Thắp lửa Đảng trên những con tàu vươn khơi

Làng biển của những người giữ biển

Người Núi Thành lớn lên cùng tiếng sóng. Từ ngày 1-7-2025, xã Núi Thành được thành lập trên cơ sở thị trấn Núi Thành và các xã Tam Quang, Tam Nghĩa, Tam Hiệp, Tam Giang, trở thành một xã ven biển của thành phố Đà Nẵng.

Nghề biển nơi đây là mạch sống lâu đời, riêng ngư dân 2 xã Tam Quang và Tam Giang (cũ) khai thác tổng cộng hơn 30 nghìn tấn thủy hải sản mỗi năm, góp phần làm nên vị thế của Núi Thành - một vùng nghề cá lớn xứ Quảng.

Cảng cá Tam Quang, cửa biển An Hòa quanh năm tấp nập tàu ra, tàu vào. Nghiệp đoàn nghề cá Tam Quang hiện có 360 đoàn viên, duy trì 6 tổ nghiệp đoàn với gần 200 tàu cá đánh bắt xa bờ.

Nghề câu mực, câu cá ngừ đại dương đưa ngư dân đi xa hàng trăm hải lý, mỗi chuyến kéo dài hàng tháng trời. Đầu năm 2026, nhiều tàu của nghiệp đoàn đạt doanh thu trên 1 tỷ đồng/1 chuyến, bình quân mỗi thuyền viên có thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng.

“Tam sơn, tứ hải, nhất phần điền”, biển cả nước ta mênh mông, rộng lớn. Hàng trăm nghìn ngư dân lênh đênh trên biển, đâu chỉ vì tìm kế mưu sinh, mà hơn hết là tham gia giữ biển, khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Đối với người Núi Thành, ra khơi là mưu sinh, nhưng bám biển còn là trách nhiệm. Thật xúc động khi nhìn thấy lá cờ Tổ quốc tung bay trên những con tàu. Mỗi con tàu thả neo trên ngư trường xa là một lời khẳng định lặng lẽ mà kiên định: đây là biển của Việt Nam.

Bởi thế, con tàu được ví như một “cột mốc sống” giữa đại dương, và những người ngư dân bám biển chính là những người lính thầm lặng không quân hàm.

Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 28-7-2026, của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV đã xác định ngư dân, cư dân biển là “chủ thể trực tiếp tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc từ hướng biển”.

Và trong đội ngũ ngư dân, dân quân biển là lực lượng nòng cốt: vừa lao động sản xuất, vừa tham gia bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, an ninh trật tự trên biển, phối hợp tìm kiếm, cứu nạn theo Luật Dân quân tự vệ năm 2019.

Hàng chục dân quân biển của xã, phần lớn ở khu vực Tam Quang, Tam Giang (cũ), được biên chế thành các tiểu đội, cùng ngư dân vươn khơi trên nhiều tàu cá. Họ là “tai mắt” của đất liền giữa biển khơi, là những người đầu tiên có mặt khi bạn tàu gặp nạn.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng. Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”. Giữ biển, trước hết là giữ người bám biển. Mà giữ người, phải giữ từ niềm tin, từ lý tưởng.

Nơi đầu sóng, cần những ngọn lửa dẫn đường

Biển không chỉ có trời xanh, cá bạc. Tình hình Biển Đông những năm gần đây tiếp tục diễn biến phức tạp. Trên những ngư trường xa, người đi biển có lúc phải chạm mặt tàu lạ, bị xua đuổi, cản trở khi hành nghề ngay trên vùng biển của nước mình. Còn trên không gian mạng, những luận điệu xuyên tạc về chủ quyền vẫn không ngừng tìm cách len vào suy nghĩ của người dân.

Những lúc ấy, điều quyết định không chỉ là đôi tay vững lái, mà còn là cái đầu tỉnh táo và một trái tim có lý tưởng. Khi có lý tưởng của Đảng soi đường, người dân quân biển sẽ biết hành động đúng: gặp tàu nước ngoài khiêu khích thì không để bị kích động, mà bình tĩnh giữ khoảng cách, ghi lại vị trí, hình ảnh, kịp thời báo cáo về Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển để đấu tranh bằng công pháp quốc tế.

Khi thấy điều bất thường trên biển thì thông tin ngay cho lực lượng chức năng; bị rủ rê vượt ranh giới, khai thác trái phép thì kiên quyết nói “không”, để con tàu của mình không trở thành vết “nhơ”, trong nỗ lực cùng cả nước hướng tới mục tiêu gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu ("thẻ vàng" IUU).

Và khi hiểm nguy ập đến, lý tưởng ấy hóa thành sức mạnh của sự đoàn kết. Cuối tháng 8-2026, tàu cá QNa-90859-TS của ngư dân xã Núi Thành gặp nạn trên vùng biển Trường Sa.

Trong những ngày lênh đênh trên biển, họ đã vớt can nhựa, thanh tre trôi ra từ tàu, buộc thành bè để cùng bám víu, chia nhau từng ngụm nước, gọi nhau qua đêm dài. 32 người được cứu sống sau 4 ngày 3 đêm trôi dạt; 19 thuyền viên đến nay vẫn chưa trở về.

Giữa biển khơi, khi mọi thứ tưởng như đã mất, chính kỷ luật, tình đồng đội và niềm tin là sợi dây níu giữ con người với sự sống. Biết tổ chức, biết nhường nhịn, biết đứng ra giữ vững tinh thần anh em - đó là những phẩm chất Đảng luôn hun đúc ở người đảng viên.

Người Việt có câu nói “Một con ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ”. Những nỗi đau, những mất mát vẫn nhói lên khi vẫn còn 19 ngư dân nằm lại giữa biển khơi. Đó không chỉ là nỗi đau riêng của mỗi gia đình, mà là nỗi đau của toàn xã hội.

Thấu hiểu điều đó, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xã Núi Thành đã kịp thời tổ chức các đoàn công tác vào Cam Ranh đón những người gặp nạn trở về; cấp ủy, chính quyền và các tổ chức, đoàn thể địa phương thường xuyên thăm hỏi, động viên các gia đình có người mất tích.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã đã kết nối sự chung tay của các cơ quan, đoàn thể, trường học, doanh nghiệp và nhà hảo tâm. Tính đến ngày 24-9-2026, 14 nguồn hỗ trợ đã trao hơn 2,26 tỷ đồng cho ngư dân và các gia đình gặp nạn; thể hiện sự quan tâm, trách nhiệm và tinh thần đồng hành của địa phương đối với ngư dân vươn khơi.

Một con tàu xa bờ có khi mang theo vài chục con người, cùng ăn, cùng ở với nhau hàng tháng trời. Nếu trên mỗi con tàu có một đảng viên, con tàu ấy sẽ có một hạt nhân chính trị: người giữ kỷ luật, giữ tinh thần, giữ khối đoàn kết, và là nhịp cầu tin cậy nối con tàu với cấp ủy, chính quyền nơi đất liền, hậu phương.

Khi yêu cầu thực tiễn không thể chờ đợi

Không phải ngẫu nhiên mà yêu cầu phát triển đảng viên trong dân quân biển được đặt ra lúc này. Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 28-7-2026 của Ban Bí thư xác định rõ nhiệm vụ “phát triển lực lượng dân quân biển, hải đội dân quân thường trực trở thành lực lượng nòng cốt, kiểu mẫu, làm chỗ dựa cho phát triển đội tàu cá hiện đại; bảo vệ, hỗ trợ ngư dân bám biển dài ngày, bảo đảm hiện diện dân sự và thực hiện chủ quyền dân sự trên vùng biển, đảo của Tổ quốc”.

Một lực lượng muốn trở thành “nòng cốt, kiểu mẫu” thì trước hết phải vững về chính trị. Và sự vững vàng ấy không thể thiếu những người đảng viên đứng ngay trong hàng ngũ.

Luật Dân quân tự vệ xác định dân quân tự vệ đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng; Chỉ thị số 16-CT/TW, ngày 5-10-2002, của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IX) và Kết luận số 41-KL/TW, ngày 31-3-2009, của Ban Bí thư đều nhấn mạnh yêu cầu xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh về chính trị, coi trọng công tác bồi dưỡng, phát triển đảng viên; đồng thời chú trọng xây dựng lực lượng dân quân tự vệ hoạt động trên biển, đảo.

Quy định số 208-QĐ/TW, ngày 26-7-2026, của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng tiếp tục hoàn thiện quy trình kết nạp, quản lý đảng viên phù hợp với mô hình tổ chức mới; Chỉ thị số 12-CT/TW, ngày 19-8-2026, của Ban Bí thư, dù hướng tới khu vực kinh tế tư nhân, đã nêu một nguyên tắc có giá trị chung: phát triển đảng viên phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng chính đáng, tinh thần tự nguyện của quần chúng; “không chạy theo số lượng, không hạ thấp tiêu chuẩn”.

Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục quan tâm công tác phát hiện, bồi dưỡng, tạo nguồn và phát triển đảng viên trong lực lượng dân quân biển hiện nay.

Do đó, việc quan tâm phát triển đảng viên trong lực lượng dân quân biển của xã Núi Thành không chỉ nhằm bổ sung lực lượng cho Đảng, mà còn góp phần tạo những hạt nhân chính trị ngay trên mỗi con tàu, để lực lượng dân quân biển có thêm một điểm tựa về bản lĩnh, niềm tin và trách nhiệm.

Yêu cầu ấy càng cấp thiết trong bối cảnh hôm nay. Biển Đông ngày càng diễn biến khó lường, tiềm ẩn nhiều nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, chủ quyền, đòi hỏi những người trực tiếp bám biển phải vững vàng về chính trị.

Năm 2026 là thời điểm cả nước dồn sức gỡ “thẻ vàng" IUU; thành phố Đà Nẵng cũng đang triển khai các nhiệm vụ cao điểm về chống khai thác bất hợp pháp.

Xã Núi Thành vừa vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cần kiện toàn lực lượng cơ sở vững mạnh ngay từ những ngày đầu. Cùng với đó, việc đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tổ chức đảng, quan tâm tạo nguồn, bồi dưỡng và phát triển đảng viên.

Đặc biệt, những nỗi mất mát vừa qua càng cho thấy mỗi con tàu cần hơn bao giờ hết những con người biết giữ vững đội hình trước hiểm nguy nơi tiền tiêu Tổ quốc.

Phát triển đảng viên trong dân quân biển, vì thế, không chỉ là một chỉ tiêu của công tác đảng. Đó là cách đưa ánh sáng của Đảng ra tận ngư trường, đến tận từng boong tàu, đến những vùng biển xa.

Khi niềm tin trở thành hành động

Đưa tư tưởng của Đảng đến với dân quân biển không phải chỉ để hoàn thành một buổi học chính trị, nghe xong rồi khép lại cùng trang tài liệu. Những điều được học cần theo họ lên tàu, trở thành nhận thức và trách nhiệm trong mỗi chuyến ra khơi.

Để người đi biển hiểu rằng biển, đảo là máu thịt thiêng liêng của Tổ quốc, là “không gian sinh tồn và phát triển của đất nước” như Nghị quyết số 20-NQ/TW khẳng định; hiểu chủ trương phát triển bền vững kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh; hiểu Luật Biển Việt Nam, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 và những quy định mà mỗi con tàu phải tuân thủ.

Để tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự chăm lo của Nhà nước đối với người bám biển, không để lòng mình chao đảo trước sóng gió, dù là sóng ngoài khơi hay “sóng” trên mạng xã hội.

Để làm theo, từ những việc giản dị như mặc áo phao, giữ thiết bị giám sát hành trình luôn hoạt động, ghi nhật ký khai thác đầy đủ, đến việc đi đầu khi bạn tàu gặp nạn.

Và để lan tỏa, mỗi dân quân biển được giác ngộ sẽ là một người tuyên truyền gần gũi nhất với bạn tàu, với gia đình, xóm làng. Từ một người đến một con tàu, từ một con tàu đến cả làng biển, “thế trận lòng dân” trên biển được bồi đắp từ chính những điều bình dị như thế.

Khoảng trống và những “hạt giống đỏ” đầu tiên

Vì sao lực lượng dân quân biển của xã đến nay vẫn chưa có đảng viên? Câu trả lời nằm ở nhịp sống rất riêng của người đi biển. Trước hết, “thời gian của biển” không trùng với “thời gian của chi bộ”.

Một chuyến biển xa bờ kéo dài 1 đến 2 tháng; những ngày tàu nằm bờ ngắn ngủi lại dành cho sửa tàu, bán cá, chuẩn bị chuyến sau. Trong khi đó, người phấn đấu vào Đảng cần được học tập, được chi bộ theo dõi, giúp đỡ, và sau khi được kết nạp phải sinh hoạt chi bộ thường xuyên trong 12 tháng dự bị.

Không ít thanh niên làng biển sớm theo cha anh ra khơi, việc học còn dang dở; một bộ phận vẫn nghĩ “vào Đảng là việc của cán bộ”. Về chủ quan, công tác tạo nguồn trong lực lượng này có lúc chưa được quan tâm đúng mức, chưa có kế hoạch riêng phù hợp với trường hợp đặc thù đi biển dài ngày.

Nhìn thẳng vào khoảng trống ấy, dưới sự lãnh đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy xã, Ban Xây dựng Đảng Đảng ủy phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự xã rà soát toàn bộ lực lượng dân quân biển, lựa chọn những quần chúng gắn bó lâu với lực lượng, gương mẫu trong lao động, huấn luyện, có uy tín với bạn tàu để giới thiệu bồi dưỡng.

Đầu tháng 10-2026, những dân quân biển đầu tiên được cử đi học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng. Hồ sơ của các đồng chí đang được hoàn thiện theo quy định, dự kiến xem xét kết nạp trong tháng 10-2026. Sau khi có quyết định kết nạp, đây sẽ là những đảng viên đầu tiên trong lực lượng dân quân biển của xã.

Giữ lửa: 6 cách làm từ thực tiễn

Ngọn lửa đã được nhen lên, điều quan trọng là giữ cho nó cháy bền. Từ thực tiễn ở Núi Thành, 6 cách làm được đúc kết để công tác Đảng ngày càng gần hơn với người đi biển, sát hơn với nhịp sống nơi đầu sóng.

“Mỗi tổ dân quân biển, ít nhất một đảng viên”. Đảng ủy xã đưa nội dung phát triển đảng viên trong dân quân biển vào nghị quyết lãnh đạo hằng năm, phấn đấu đến năm 2030 mỗi tổ dân quân biển có ít nhất 1 đảng viên; phân công cấp ủy viên trực tiếp phụ trách. Mục tiêu rõ nhưng không chạy theo số lượng: chọn đúng người, bồi dưỡng đến nơi, kết nạp đúng quy trình.

“Mỗi con tàu có dân quân biển là một địa chỉ tạo nguồn”. Chi bộ lập danh sách quần chúng ưu tú theo từng tàu, phân công mỗi đảng viên kèm cặp 1 đến 2 quần chúng.

Ưu tiên tuyển chọn vào dân quân biển những thanh niên đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự - những người đã được tôi luyện trong quân ngũ; phối hợp với Nghiệp đoàn nghề cá Tam Quang, nơi quy tụ gần 200 tàu xa bờ, để phát hiện những thuyền trưởng, thuyền viên có uy tín.

“Lớp học theo con nước”. Tổ chức lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng vào mùa mưa bão, khi nhiều tàu nằm bờ; học ngắn ngày, có thể vào buổi tối.

Mời cán bộ biên phòng là báo cáo viên, tuyên truyền viên đứng lớp, để bài học chính trị gần với chuyện nghề, chuyện biển. Đồng thời, bảo đảm hồ sơ, điều kiện, quy trình và thẩm quyền xem xét, kết nạp đảng viên được thực hiện đầy đủ, chặt chẽ, đúng quy định.

“Đảng viên bám biển, chi bộ đồng hành”. Chi bộ chủ động nắm lịch tàu đi, về, thông báo sớm lịch sinh hoạt để đảng viên sắp xếp tham dự; duy trì kênh liên lạc giữa chi bộ với đảng viên; đảng viên báo cáo tình hình sau mỗi chuyến biển.

Trường hợp đi biển dài ngày, thực sự không có điều kiện tham gia sinh hoạt, chi bộ xem xét, đề nghị cấp có thẩm quyền thực hiện việc miễn sinh hoạt tạm thời theo quy định đối với từng đảng viên, từng thời gian cụ thể.

Chi bộ vẫn giữ mối liên hệ, tiếp tục theo dõi, quản lý, giúp đỡ đảng viên. Sự đồng hành ấy sẽ nối bền sợi dây giữa chi bộ với người đi biển, nuôi dưỡng ý thức trách nhiệm của người đảng viên trên mỗi hải trình.

“Diễn tập trên cạn, vững vàng ngoài khơi”. Gắn giáo dục chính trị với các tình huống thực tế trên biển: gặp tàu nước ngoài, tàu gặp nạn, phát hiện hành vi khai thác trái phép… Mỗi tình huống có một “kịch bản” xử lý đúng luật, đúng chỉ đạo; đảng viên là người tổ chức, phân công trên tàu.

Đây cũng là cách cụ thể hóa yêu cầu nâng cao năng lực tìm kiếm cứu nạn, ứng phó sự cố mà Nghị quyết số 20-NQ/TW đặt ra. Phối hợp với Nghiệp đoàn nghề cá Tam Quang, Bộ đội Biên phòng tuyên truyền ngay tại bến cá; nghiệp đoàn với gần 200 tàu xa bờ cũng là “địa chỉ” thuận lợi để phát hiện, bồi dưỡng nguồn kết nạp đảng.

“Tàu có đảng viên, tàu kiểu mẫu”. Xây dựng mô hình con tàu có đảng viên làm hạt nhân, chấp hành nghiêm quy định chống khai thác IUU, an toàn khi ra khơi, sẵn sàng hỗ trợ bạn tàu; định kỳ biểu dương, nhân rộng.

Cùng với đó, thực hiện kịp thời chế độ, chính sách đối với dân quân biển; phối hợp Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chăm lo gia đình ngư dân, nhất là những gia đình có người thân gặp nạn; biểu dương những đảng viên, dân quân tiêu biểu để mỗi thanh niên làng biển thấy phấn đấu vào Đảng là một niềm tự hào.

***

Những ngày này, ở làng biển Núi Thành vẫn còn những ngọn đèn thắp muộn, những ánh mắt hướng ra khơi chờ đợi dù biết những con người ấy sẽ không bao giờ về.

Biển đã lấy đi của quê hương những người con. Nhưng người Núi Thành không rời biển. Bởi biển là sinh kế, là quê hương, là nơi cha ông đã gửi lại, và hơn hết là chủ quyền thiêng liêng không thể nhân nhượng của Tổ quốc.

Tháng 10 này, sau khi có quyết định kết nạp, những người dân quân biển đầu tiên sẽ đứng dưới cờ Đảng, đọc lời tuyên thệ của người đảng viên. Rồi họ lại ra khơi. Hành trang vẫn là cần câu, can nước, tấm lưới quen thuộc; nhưng trong lồng ngực đã có thêm một ngọn lửa.

Ngọn lửa ấy hôm nay còn nhỏ. Nhưng khi được thắp lên trên mỗi con tàu, nó sẽ thành ngọn hải đăng giữa lòng biển: soi đường cho bạn tàu, cho những chuyến biển bình an, cho từng hải lý chủ quyền của Tổ quốc.

Để mai này, mỗi lần con tàu cập bến, thứ nó mang về không chỉ là cá tôm đầy khoang, mà còn là niềm tin vững vàng: nơi nào có tàu cá Việt Nam, nơi đó có ánh sáng của Đảng soi đường./.

Nguyễn Như Công, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy xã Núi Thành