Hàn Quốc trước ngưỡng cửa 2045: Kiến tạo động lực phát triển mới

Từ những thách thức mới đến tầm nhìn phát triển 2045

Ngày 12-8-2026, Chính phủ Hàn Quốc tổ chức phiên họp thứ hai của Ủy ban Chiến lược 2045, xác định 17 nhiệm vụ trọng tâm để xây dựng lộ trình phát triển quốc gia dài hạn. Khung chiến lược hoàn chỉnh dự kiến được công bố vào cuối năm 2026.

Việc thiết lập một cơ chế hoạch định riêng cho tầm nhìn đến năm 2045 cho thấy Hàn Quốc đang mở rộng tầm nhìn phát triển vượt khỏi những bài toán trước mắt, hướng tới những lựa chọn có ý nghĩa định hình năng lực quốc gia và vị thế phát triển trong nhiều thập niên tới.

Được thành lập từ tháng 5-2026, Ủy ban Chiến lược 2045 có nhiệm vụ huy động nguồn lực và tập hợp trí tuệ từ nhiều tầng lớp xã hội. Trong tổng số 17 nhiệm vụ được lựa chọn, Hàn Quốc ưu tiên nâng cao năng lực cạnh tranh AI, bảo đảm an ninh năng lượng, cải cách hệ thống lương hưu, phúc lợi và chăm sóc xã hội trong điều kiện dân số già hóa, phát huy nguồn nhân lực từ thanh niên, phụ nữ và người cao tuổi, đồng thời đổi mới các quy định pháp lý theo hướng thân thiện với công nghệ.

Đáng chú ý, Hàn Quốc xác định quá trình hoạch định chiến lược đến năm 2045 trong bối cảnh Hội đồng Nghiên cứu quốc gia về kinh tế, nhân văn và khoa học xã hội mô tả là tình trạng “đa khủng hoảng”. Chuyển đổi AI diễn ra mạnh mẽ, khủng hoảng nhân khẩu học ngày càng rõ nét, biến đổi khí hậu gia tăng sức ép, trong khi cạnh tranh về vị thế địa - chính trị ngày càng quyết liệt.

Bên cạnh đó là một nghịch lý phát triển với việc Hàn Quốc sở hữu nhiều công nghệ tiên tiến, nhưng việc chuyển hóa những thành tựu đó thành kết quả kinh tế - xã hội cụ thể vẫn còn điểm nghẽn; nền tảng đồng thuận xã hội đứng trước những thách thức mới.

Chiến lược phát triển quốc gia đến năm 2045 đang được Hàn Quốc tiếp cận như một bài toán tổng thể về năng lực quốc gia. Tại phiên họp ngày 12-8-2026, Thủ tướng Hàn Quốc Han Seong Sook nhấn mạnh đây là chiến lược của toàn dân, tập hợp trí tuệ của các tầng lớp và các thế hệ, hướng tới lựa chọn những nhiệm vụ có tính thách thức, táo bạo và hướng về tương lai.

Trong bức tranh đó, năm 2045 không chỉ là một mốc thời gian, mà còn là điểm quy chiếu để Hàn Quốc rà soát lại những nền tảng đang tạo nên sức mạnh tổng hợp quốc gia, nhận diện giới hạn của mô hình phát triển hiện tại và chuẩn bị cho một chu kỳ cạnh tranh mới.

Từ việc xác định 17 nhiệm vụ trọng tâm đến xây dựng khung chiến lược cuối cùng, Hàn Quốc đang từng bước chuyển từ tư duy ứng phó sang tư duy chuẩn bị dài hạn, trong đó năng lực đổi mới, sức chống chịu của nền kinh tế và khả năng thích ứng của xã hội được xem là những điều kiện quan trọng để giữ vững vị thế trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.

AI và bán dẫn - trụ cột của sức mạnh công nghiệp mới

Trong quá trình tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, Hàn Quốc đang đặt AI và bán dẫn vào vị trí trung tâm của chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tháng 6-2026, Chính phủ Hàn Quốc công bố 3 dự án chiến lược lớn, bao gồm bán dẫn, AI vật lý (Physical AI) và trung tâm dữ liệu AI. Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung xác định đây là “tam giác trụ cột” cho năng lực cạnh tranh của Hàn Quốc trong 20 - 30 năm tới.

Với bán dẫn, Hàn Quốc tiếp tục củng cố lợi thế đã được hình thành qua nhiều thập niên, đồng thời mở rộng năng lực ở những khâu có giá trị gia tăng cao. Chính phủ Hàn Quốc dự kiến đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế, sản xuất, đóng gói tiên tiến và đào tạo nguồn nhân lực, hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn có tính liên kết cao.

Một cụm sản xuất chip mới được định hướng xây dựng ở khu vực phía Tây Nam Hàn Quốc, cùng trung tâm đóng gói chip tiên tiến tại khu vực Chungcheong, tạo thêm dư địa phát triển cho ngành công nghiệp chiến lược này.

AI đang được Hàn Quốc thúc đẩy theo hướng gắn trực tiếp với sản xuất và các ngành công nghiệp truyền thống. Chương trình “Chuyển đổi AI” (AX) được triển khai tại các khu công nghiệp, trước hết ở Ulsan-Mipo - trung tâm lớn về hóa dầu, ô-tô và đóng tàu.

AI được đưa vào tối ưu hóa sản xuất, quản trị chuỗi cung ứng, sử dụng năng lượng và giảm chi phí, qua đó nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Cùng với AI trong sản xuất, Hàn Quốc dành ưu tiên cho AI vật lý, hướng tới ứng dụng trong robot, phương tiện tự hành và thiết bị công nghiệp. Việc Hàn Quốc đưa AI vật lý vào nhóm 3 dự án chiến lược cho thấy mục tiêu mở rộng năng lực AI từ lĩnh vực số sang những hoạt động sản xuất và dịch vụ gắn với thế giới thực.

Hạ tầng dữ liệu cũng được coi là một cấu phần quan trọng. Hàn Quốc thúc đẩy xây dựng và mở rộng các trung tâm dữ liệu AI, tăng năng lực tính toán và xử lý dữ liệu phục vụ nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa AI. Khi AI ngày càng được tích hợp vào các ngành kinh tế, năng lực hạ tầng trở thành điều kiện quan trọng để bảo đảm khả năng phát triển công nghệ trong nước.

“

Theo Cơ quan Thống kê Hàn Quốc (KOSTAT), Hàn Quốc bước vào xã hội siêu già từ năm 2025, khi số người từ 65 tuổi trở lên chiếm hơn 20% dân số. Đến năm 2042, tỷ lệ này được dự báo lên tới 36,9%, trong khi lực lượng lao động tiếp tục thu hẹp. Xu hướng này làm gia tăng sức ép đối với hệ thống lương hưu, phúc lợi và thị trường lao động.

Bên cạnh đó, Hàn Quốc đặt yêu cầu hoàn thiện thể chế để công nghệ mới có thể được triển khai nhanh hơn. Chính phủ Hàn Quốc cũng đặt mục tiêu đưa Hàn Quốc vào nhóm 3 cường quốc AI hàng đầu thế giới, chuyển mạnh từ nghiên cứu sang thương mại hóa và ứng dụng AI trên quy mô rộng.

Việc đặt AI và bán dẫn ở vị trí trung tâm cho thấy Hàn Quốc đang tìm cách làm mới nền tảng công nghiệp đã tạo nên sức mạnh kinh tế trong nhiều thập niên. Bán dẫn tiếp tục là ngành công nghiệp chiến lược, trong khi AI trở thành công cụ nâng cấp sản xuất, dịch vụ và quản trị.

Kết hợp với AI vật lý và hạ tầng dữ liệu, những ưu tiên này đang tạo thành một hệ sinh thái công nghệ mới, góp phần mở rộng dư địa tăng trưởng và củng cố năng lực cạnh tranh của Hàn Quốc trong giai đoạn tới.

Đặt con người vào trung tâm chiến lược phát triển dài hạn

Một trong những bài toán lớn đặt ra đối với Hàn Quốc trong những thập niên tới là duy trì sức bật của nền kinh tế khi cơ cấu dân số thay đổi nhanh chóng. Tỷ lệ sinh thấp và tốc độ già hóa dân số đang thu hẹp lực lượng lao động, gia tăng áp lực lên hệ thống lương hưu, phúc lợi và chăm sóc xã hội.

Trong định hướng chiến lược đến năm 2045, Hàn Quốc dành sự quan tâm đáng kể cho cải cách hệ thống xã hội và khai thác hiệu quả hơn nguồn lực con người.

Trong 17 nhiệm vụ trọng tâm, cải cách lương hưu, phúc lợi và chăm sóc xã hội được đặt cùng nhóm ưu tiên với công nghệ, năng lượng và năng lực cạnh tranh.

Đồng thời, Hàn Quốc tính tới việc huy động nguồn lực từ thanh niên, phụ nữ và người cao tuổi, qua đó mở rộng lực lượng tham gia quá trình phát triển trong điều kiện quy mô dân số trong độ tuổi lao động có xu hướng suy giảm.

Già hóa dân số tác động trực tiếp đến thị trường lao động và sức khỏe tài chính của hệ thống an sinh. Việc tăng tỷ lệ tham gia của phụ nữ, tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục làm việc phù hợp với khả năng, đồng thời nâng cao cơ hội việc làm cho thế hệ trẻ trở thành những hướng đi quan trọng để duy trì sức sản xuất của nền kinh tế.

Cải cách lương hưu và phúc lợi cũng được đặt trong tầm nhìn dài hạn. Khi tuổi thọ tăng, thời gian hưởng lương hưu kéo dài, trong khi số người đóng góp có xu hướng giảm, Hàn Quốc phải tìm kiếm một cấu trúc an sinh vừa bảo đảm đời sống người cao tuổi, vừa duy trì tính bền vững về tài chính và hạn chế gánh nặng chuyển sang các thế hệ sau.

Bên cạnh an sinh, Hàn Quốc đứng trước yêu cầu đổi mới môi trường thể chế để thích ứng với công nghệ và phương thức sản xuất mới. Những quy định chậm thay đổi có thể trở thành điểm nghẽn đối với năng suất và năng lực cạnh tranh.

Hướng tới năm 2045, sức mạnh tổng hợp quốc gia của Hàn Quốc sẽ phụ thuộc vào khả năng kết hợp nền tảng công nghiệp - công nghệ với chất lượng nguồn nhân lực và sức bền của hệ thống xã hội.

AI, bán dẫn có thể mở ra những ngành, nghề và phương thức sản xuất mới, song để chuyển hóa thành tăng trưởng bền vững, Hàn Quốc cần thị trường lao động linh hoạt, hệ thống an sinh thích ứng và môi trường thể chế theo kịp sự thay đổi.

Tựu trung, tầm nhìn đến năm 2045 đang đặt Hàn Quốc trước yêu cầu làm mới các nền tảng phát triển, từ công nghệ, công nghiệp đến con người và thể chế.

Những lựa chọn được xác lập hiện nay sẽ tạo nên dư địa tăng trưởng, sức cạnh tranh và khả năng thích ứng của quốc gia trong những thập niên tới. Thành công của chiến lược sẽ được quyết định bởi năng lực hiện thực hóa tầm nhìn thành những chuyển biến cụ thể trong nền kinh tế và đời sống xã hội./.

Kim Oanh