Hội thảo khoa học “Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân”

Tham dự hội thảo có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Đà Nẵng; Nguyễn Khắc Toàn Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng; cùng các đồng chí: Nguyễn Văn Chiến, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh kiêm Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương; Phạm Đức Long, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành thành phố Đà Nẵng...

Phát biểu khai mạc hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, trong suốt hơn 70 năm cuộc đời, cụ Huỳnh Thúc Kháng chỉ suy nghĩ và hành động với quan điểm xuyên suốt, nhất quán: Tất cả vì “Dân”. Học vì dân. Viết vì dân. Chịu tù đày vì dân. Gánh vác việc nước cũng vì dân.

Cùng các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp, cụ Huỳnh Thúc Kháng khởi xướng và trở thành một trong những linh hồn của phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ.

Phong trào Duy Tân đã thổi bùng lên phong trào chống sưu thuế ở Quảng Nam và khắp Trung Kỳ đầu năm 1908. Hoảng sợ, thực dân Pháp đàn áp khốc liệt, bắt và đày cụ ra Côn Đảo.

Sau khi được trả tự do và trở về đất liền, năm 1926, cụ được bầu làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Năm 1927, cụ sáng lập và trực tiếp làm chủ nhiệm kiêm chủ bút báo Tiếng Dân tại Huế - tờ báo tiếng Việt đầu tiên ở Trung Kỳ.

Ngày 2-3-1946, cụ được Quốc hội khóa I tín nhiệm bầu giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ trong Chính phủ Liên hiệp kháng chiến. Từ cuối tháng 5 đến tháng 10-1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp, cụ Huỳnh Thúc Kháng được giao trọng trách quyền Chủ tịch nước.

Thấm nhuần lời dặn “dĩ bất biến, ứng vạn biến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ điều hành bộ máy Nhà nước non trẻ vững vàng giữa thù trong, giặc ngoài; kiên quyết, sáng suốt chỉ đạo đập tan các âm mưu bạo loạn, lật đổ của các thế lực phản động, giữ vững chính quyền cách mạng.

Ngày 21-4-1947, cụ Huỳnh Thúc Kháng từ trần tại Quảng Ngãi. Di sản cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ thuộc về lịch sử mà còn để lại những bài học sâu sắc cho hôm nay và mai sau: trí thức chân chính là trí thức gắn trí tuệ với vận mệnh dân tộc; trí thức chỉ thực sự lớn khi đứng về phía nhân dân và khối đại đoàn kết chỉ bền vững khi được xây dựng trên sự tin cậy, tôn trọng, đồng thuận vì mục tiêu chung…

Để làm sâu sắc những giá trị đó, đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị hội thảo tập trung vào 3 vấn đề:

Trước hết, làm rõ tính khách quan, khoa học, toàn diện cuộc đời, sự nghiệp của cụ trên các lĩnh vực: phong trào Duy Tân, giáo dục, văn hóa, báo chí, nghị trường, đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, xây dựng chính quyền cách mạng và tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đặc biệt, nghiên cứu sâu mối quan hệ tin cậy, đồng hành giữa cụ với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những thời khắc hiểm nghèo của cách mạng. Mọi nhận định phải có căn cứ tư liệu xác thực, đúng sự thật lịch sử.

Thứ hai, chắt lọc những giá trị, bài học về bản lĩnh, khí phách, sự liêm chính, tinh thần phụng sự của người trí thức; phát huy sức mạnh đại đoàn kết, trọng dụng hiền tài, quy tụ trí thức; đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết.

Những bài học này cần được đúc kết thành luận cứ, kiến nghị cụ thể phục vụ hoạch định chính sách xây dựng đội ngũ trí thức và công tác cán bộ hiện nay.

Thứ ba, đề xuất giải pháp thiết thực để bảo tồn, phát huy, lan tỏa di sản của cụ.

Tại hội thảo, các đại biểu, nhà khoa học đã tập trung làm rõ toàn diện cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng trên các lĩnh vực: phong trào Duy Tân, giáo dục, văn hóa, báo chí, nghị trường, đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, xây dựng chính quyền cách mạng và tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc; mối quan hệ tin cậy, đồng hành giữa cụ Huỳnh Thúc Kháng với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những thời khắc hiểm nghèo của cách mạng…

Đồng thời, các đại biểu tập trung trao đổi về việc phát huy di sản tư tưởng, nhân cách và những giá trị cao đẹp của cụ Huỳnh Thúc Kháng trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước và quê hương Đà Nẵng hiện nay.

Những bài học về bản lĩnh, trách nhiệm, nâng cao dân trí, coi trọng tri thức, đổi mới sáng tạo, chủ động thích ứng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết tiếp tục có ý nghĩa trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Phát biểu kết luận hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang cho biết, những tham luận và ý kiến trao đổi đã thể hiện sự chuẩn bị công phu, tinh thần khoa học nghiêm túc, trách nhiệm chính trị cao, cùng tình cảm trân trọng đối với cụ Huỳnh Thúc Kháng - bậc đại trí thức yêu nước, nhà canh tân, nhà báo, nhà lãnh đạo uy tín, tận trung với nước, tận tụy với dân, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết.

Qua đó, khẳng định cụ Huỳnh Thúc Kháng là tấm gương mẫu mực về bản lĩnh, trí tuệ và nhân cách cao đẹp. Giá trị lớn nhất cụ để lại là bài học về lòng son dạ sắt, lối sống liêm khiết, giản dị, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết. Di sản của cụ mang giá trị bền vững và ý nghĩa thời đại sâu sắc, trở thành điểm tựa tinh thần cho đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay.

Đối với thành phố Đà Nẵng, việc phát huy giá trị di sản của cụ có ý nghĩa rất quan trọng, tạo động lực nhằm thực hiện quyết tâm đến năm 2030 xây dựng Đà Nẵng thành đô thị hiện đại, giàu bản sắc, và đến năm 2045 trở thành đô thị sinh thái, thông minh, trung tâm thương mại tự do, tài chính, công nghiệp, logistics và thành phố du lịch đẳng cấp khu vực châu Á.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang đề nghị mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cán bộ, đảng viên cần gìn giữ truyền thống lịch sử, học tập bản lĩnh và đạo đức phụng sự của các thế hệ đi trước vì mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Đồng thời, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung tư liệu khắc họa rõ nét hơn giá trị di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng để củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng; các cơ quan báo chí, truyền thông cần đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng và đổi mới phương thức thể hiện trên môi trường số để lan tỏa hình ảnh cụ Huỳnh Thúc Kháng tới thế hệ trẻ.

Nhân dịp này, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng tổ chức Lễ công bố phát hành bộ tem bưu chính “Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876 - 2026)”./.

Đỗ Công Tiến