Cấu trúc an ninh khu vực mới
Ở đây manh nha sự ra đời của một cấu trúc hay trật tự an ninh khu vực mới. Trong trật tự này, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đóng vai trò đặc biệt.
Ngày 14-8-2026, Saudi Arabia và 13 quốc gia khác - trong đó có Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Jordan, Qatar, Bahrain, Kuwait, Djibouti, Somalia, Sudan và Yemen - đã xác nhận tham gia một liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia với mục tiêu bảo đảm tự do hàng hải ở Biển Đỏ, eo biển Bab al-Mandab và Vịnh Aden.
Các thành viên của liên minh nêu nguyên nhân trực tiếp là mối đe dọa ngày càng gia tăng đối với hoạt động hàng hải quốc tế từ lực lượng Houthi ở Yemen tại vùng Biển Đỏ - một trong những tuyến huyết mạch hàng hải quan trọng nhất của kinh tế thế giới.
Họ cho biết, mục đích của liên minh an ninh này là bảo vệ tàu thương mại, bảo đảm tự do hàng hải, tuần tra chung, trao đổi thông tin, trinh sát và tiến hành các hoạt động phối hợp.
Nhưng ở phía sau còn có tham vọng của các thành viên về cùng nhau tăng cường tự chủ về bảo đảm an ninh, tức là kiến tạo cấu trúc hoặc trật tự an ninh chung cho vùng Biển Đỏ, vừa nhằm đối phó lực lượng vũ trang người Houthi ở Yemen, vừa giảm dần mức độ lệ thuộc vào vai trò bảo đảm an ninh của Mỹ hay của đối tác nào khác bên ngoài khu vực.
Ở đây manh nha sự ra đời của một cấu trúc hay trật tự an ninh khu vực mới. Trong trật tự này, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đóng vai trò đặc biệt. Saudi Arabia mạnh về kinh tế và tài chính; Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO); Pakistan được coi là sở hữu vũ khí hạt nhân.
Liên minh này không chủ ý đẩy Mỹ ra khỏi khu vực, nhưng giảm mức độ lệ thuộc vào Mỹ và phát đi thông điệp rõ ràng: các quốc gia khu vực muốn tự tổ chức các lợi ích an ninh của mình ở mức độ lớn hơn.
Hiệp ước quốc phòng được ký trước đấy giữa Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan càng củng cố tín hiệu này. Liên minh không nhằm đối phó Iran, nhưng làm suy giảm tác dụng của một đòn bẩy chiến lược quan trọng của Iran là thông qua lực lượng người Houthi gây sức ép lên Bab al-Mandab và qua đó lên các tuyến thương mại quốc tế.
Thông điệp chính trị của liên minh này rõ ràng là: vùng Biển Đỏ không còn là một không gian an ninh, mà trật tự của nó chủ yếu do các cường quốc bên ngoài bảo đảm và xu hướng hình thành cấu trúc an ninh chung độc lập với bên ngoài cho khu vực này, cũng như cho khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh được thúc đẩy.
Có lẽ, đó chính là ý nghĩa thực sự của việc thành lập liên minh này./.