Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam: Phát huy truyền thống vẻ vang, tiên phong bứt phá trong kỷ nguyên mới
Ngày 21-8-2026, tại Nhà máy Xe lửa Gia Lâm (Hà Nội) - “cái nôi” của nền công nghiệp cơ khí Việt Nam, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam đã trang trọng tổ chức Lễ kỷ niệm hướng tới 145 năm hình thành và phát triển Đường sắt Việt Nam, 80 năm Ngày truyền thống ngành Đường sắt, đồng thời đánh dấu bước chuyển mình mang tính lịch sử sang mô hình tập đoàn kinh tế nhà nước giữ vai trò nòng cốt phát triển hạ tầng giao thông quốc gia.
Tham dự buổi lễ có đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương: đồng chí chí Lại Xuân Lâm - Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Chính phủ; đồng chí Nguyễn Quang Trường - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương; đồng chí Nguyễn Thị Thu Lan - Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Bộ Tài chính; đồng chí Nguyễn Danh Huy - Thứ trưởng Bộ Xây dựng; đồng chí Hồ An Phong - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo ngành Đường sắt qua các thời kỳ; các nhân chứng lịch sử, Anh hùng Lao động, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cựu thanh niên xung phong và đại diện các gia đình nhiều thế hệ gắn bó với ngành.
Mạch nguồn lịch sử và bản anh hùng ca “giữ vững mạch máu giao thông”
Phát biểu khai mạc lễ kỷ niệm, đồng chí Đặng Sỹ Mạnh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam - nhấn mạnh: trải qua 145 năm hình thành và 80 năm Ngày truyền thống, ngành Đường sắt Việt Nam là một trong những ngành kinh tế - kỹ thuật lâu đời nhất của đất nước, gắn liền với những mốc son lịch sử chói lọi trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Trong 2 cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân, đế quốc, hàng vạn cán bộ, công nhân đường sắt và thanh niên xung phong đã biến các cung đường, nhà ga, cầu phà thành những “pháo đài thép”. Với các khẩu hiệu mang tính mệnh lệnh thiêng liêng: “Sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm”, “Gãy cầu như gãy xương, đứt đường như đứt ruột”, “Trái tim có thể ngừng đập, nhưng mạch máu giao thông không thể tắc”, 921 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh và gần 3.000 thương binh đã để lại một phần xương máu nơi chiến trường để giữ vững dòng phương tiện, vũ khí, lương thực chi viện cho tiền tuyến.
Sau ngày non sông thu về một mối, chỉ trong 14 tháng lao động khẩn trương, ngày 31-12-1976, tuyến đường sắt huyết mạch Bắc - Nam đã được khôi phục, đoàn tàu Thống Nhất lăn bánh trở thành biểu tượng của hòa bình, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.
Bước vào công cuộc đổi mới và hội nhập, Đường sắt Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc: rút ngắn thời gian chạy tàu Thống Nhất từ 72 giờ xuống còn 29 giờ, mở rộng mạng lưới liên vận quốc tế kết nối hành khách tới 23 quốc gia và hàng hóa tới 40 quốc gia trên thế giới; đồng thời luôn sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ an sinh xã hội đặc biệt trong những giai đoạn thử thách như đại dịch COVID-19.
Giá trị văn hóa độc bản: “Yêu nghề, giữ nghề và truyền nghề”
Một trong những điểm nhấn giàu ý nghĩa nhân văn được khẳng định tại buổi lễ chính là chiều sâu văn hóa và sự tiếp nối thế hệ của người đường sắt. Ngành Đường sắt tự hào là cái nôi tôi luyện nên nhiều nhà lãnh đạo cách mạng tiền bối của Đảng, các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động và nhiều văn nghệ sĩ, vận động viên tiêu biểu.
Đặc biệt, đây là ngành công nghiệp hiếm hoi hội tụ những “gia đình đường sắt” nối tiếp truyền thống qua 4 đến 5 thế hệ cùng công tác. Dịp này, Tập đoàn đã vinh danh 4 gia đình có 5 thế hệ và 15 gia đình có 4 thế hệ cống hiến trọn vẹn cho ngành; đồng thời biểu dương, khen thưởng các thế hệ con em cán bộ, công nhân viên đạt thành tích xuất sắc trong học tập, nghiên cứu khoa học - nguồn nhân lực chất lượng cao sẵn sàng làm chủ khoa học - công nghệ trong tương lai.
Cũng tại buổi lễ, các đại biểu đã xúc động đón nhận món quà lịch sử: thước phim tư liệu quý giá về Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liền với Ngày truyền thống ngành Đường sắt (21-10-1946) do một phóng viên người Pháp ghi lại, được đạo diễn trẻ Viên Hồng Quang sưu tầm và trao tặng.
Chuyển đổi mô hình Tập đoàn: Đón đầu vận hội phát triển hạ tầng hiện đại
Nhằm hiện thực hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, ngày 27-3-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 498/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035 theo mô hình Tập đoàn.
Chính thức từ ngày 11-8-2026, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam được thành lập, đánh dấu bước ngoặt chiến lược từ mô hình quản lý vận hành truyền thống sang mô hình tập đoàn kinh tế giữ vai trò dẫn dắt, nòng cốt phát triển công nghiệp đường sắt, tiếp nhận và làm chủ công nghệ xây dựng, vận hành các dự án đường sắt quốc gia trọng điểm, đặc biệt là tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam.
Phát biểu chỉ đạo và định hướng phát triển, lãnh đạo Tập đoàn khẳng định: việc chuyển đổi mô hình không đơn thuần là thay đổi danh xưng, mà là yêu cầu nâng tầm năng lực quản trị, mở rộng không gian phát triển và nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.
Với hành trang 145 năm truyền thống vẻ vang, cùng sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và sự đồng hành của các ban, bộ, ngành Trung ương, toàn thể cán bộ, người lao động Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam quyết tâm phát huy tinh thần “Đoàn kết - Kỷ luật - Trách nhiệm - Khát vọng đổi mới”, cùng đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển hùng cường, thịnh vượng./.