xuất sắc mỗi cháu 500.000 đồng và tặng túi quà cho 40 cháu có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập.

Ngọn đuốc soi đường cho thế hệ hôm nay và mai sau

Tôi rất cảm động khi được đọc Di chúc viết tay của cụ Tích cách đây 10 năm. Bản di chúc có đoạn rất đặc biệt: “Người cha về tinh thần của bố là Bác Hồ. Bác là người cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Cả đời Bác cống hiến cho dân, cho nước. Bố vô cùng thấm thía lời dạy của Bác và bố làm theo những lời dạy của Bác cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay”.

Thấu hiểu và thực hiện lời cha dạy, gia đình đảng viên Nguyễn Văn Tích có 3 thế hệ là đảng viên, con trai Nguyễn Văn Thắng cùng vợ chung tay xây dựng Công ty Thắng Liên uy tín, hiệu quả, trách nhiệm với cộng đồng.

Trong Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của cha, anh Thắng bày tỏ: “các thế hệ con cháu xin hứa phát huy truyền thống cách mạng, sống, học tập, làm việc theo gương sáng cha ông, đóng góp sức mình xây dựng quê hương, đất nước phồn vinh, hạnh phúc”.

Còn cháu Nguyễn Tuấn Tài, 31 tuổi - một nghiên cứu sinh đang miệt mài trên con đường chinh phục tri thức tại Đại học Y Dược Hà Nội - hứa với ông nội Nguyễn Văn Tích: phấn đấu bảo vệ xuất sắc luận án tiến sĩ, giữ trọn y đức, lấy lòng nhân ái làm gốc, lấy sự tận tâm làm lẽ sống, biến tri thức thành những giá trị thiết thực phục vụ cộng đồng xã hội.

Lễ trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của Chủ tịch nước phong tặng cựu chiến binh Nguyễn Văn Tích được tổ chức trang trọng, rực rỡ cờ hoa.

Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc, Trung tướng Nguyễn Văn Đức, Cục trưởng Cục Tuyên huấn Tổng cục Chính trị, đông đảo tướng lĩnh, bạn chiến đấu cùng nhân dân đến dự.

Ai cũng mừng vui như thể niềm vui của mình. Không ít người đã rơi nước mắt. Đêm nghệ thuật chúc mừng người lính già được nhận danh hiệu Anh hùng, làng trên xóm dưới vui như hội.

Những ngày qua, câu chuyện về người lính già Nguyễn Văn Tích được lan tỏa trên nhiều trang báo Trung ương, địa phương và các trang mạng xã hội, mới hiểu những tấm gương trung hiếu sáng ngời của Đảng, đất nước, quân đội vẫn vẹn nguyên và truyền lửa về trách nhiệm, lòng quả cảm, kiên trung, tình yêu đất nước trong các thế hệ người Việt Nam hôm nay.

Đại tá Đặng Hồng Tuân - Sư đoàn trưởng Sư đoàn Phòng không 367 - khẳng định: “sự cống hiến lớn lao của Anh hùng Nguyễn Văn Tích là những bài học quý giá, là tấm gương sáng ngời để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn học tập, noi theo. Bản lĩnh, trí tuệ, lòng dũng cảm, sự hy sinh thầm lặng và ý chí quyết tâm của Anh hùng Nguyễn Văn Tích luôn là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ hôm nay và mai sau”./.

Lã Quý Hưng