Tiên phong trong khoa học công nghệ đưa đất sét nung Quảng Ninh tiếp cận thị trường 56 quốc gia, vùng lãnh thổ

Từ đổi mới công nghệ đến chuyển đổi số

Trong ngành sản xuất vật liệu xây dựng - nơi yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, mẫu mã, tiến độ và khả năng đáp ứng đơn hàng - chuyển đổi công nghệ không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với doanh nghiệp. Với Tổ hợp Gốm Đất Việt, tư duy này được hình thành từ rất sớm và trở thành một trong những nền tảng quan trọng làm nên thương hiệu.

Ngay từ những ngày đầu, Gốm Đất Việt đã xác định khoa học - công nghệ là then chốt, là động lực cốt lõi để nâng tầm sản phẩm truyền thống. Do đó, doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ vào dây chuyền thiết bị hiện đại nhập khẩu từ các nước có nền công nghệ phát triển như: Italia, Đức, Nhật Bản…

Muốn cơ giới hóa, tự động hóa, trước hết phải đào tạo được đội ngũ nhân lực có tri thức, có tay nghề và có tinh thần đổi mới. Truyền thống thủ công là nền tảng, khoa học công nghệ là công cụ để nâng tầm, còn con người là yếu tố kết nối 2 giá trị đó.

Xác định chiến lược đào tạo con người một cách bền bỉ và kỹ lưỡng, ông Nguyễn Quang Mâu - Anh hùng Lao động, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổ hợp Gốm Đất Việt - cho cán bộ đi học nâng cao trình độ; liên kết với các trường dạy nghề mở hàng chục lớp nghiệp vụ cung cấp đủ những tay nghề giỏi cho các phân xưởng.

16 năm qua, Tổ hợp Gốm Đất Việt đã đi đúng hướng theo chủ trương của Đảng, Nhà nước, luôn coi trọng, lấy “khoa học kỹ thuật và công nghệ làm then chốt”, làm tiền đề nghiên cứu và sáng tạo, tạo bước đột phá trong hoạt động sản xuất, lập nên những thành tựu vượt bậc như: “Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ đầu tiên trong ngành gạch ngói đất sét nung Việt Nam”, “Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ sản xuất gạch cotto cao cấp nay có dây chuyền công nghệ hiện đại nhất Việt Nam”, đẩy công suất đạt 2,1 lần thiết kế.

Đột phá mang tính bước ngoặt của Gốm Đất Việt chính là công nghệ nghiền khô siêu mịn – công nghệ đầu tiên trên thế giới được ứng dụng thành công trong sản xuất gạch ngói đất sét nung từ năm 2015.

Trước đây, phương pháp nghiền ướt đùn dẻo truyền thống tiêu tốn nhiều nước, năng lượng và tạo ra lượng bụi thải lớn. Công nghệ mới tạo ra phối liệu đất sét có độ mịn và đồng đều cao (kích thước hạt siêu nhỏ dưới 0,425mm, thậm chí đạt mức micro-nano), giúp sản phẩm sau nung đạt kết cấu đặc chắc, giảm độ hút nước, tăng cường độ chịu lực, chống rêu mốc và kéo dài tuổi thọ.

Quy trình này tiết kiệm nước gần như tuyệt đối, giảm phát thải bụi và khí thải, tận thu tối đa nguyên liệu, kể cả đất đá thải rắn. Công trình nghiên cứu “Công nghệ nghiền khô siêu mịn, nâng cao mức độ tự động hóa và hiệu quả sử dụng nhiệt trong sản xuất ngói cao cấp” do Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu chủ nhiệm đã vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ - giải thưởng cao quý nhất của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực này.

Không dừng lại ở đó, Gốm Đất Việt tiếp tục hoàn thiện hệ thống sản xuất tuần hoàn. Doanh nghiệp chuyển đổi từ đốt than trực tiếp sang khí hóa than sạch, kết hợp thu hồi nhiệt thải để sấy sản phẩm, tiết kiệm tới 40% chi phí năng lượng.

Hệ thống lò nung tuynel hiện đại giúp màu sắc đồng đều, độ bền cao. Công nghệ tráng men trực tiếp trước khi nung tạo độ bền màu vĩnh cửu. Trung tâm Nghiên cứu phát triển khoa học kỹ thuật và công nghệ đổi mới sáng tạo của công ty không ngừng thí nghiệm, kiểm chứng các giải pháp mới, từ cải tiến thiết bị nghiền đến phát triển dòng sản phẩm phù hợp khí hậu Việt Nam.

“

Tổ hợp Gốm Đất Việt được Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu và các cộng sự bắt đầu xây dựng từ năm 2009, khi khảo sát vùng đất sét đỏ giàu oxit sắt với trữ lượng lớn, chất lượng tốt nhất Đông Nam Á ở Đông Triều. Từ những cánh đồng lúa bấp bênh trước đây, Tổ hợp Gốm Đất Việt được hình thành với 3 đơn vị thành viên: Công ty CP Gốm Đất Việt, Công ty CP Gạch ngói Đất Việt và Công ty CP Kinh doanh – Xuất nhập khẩu Gốm Đất Việt.

Chuyển đổi số để quản trị hiệu quả hơn

Nếu tự động hóa giúp thay đổi phương thức sản xuất thì chuyển đổi số đang mở rộng sự thay đổi ấy sang toàn bộ hoạt động quản trị doanh nghiệp. Tháng 10-2025, Tổ hợp Gốm Đất Việt bắt đầu triển khai dự án quản trị nhân sự số với giải pháp Viindoo HRM. Theo thông tin công bố, Tổ hợp có quy mô gần 800 cán bộ, công nhân viên và 3 công ty thành viên.

Việc số hóa quản trị nhân sự được xác định là bước khởi đầu trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện của doanh nghiệp. Đây là bước đi có ý nghĩa trong bối cảnh quy mô hoạt động của doanh nghiệp ngày càng lớn.

Khi dữ liệu về nhân sự, tiền lương, chấm công, năng lực và quá trình làm việc được quản lý trên nền tảng số, doanh nghiệp có điều kiện nâng cao tính minh bạch, giảm thao tác thủ công và hỗ trợ lãnh đạo đưa ra quyết định nhanh hơn.

Xa hơn, chuyển đổi số có thể được triển khai đồng bộ từ quản trị nguyên liệu, kế hoạch sản xuất, kiểm soát chất lượng, kho hàng, bán hàng, logistics đến chăm sóc khách hàng.

Khi các dữ liệu được liên thông, doanh nghiệp sẽ có khả năng theo dõi toàn bộ vòng đời của sản phẩm, từ nguyên liệu đầu vào đến khi hàng hóa được đưa tới thị trường.

Đối với một doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu, đây càng là yếu tố quan trọng. Mỗi đơn hàng quốc tế không chỉ đòi hỏi sản phẩm đạt tiêu chuẩn mà còn yêu cầu khả năng quản lý tiến độ, truy xuất thông tin, kiểm soát tồn kho, đóng gói, vận chuyển và phối hợp với đối tác.

Vì thế, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa một phần mềm vào sử dụng mà là thay đổi phương thức vận hành doanh nghiệp dựa trên dữ liệu.

Những ngày này, người lao động trong cả Tổ hợp đang hân hoan làm “bạn” với trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập cái mới, lao động sản xuất, livestream quảng bá sản phẩm, chuyển đổi số, từng bước bắt nhịp xu thế đi lên cùng đất nước.

Mở rộng thị trường từ nền tảng công nghệ

Một trong những mục tiêu lớn nhất của đổi mới công nghệ và chuyển đổi số là nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm. Những năm qua, sản phẩm Gốm Đất Việt đã có mặt rộng rãi trên thị trường trong nước và xuất khẩu tới nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ.

Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu không phải lúc nào cũng thuận lợi. Những biến động của kinh tế thế giới, địa - chính trị và sự suy giảm hoạt động xây dựng tại một số thị trường nước ngoài từng tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Tổ hợp Gốm Đất Việt cũng chịu ảnh hưởng bởi sự suy giảm sức tiêu thụ vật liệu xây dựng và những thiệt hại do COVID-19 và siêu bão số 3 gây ra. Trong hoàn cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tìm thêm khách hàng mà còn phải thay đổi phương thức tiếp cận thị trường. Đây chính là khoảng không gian mà chuyển đổi số có thể tạo ra giá trị mới.

Thay vì chỉ phụ thuộc vào hệ thống phân phối truyền thống, doanh nghiệp có thể tăng cường quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số, xây dựng cơ sở dữ liệu khách hàng, quản lý quan hệ với nhà phân phối, phân tích nhu cầu từng thị trường và sử dụng dữ liệu bán hàng để dự báo xu hướng tiêu dùng.

Với thị trường quốc tế, việc số hóa thông tin sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy cách đóng gói, hình ảnh, catalogue và hồ sơ năng lực giúp đối tác nước ngoài tiếp cận thương hiệu thuận tiện hơn.

Một hệ thống quản trị số tốt cũng giúp doanh nghiệp phản hồi nhanh hơn đối với yêu cầu của khách hàng, từ đó nâng cao trải nghiệm và khả năng giữ chân đối tác. Nói cách khác, nếu công nghệ sản xuất giúp Gốm Đất Việt tạo ra sản phẩm tốt hơn thì chuyển đổi số sẽ góp phần đưa sản phẩm ấy đi xa hơn.

Trong cuộc cạnh tranh trên thị trường vật liệu xây dựng, chất lượng là điều kiện tiên quyết nhưng chưa đủ. Doanh nghiệp còn phải xây dựng thương hiệu, khả năng nhận diện và uy tín quốc tế.

Gốm Đất Việt có lợi thế đặc biệt khi kết hợp được giá trị của nghề gốm truyền thống với công nghệ sản xuất hiện đại. Công nghệ nghiền khô siêu mịn, tự động hóa và hệ thống thiết bị hiện đại không làm mất đi giá trị truyền thống của sản phẩm đất sét nung mà ngược lại, giúp nâng những giá trị ấy lên một trình độ mới.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp hiện đại của Quảng Ninh: dựa vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.

Trong một nền kinh tế ngày càng số hóa, thương hiệu không chỉ được xây dựng bằng những nhà máy, dây chuyền hay sản phẩm hiện hữu. Thương hiệu còn được hình thành từ dữ liệu, hình ảnh, thông tin sản phẩm, khả năng tương tác với khách hàng và năng lực đáp ứng nhanh chóng trên môi trường số.

Với Gốm Đất Việt, quá trình này đang được đặt trên nền móng khá vững chắc. Từ một doanh nghiệp sản xuất gạch ngói đất sét nung, đơn vị đã phát triển thành một tổ hợp có năng lực nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ, tự động hóa và tổ chức sản xuất quy mô lớn.

Một hướng đi khác là đẩy mạnh thương mại điện tử và marketing số trong hoạt động xúc tiến xuất khẩu. Với một sản phẩm có hàm lượng công nghệ và câu chuyện thương hiệu rõ ràng như Gốm Đất Việt, môi trường số có thể trở thành “phòng trưng bày” không giới hạn về không gian và địa lý, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với kiến trúc sư, nhà thầu, nhà phân phối và khách hàng ở nhiều quốc gia.

Quan trọng hơn, chuyển đổi số phải gắn với chuyển đổi xanh. Thị trường quốc tế ngày càng quan tâm đến hiệu quả năng lượng, sử dụng nguyên liệu, phát thải và trách nhiệm môi trường.

Vì vậy, việc số hóa dữ liệu sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở đo lường, kiểm soát và từng bước tối ưu hóa các chỉ tiêu về năng lượng, nguyên liệu và môi trường.

Đó cũng là cách để sản phẩm Gốm Đất Việt không chỉ cạnh tranh bằng chất lượng truyền thống mà còn bằng những tiêu chuẩn mới của thị trường toàn cầu.

Từ công nghệ nghiền khô siêu mịn đến tự động hóa, robot và nay là số hóa quản trị, mỗi bước tiến đều góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Tổ hợp cũng đặt mục tiêu tiếp tục đầu tư khoa học - công nghệ để đến năm 2030 sản xuất các sản phẩm đất sét nung có chất lượng ngang tầm thế giới. Trong hành trình ấy, thị trường xuất khẩu chính là thước đo quan trọng.

Nhưng vươn ra thế giới không chỉ là bán được nhiều sản phẩm hơn, mà còn là xây dựng một thương hiệu Việt có năng lực cạnh tranh bằng công nghệ, chất lượng và uy tín.

Nếu công nghệ đã giúp Gốm Đất Việt tạo nên những sản phẩm có chất lượng cao, chuyển đổi số là một trong những công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp quản trị tốt hơn, tiếp cận thị trường nhanh hơn và mở rộng cánh cửa xuất khẩu.

Đó cũng là hành trình chuyển từ “sản xuất bằng công nghệ” sang “vận hành bằng dữ liệu” - một bước chuyển cần thiết để thương hiệu gốm Việt tiếp tục vươn xa.

Trên thị trường xuất khẩu từ những lô hàng đầu tiên, đến nay sản phẩm đất sét nung của Gốm Đất Việt đã có mặt tại hơn 56 quốc gia và vùng lãnh thổ trên 5 châu lục, trong đó có những thị trường khó tính như: Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông, châu Phi…

Hàng xuất khẩu có ý nghĩa chiến lược rất quan trọng là sự khẳng định chất lượng Việt Nam trên bản đồ thế giới, quảng bá văn hóa và trí tuệ Việt. Việc sở hữu giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các hiệp định thương mại tự do đã mở ra cánh cửa lớn cho doanh nghiệp.

Những nỗ lực bền bỉ đã được ghi nhận bằng hàng loạt thành tựu ấn tượng: 7 kỷ lục thế giới, 3 lần Sao Vàng Đất Việt, Giải Vàng Chất lượng Quốc gia, Top 500 doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam, nhiều giải thưởng quốc tế của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), các cuộc thi sáng tạo tại Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia, Iran…

Doanh nghiệp được công nhận là “Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ đầu tiên trong ngành đất sét nung Việt Nam”, đồng thời đạt các tiêu chí “Nhà máy xanh” và “Sản phẩm xanh”.

Tại Triển lãm quốc tế về Sáng tạo khoa học và công nghệ SIIF 2025 tại Seoul (Hàn Quốc), sản phẩm gạch Cotto – Granite tiết kiệm năng lượng của doanh nghiệp đã giành Giải Grand Prize danh giá cùng Giải đặc biệt của Viện Nghiên cứu và Sáng chế Iran.

Bước sang giai đoạn mới, Gốm Đất Việt xác định tiếp tục đẩy mạnh đột phá khoa học - công nghệ, nghiên cứu phát triển sản phẩm mới phù hợp thị hiếu và biến đổi khí hậu, nâng cấp toàn diện dây chuyền, mở rộng quy mô sản xuất theo hướng tự động hóa cao hơn.

Mục tiêu chiến lược là nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, đồng thời mở rộng sâu hơn thị trường quốc tế thông qua hội nhập khoa học - công nghệ và các triển lãm quốc tế.

Việc đẩy mạnh áp dụng khoa học - công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp chinh phục thị trường thế giới mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao vị thế vật liệu xây dựng Việt Nam trên bản đồ toàn cầu.

Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu cho biết: “doanh nghiệp luôn chú trọng khuyến khích phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật gắn với yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và giảm chi phí sản xuất. Khát vọng của chúng tôi là chất lượng sản phẩm tăng cao nhưng giá phải giảm xuống. Bởi vậy, với chúng tôi, Nghị quyết 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024, của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia ra đời đã đem đến “luồng gió mát lành” tăng niềm tin, khát vọng cho doanh nghiệp”./.

Phạm Học