Từ quyết sách đúng đến hành động hiệu quả: Đảng bộ thành phố Huế kiến tạo động lực phát triển mớiKỳ 2: Đổi mới phương thức lãnh đạo từ "ra quyết định" sang "tổ chức thực hiện"

Phân quyền để cơ sở chủ động, giao quyền phải rõ trách nhiệm

Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu mới đối với phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện của Đảng bộ thành phố Huế.

Khi thẩm quyền và nhiệm vụ được phân định, phân cấp mạnh hơn cho cơ sở, yêu cầu không chỉ dừng ở việc giao nhiệm vụ, mà phải đồng thời bảo đảm năng lực thực thi, nguồn lực và trách nhiệm của cấp được giao quyền.

Đây cũng là yêu cầu gắn phân cấp, phân quyền với nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng và năng lực quản lý, điều hành của chính quyền ở cơ sở.

Với Đảng bộ thành phố Huế, việc vận hành mô hình mới không chỉ là yêu cầu về tổ chức bộ máy mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo.

Khi thẩm quyền được phân định rõ hơn, mỗi cấp phải phát huy tính chủ động, chịu trách nhiệm trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

Cùng với đó, cấp ủy phải sâu sát cơ sở, nắm chắc tình hình, kịp thời định hướng và tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất nhưng không làm thay, không bao biện công việc của cấp dưới.

Yêu cầu phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm được thành phố cụ thể hóa qua việc tiếp tục hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền.

Ngày 20-5-2026, Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 35/2026/QĐ-UBND về quản lý và phân cấp quản lý tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, biên chế và cán bộ, công chức thuộc thẩm quyền Ủy ban nhân dân thành phố; cùng ngày, ban hành Quyết định số 42/2026/QĐ-CTUBND quy định về phân cấp quản lý tổ chức bộ máy và cán bộ, công chức thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố, có hiệu lực từ ngày 1-6-2026.

Việc hoàn thiện các quy định này góp phần xác định rõ hơn phạm vi thẩm quyền, trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan trong tổ chức và vận hành bộ máy, tạo cơ sở nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi nhiệm vụ.

Phân cấp, phân quyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi thẩm quyền được giao đi đôi với năng lực thực thi và trách nhiệm. Cấp cơ sở được phân quyền nhưng thiếu cán bộ đáp ứng yêu cầu, thiếu cơ chế phối hợp, dữ liệu và quy trình xử lý rõ ràng thì khó phát huy đầy đủ quyền được giao.

Ngược lại, khi thẩm quyền, trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế kiểm soát được xác lập đồng bộ, cơ sở sẽ chủ động hơn trong giải quyết công việc, sát với yêu cầu thực tiễn.

Vì vậy, đổi mới phương thức lãnh đạo phải gắn phân cấp, phân quyền với xây dựng đội ngũ, hoàn thiện cơ chế phối hợp và tăng cường kiểm tra, giám sát.

Trong quá trình vận hành mô hình mới, Ban Thường vụ Thành ủy Huế phân công các đồng chí trong Ban Thường vụ và Thành ủy theo dõi, phụ trách, nắm tình hình tại các xã, phường; đồng thời tổ chức các đoàn công tác trực tiếp xuống cơ sở để hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Cách làm này cho thấy phân cấp, phân quyền luôn gắn với trách nhiệm lãnh đạo, theo dõi và kiểm tra của cấp ủy cấp trên. Cơ sở được phát huy tính chủ động trong phạm vi thẩm quyền, đồng thời vẫn bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, kịp thời hỗ trợ và định hướng trong quá trình tổ chức thực hiện.

Phân cấp, phân quyền, vì thế, phải đi đôi với giữ vững vai trò lãnh đạo của cấp ủy. Phân quyền nhằm đưa thẩm quyền và trách nhiệm đến gần hơn với nơi trực tiếp giải quyết công việc; cấp ủy tập trung vào xác định mục tiêu, định hướng, lựa chọn trọng tâm, hoàn thiện cơ chế và kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện. Sự phân định này vừa phát huy tính chủ động của cơ sở, vừa bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất trong toàn hệ thống chính trị.

Đặc điểm không gian phát triển đa dạng của thành phố Huế càng đặt ra yêu cầu phân cấp, phân quyền phù hợp. Đô thị trung tâm, vùng ven biển, đầm phá, đồng bằng, miền núi và các địa bàn có lợi thế về di sản, du lịch có những điều kiện và yêu cầu phát triển khác nhau, đòi hỏi cách thức tổ chức thực hiện linh hoạt.

Vì vậy, phân cấp không chỉ nhằm sắp xếp lại thẩm quyền, mà còn tạo điều kiện để mỗi địa phương chủ động cụ thể hóa chủ trương, lựa chọn trọng tâm và huy động nguồn lực phù hợp với thực tiễn.

Phân cấp, phân quyền chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với phân định rõ trách nhiệm, đề cao vai trò của người đứng đầu và tăng cường kiểm tra, giám sát trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đây là yêu cầu xuyên suốt trong đổi mới phương thức lãnh đạo: phân quyền phải đi đôi với xác định rõ trách nhiệm, đề cao tính chủ động của cơ sở và tăng cường kiểm tra, giám sát, qua đó bảo đảm quyền lực được thực thi đúng thẩm quyền, đúng mục tiêu và hiệu quả.

Cán bộ cơ sở - mắt xích quyết định sức sống của nghị quyết

Trong tổ chức thực hiện, chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt ở cơ sở, có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng.

Đội ngũ cán bộ không chỉ phải nắm vững chủ trương, đường lối mà còn phải có bản lĩnh, phương pháp công tác, tinh thần trách nhiệm và khả năng tổ chức thực hiện.

Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở phải được đặt trong tổng thể công tác xây dựng Đảng, gắn với đánh giá cán bộ bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ, đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu và tăng cường kiểm tra, giám sát để kịp thời chấn chỉnh những hạn chế trong thực thi.

Yêu cầu đó được Thành ủy Huế cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 08-NQ/TU, ngày 20-5-2026, về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở thành phố Huế đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.

Qua đó, công tác cán bộ được gắn chặt với yêu cầu xây dựng đội ngũ ở cơ sở có phẩm chất, năng lực, phương pháp công tác và khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo, tổ chức thực hiện của hệ thống chính trị.

Ngày 9-9-2026, Ủy ban nhân dân thành phố tiếp tục ban hành Kế hoạch số 523/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU trên cơ sở Kế hoạch số 64-KH/ĐU của Ban Thường vụ Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố.

Việc cụ thể hóa nghị quyết của Thành ủy bằng kế hoạch tổ chức thực hiện trong khối chính quyền cho thấy công tác cán bộ được gắn chặt giữa lãnh đạo của cấp ủy với trách nhiệm tổ chức thực hiện của chính quyền.

Qua đó, yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở được chuyển thành nhiệm vụ cụ thể, có tổ chức thực hiện, theo dõi và đánh giá, góp phần nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ.

Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cơ sở ngày càng cao khi nhiều nhiệm vụ, thẩm quyền được phân cấp, phân quyền và gắn trực tiếp với việc giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp.

Cán bộ cơ sở, vì thế, phải nâng cao năng lực vận dụng chủ trương, chính sách vào thực tiễn, chủ động xử lý công việc trong phạm vi thẩm quyền, phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, bảo đảm cán bộ cơ sở thực sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện tổ chức bộ máy và phương thức vận hành có nhiều thay đổi.

Yêu cầu mới đối với tổ chức thực hiện cũng đặt ra những đòi hỏi cao hơn đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ. Cán bộ cơ sở phải có bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, năng lực nắm bắt và giải quyết vấn đề từ thực tiễn, trình độ chuyên môn, khả năng phối hợp, ứng dụng công nghệ và khai thác dữ liệu; đồng thời giữ vững tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân và chịu trách nhiệm về những quyết định thuộc thẩm quyền.

Đây là những phẩm chất và năng lực cần được chú trọng trong đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng và bố trí, sử dụng cán bộ ở cơ sở.

Công tác xây dựng Đảng gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở. Chất lượng tổ chức đảng không chỉ thể hiện ở nền nếp sinh hoạt, công tác phát triển đảng viên và việc chấp hành các nguyên tắc tổ chức của Đảng, mà còn ở năng lực lãnh đạo giải quyết những vấn đề cụ thể, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương.

Đối với cán bộ, đảng viên giữ cương vị lãnh đạo, quản lý, năng lực ấy được thể hiện qua khả năng cụ thể hóa chủ trương, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và chịu trách nhiệm về kết quả.

Yêu cầu gắn trách nhiệm với kết quả được cụ thể với phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ kết quả, rõ thẩm quyền, theo đó mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ người chịu trách nhiệm, thời gian, sản phẩm và kết quả thực hiện.

Qua đó, góp phần đề cao trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và tạo cơ sở để đánh giá năng lực tổ chức thực hiện bằng kết quả cụ thể.

Việc xác định rõ trách nhiệm trong từng nhiệm vụ góp phần cụ thể hóa trách nhiệm chính trị của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên trong thực hiện nghị quyết.

Người đứng đầu chịu trách nhiệm về lĩnh vực được phân công; cán bộ, đảng viên thực hiện nhiệm vụ theo chức trách; các cơ quan, đơn vị phối hợp theo đúng thẩm quyền.

Khi trách nhiệm được phân định rõ, mối quan hệ giữa lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện được xác lập chặt chẽ hơn, góp phần đưa nghị quyết vào cuộc sống bằng hành động thống nhất và kết quả cụ thể.

Kiểm tra, giám sát để nhận diện điểm nghẽn, nâng cao năng lực lãnh đạo

Phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của cán bộ và người đứng đầu cũng đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát trong quá trình tổ chức thực hiện.

Kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện, xử lý khuyết điểm, vi phạm mà còn là phương thức để cấp ủy nắm chắc tình hình, nhận diện những điểm nghẽn, biểu hiện lệch hướng và những hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ, từ đó kịp thời chấn chỉnh, tháo gỡ và điều chỉnh phương thức lãnh đạo.

Qua kiểm tra, giám sát, những cách làm hiệu quả cũng được phát hiện, đánh giá và nhân rộng, góp phần nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện nghị quyết.

Tinh thần đó được xác định trong Quy định số 22-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát hiện nhân tố mới, bảo vệ cái đúng, bảo vệ người tốt, cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung; đồng thời chủ động phát hiện sớm để phòng ngừa, ngăn chặn và khắc phục khuyết điểm, vi phạm ngay từ khi mới manh nha.

Như vậy, kiểm tra, giám sát vừa giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, vừa góp phần tạo môi trường để cán bộ thực hiện đúng chức trách, chủ động trong phạm vi thẩm quyền và chịu trách nhiệm về nhiệm vụ được giao.

Đối với Đảng bộ thành phố Huế, yêu cầu này càng rõ trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức lại bộ máy, phân định thẩm quyền, đẩy mạnh cải cách hành chính, giải ngân đầu tư công, tháo gỡ các dự án chậm tiến độ và triển khai các chương trình phát triển theo Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XVII.

Nhiều nhiệm vụ có phạm vi liên ngành, liên địa bàn, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cấp, nhiều cơ quan, đơn vị. Trong điều kiện đó, kiểm tra, giám sát giúp cấp ủy kịp thời nhận diện những khâu còn yếu, những nhiệm vụ chậm tiến độ, những vấn đề phát sinh trong quá trình phối hợp để có biện pháp chỉ đạo, chấn chỉnh phù hợp.

Thông qua kiểm tra, giám sát, cấp ủy có thể nắm được nơi nào thực hiện tốt, nơi nào còn khó khăn, nguyên nhân nằm ở tổ chức thực hiện, cơ chế, nguồn lực hay năng lực cán bộ. Đây là cơ sở để việc lãnh đạo, chỉ đạo sát thực tiễn hơn, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện và xử lý vấn đề ngay từ cơ sở.

Kiểm tra, giám sát cũng có ý nghĩa quan trọng đối với xây dựng đội ngũ cán bộ. Khi thẩm quyền, trách nhiệm và tiêu chí đánh giá được xác định rõ, quá trình thực hiện được kiểm tra khách quan, cán bộ có thêm cơ sở để chủ động thực hiện nhiệm vụ và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Cùng với yêu cầu xử lý nghiêm những vi phạm, việc bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung theo đúng quy định góp phần tạo sự thống nhất giữa kỷ luật, kỷ cương với khuyến khích tinh thần chủ động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ.

Từ đó, kiểm tra, giám sát cần được đặt trong tổng thể công tác xây dựng Đảng và đổi mới phương thức lãnh đạo. Lãnh đạo phải gắn với kiểm tra; phân cấp, phân quyền phải gắn với kiểm soát quyền lực; giao nhiệm vụ phải gắn với đánh giá kết quả.

Chất lượng của tổ chức đảng, vì thế, không chỉ được thể hiện qua việc ban hành nghị quyết, tổ chức học tập, quán triệt hay duy trì nền nếp, mà còn được kiểm nghiệm qua năng lực lãnh đạo giải quyết những vấn đề cụ thể, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và khắc phục những hạn chế phát sinh trong thực tiễn.

Nhìn từ mối quan hệ giữa phân cấp, phân quyền, công tác cán bộ và kiểm tra, giám sát, yêu cầu đặt ra đối với Đảng bộ thành phố Huế là tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, bảo đảm mỗi nhiệm vụ có tổ chức thực hiện rõ ràng, mỗi trách nhiệm được kiểm tra, giám sát và mỗi kết quả được đánh giá thực chất.

Đây là cơ sở để phương thức lãnh đạo chuyển mạnh từ việc xác định chủ trương sang tổ chức thực hiện, từ giao nhiệm vụ sang theo dõi, kiểm tra kết quả, qua đó nâng cao hiệu lực lãnh đạo của tổ chức đảng và hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị.

Trên nền tảng đó, năng lực tổ chức thực hiện không chỉ được thể hiện ở việc đưa nghị quyết vào cuộc sống mà còn ở khả năng biến những tiềm năng, lợi thế của Huế thành nguồn lực, từ đó tạo thêm động lực cho phát triển.

Đây là bước chuyển tiếp từ yêu cầu củng cố năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện sang khơi thông và phát huy các nguồn lực phát triển của thành phố./.

Kỳ cuối: Từ năng lực lãnh đạo đến khả năng chuyển hóa nguồn lực phát triển

Từ quyết sách đúng đến hành động hiệu quả: Đảng bộ thành phố Huế kiến tạo động lực phát triển mới

Tấn Toàn