Đẩy mạnh tuyên truyền các nội dung, nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng, chỉnh đốn Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

Hội thảo góp phần làm sâu sắc những nhận thức mới, yêu cầu mới về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; đồng thời đề xuất các giải pháp đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, góp phần đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Hội thảo do các đồng chí: PGS, TS Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; PGS, TS Phạm Minh Tuấn, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Ths Ngô Minh Tuấn, Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản chủ trì.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, đồng chí Ngô Minh Tuấn nhấn mạnh, thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; củng cố niềm tin của nhân dân; tạo nền tảng chính trị vững chắc để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ; môi trường kinh tế, chính trị, xã hội biến đổi nhanh chóng; yêu cầu nâng cao năng lực quản trị quốc gia ngày càng cao, cùng với những vấn đề mới nảy sinh trong đời sống tư tưởng, xã hội và trên không gian mạng, phương thức lãnh đạo, năng lực cầm quyền và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đang đứng trước nhiều yêu cầu mới.

Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng thật sự “là đạo đức, là văn minh”, nâng tầm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu trên 10 nhóm nội dung công tác xây dựng Đảng.

Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh 3 giải pháp đột phá: nâng cao năng lực tự đổi mới, tự hoàn thiện để tăng cường hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; vận hành có hiệu quả tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo mô hình mới gắn với đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát quyền lực chặt chẽ, kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đồng chí Ngô Minh Tuấn nhấn mạnh nghị quyết chỉ thực sự phát huy giá trị khi được nhận thức đầy đủ, thống nhất và chuyển hóa thành hành động tự giác của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Công tác tuyên truyền chính là một trong những cầu nối quan trọng của quá trình ấy.

Vì vậy, tuyên truyền về xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ dừng lại ở phổ biến nội dung văn kiện, mà phải làm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu đúng, hiểu sâu, tạo đồng thuận về nhận thức, thống nhất trong hành động và chuyển hóa thành kết quả thực chất trong thực tiễn.

Hội thảo đã nhận được 55 tham luận của các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo, các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu và hoạt động thực tiễn.

Các tham luận tập trung phân tích tương đối toàn diện những vấn đề cốt lõi của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn mới, từ phát triển lý luận, đổi mới phương thức lãnh đạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, kiểm soát quyền lực đến đổi mới công tác tư tưởng, tuyên truyền trong kỷ nguyên số.

Phát biểu với chủ đề “Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến việc bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng”, GS, TS Trần Thị Minh Tuyết - Học viện Báo chí và Tuyên truyền - phân tích tư tưởng đổi mới là một nội dung lớn, xuyên suốt trong tư tưởng và hoạt động thực tiễn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo đó, đổi mới không phải là sự phủ định nguyên tắc hay thay đổi mục tiêu chiến lược, mà là yêu cầu tất yếu để thích ứng với sự vận động của thực tiễn, loại bỏ những gì đã cũ, không còn phù hợp, tìm ra phương thức và cách làm mới để thực hiện tốt hơn mục tiêu cách mạng.

GS, TS Trần Thị Minh Tuyết cho rằng, việc Đại hội XIV bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng thể hiện sự kế thừa và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới; đồng thời phản ánh bản lĩnh, năng lực sáng tạo, năng lực tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận của Đảng sau 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới.

Từ đó, công tác nghiên cứu, tuyên truyền cần tiếp tục làm rõ mối quan hệ giữa chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới; làm rõ các nội dung cốt lõi, nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp căn cốt để lý luận về đường lối đổi mới thực sự trở thành cơ sở định hướng cho thực tiễn.

Đặc biệt, việc tuyên truyền phải giúp đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, hiểu đúng giá trị của lý luận đổi mới, củng cố niềm tin và ý thức tham gia vào công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.

Ở góc độ tiếp cận tổng thể, PGS, TS Trần Khắc Việt - nguyên Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - tập trung phân tích tính toàn diện trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.

Theo PGS, TS Trần Khắc Việt, các nội dung về công tác xây dựng Đảng trong Văn kiện Đại hội XIV bao quát toàn diện các mặt xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, cùng với kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng, công tác dân vận và đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền.

Điểm nổi bật là tất cả các nội dung này được đặt trong mục tiêu tổng quát xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng thật sự “là đạo đức, là văn minh”, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng.

Tính toàn diện còn thể hiện ở yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn không chỉ đối với bản thân Đảng mà đối với cả hệ thống chính trị, gắn xây dựng Đảng với xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đổi mới hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; phát huy quyền làm chủ và vai trò giám sát của nhân dân.

Một yêu cầu xuyên suốt là phải gắn công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị với nhiệm vụ phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Hiệu quả xây dựng Đảng cuối cùng phải được thể hiện bằng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng; chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; hiệu lực, hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị; mức độ phục vụ nhân dân và những kết quả cụ thể trong phát triển đất nước.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là đổi mới công tác chính trị, tư tưởng, tuyên truyền trong kỷ nguyên số. PGS, TS Ngô Đình Xây - nguyên Vụ trưởng Vụ Lý luận chính trị, Ban Tuyên giáo Trung ương - cho rằng, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, mạng xã hội xuyên biên giới và truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc môi trường tư tưởng và cách thức tiếp nhận thông tin của xã hội.

Không gian mạng ngày càng trở thành một không gian quan trọng của đời sống xã hội, đồng thời là địa bàn cạnh tranh quyết liệt về thông tin, tư tưởng, nhận thức và giá trị.

Từ thực tế đó, công tác tư tưởng cần chuyển từ phương thức tuyên truyền chủ yếu một chiều sang đối thoại, tương tác đa chiều; từ phản ứng trước vấn đề sang chủ động dự báo, định hướng và dẫn dắt; từ truyền thông theo từng chiến dịch sang truyền thông thường xuyên, liên tục và dựa trên dữ liệu.

PGS, TS Ngô Đình Xây đề xuất công tác tư tưởng trong kỷ nguyên số cần bảo đảm sự thống nhất của 3 yêu cầu: tính hiện đại, tính chiến đấu và tính thực tiễn.

Tính hiện đại đòi hỏi ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu; tính chiến đấu thể hiện ở năng lực chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc; tính thực tiễn yêu cầu nội dung tuyên truyền phải xuất phát từ những vấn đề mà cán bộ, đảng viên và nhân dân thực sự quan tâm, lấy hiệu quả xã hội và mức độ đồng thuận làm tiêu chí đánh giá.

Một vấn đề quan trọng được đặt ra là xây dựng “sức đề kháng” trước thông tin sai lệch trong xã hội số. Điều đó đòi hỏi không chỉ tăng cường cung cấp thông tin chính thống mà còn nâng cao năng lực tiếp nhận, kiểm chứng, phân tích thông tin; xây dựng tư duy phản biện, kỹ năng số và trách nhiệm của mỗi người dân khi tham gia môi trường mạng.

Liên quan trực tiếp tới yêu cầu chuyển đổi số trong hệ thống chính trị, PGS, TS Nguyễn Chí Hiếu - Học viện Báo chí và Tuyên truyền - cho rằng, chuyển đổi số quốc gia và phát triển chính quyền số đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng ngày càng khoa học, hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu.

Chuyển đổi số không làm thay đổi bản chất và vai trò lãnh đạo của Đảng, nhưng đặt ra yêu cầu phải hiện đại hóa cách thức thực hiện vai trò lãnh đạo trong điều kiện mới.

Theo PGS, TS Nguyễn Chí Hiếu, đổi mới phương thức lãnh đạo cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng hoạch định chủ trương, nghị quyết trên cơ sở dữ liệu, bằng chứng khoa học và năng lực dự báo; phát triển chính quyền số; đổi mới kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực trên nền tảng số; mở rộng khả năng tương tác, đối thoại với nhân dân; xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy số, năng lực phân tích dữ liệu và quản trị sự thay đổi.

Đáng chú ý, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo cần được nhìn nhận là những công cụ hỗ trợ nâng cao chất lượng quyết sách, chứ không thể thay thế bản lĩnh chính trị, tư duy chiến lược và vai trò lãnh đạo của con người.

Vì vậy, chuyển đổi số trong công tác Đảng phải đồng thời gắn với hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu và tăng cường kiểm soát quyền lực.

Thảo luận về kiểm soát quyền lực gắn với phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, PGS, TS Trương Thị Hồng Hà - Phó Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu tổng hợp, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học, Ban Nội chính Trung ương - cho rằng, quyền lực nếu được trao đúng, sử dụng đúng và kiểm soát đúng sẽ trở thành nguồn lực phát triển, củng cố kỷ luật, kỷ cương và phục vụ nhân dân.

Ngược lại, quyền lực không được kiểm soát chặt chẽ có thể bị lạm dụng, tạo môi trường phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm và làm suy giảm niềm tin của nhân dân.

Theo PGS, TS Trương Thị Hồng Hà, kiểm soát quyền lực cần được thực hiện từ khâu thiết kế thể chế, tổ chức thực thi đến xây dựng văn hóa liêm chính. Trọng tâm của phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải từng bước chuyển mạnh từ xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc, gắn với cơ chế để quyền lực không thể, không dám, không muốn và không cần bị lạm dụng.

Các ý kiến tại Hội thảo cũng thống nhất cho rằng, trong điều kiện phân cấp, phân quyền mạnh hơn và tổ chức bộ máy vận hành theo mô hình mới, yêu cầu kiểm soát quyền lực càng phải được đặt ra chặt chẽ.

Kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện và xử lý sai phạm, mà phải trở thành phương thức chủ động cảnh báo, phòng ngừa rủi ro; đồng thời tạo môi trường để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung.

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Dương Trung Ý - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản - đánh giá Hội thảo đã hoàn thành tốt mục tiêu đề ra, thực sự trở thành diễn đàn trao đổi khoa học, thẳng thắn, trách nhiệm về những vấn đề trọng tâm của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội XIV.

Đồng chí Dương Trung Ý nhấn mạnh, ý nghĩa của Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc tiếp tục quán triệt, làm rõ tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, mà quan trọng hơn là góp phần nhận diện đúng những vấn đề trọng tâm, những khâu đột phá và những chuyển biến mới trong tư duy về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, từ đó cung cấp thêm cơ sở lý luận, thực tiễn và những kiến nghị có giá trị phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nghiên cứu và tuyên truyền trong thời gian tới.

Với 55 tham luận có hàm lượng lý luận và thực tiễn cao, cùng nhiều ý kiến trao đổi trực tiếp tại Hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ hoạt động thực tiễn đã làm rõ một hệ thống vấn đề tương đối toàn diện về xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn mới.

Hội thảo tập trung phân tích, làm sáng tỏ được 8 nhóm vấn đề lớn: Thứ nhất, tiếp tục khẳng định vị trí đặc biệt quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Thứ hai, kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Thứ tư, tiếp tục coi công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”. Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.

Thứ sáu, đặt nhân dân ở vị trí trung tâm của toàn bộ công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Thứ bảy, đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền trong kỷ nguyên số.

Thứ tám, coi cải cách hành chính và chuyển đổi số là một động lực quan trọng để đổi mới phương thức hoạt động và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền.

Trên cơ sở những vấn đề được phân tích tại Hội thảo, đồng chí Dương Trung Ý khái quát 6 chuyển biến đáng chú ý trong tư duy về xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội XIV.

Một là, chuyển từ chủ yếu tập trung xây dựng tổ chức đảng sang xây dựng, chỉnh đốn đồng bộ Đảng và cả hệ thống chính trị, bao gồm Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

Hai là, từ nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của Đảng sang đồng thời đặt yêu cầu ngày càng cao về hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền, bảo đảm sự lãnh đạo vừa đúng định hướng, vừa khoa học, hiệu quả và phù hợp với điều kiện mới.

Ba là, từ tư duy chủ yếu sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy sang yêu cầu vận hành đồng bộ mô hình tổ chức mới, bảo đảm hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Bốn là, từ quản lý, đánh giá cán bộ chủ yếu thông qua quy trình, tiêu chuẩn sang kết hợp chặt chẽ với đánh giá bằng sản phẩm, hiệu quả công việc, uy tín và sự ghi nhận của nhân dân.

Năm là, từ kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm sang nhấn mạnh hơn kiểm soát quyền lực, cảnh báo, phòng ngừa và ngăn chặn sai phạm từ sớm, từ xa.

Sáu là, từ phương thức xây dựng Đảng chủ yếu theo các hình thức truyền thống sang kết hợp ngày càng chặt chẽ với chuyển đổi số, dữ liệu số và các công nghệ mới, qua đó nâng cao chất lượng nghiên cứu, tham mưu, tổ chức thực hiện, kiểm tra và tuyên truyền.

Từ những kết quả đó, đồng chí Dương Trung Ý đề nghị thời gian tới cần tiếp tục hệ thống hóa, nghiên cứu sâu những điểm mới trong 3 giải pháp đột phá và 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng Đảng được Đại hội XIV xác định; lựa chọn những vấn đề có giá trị lý luận và thực tiễn cao để tổ chức các tuyến bài, chuyên đề, chuyên trang, gắn nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn.

Cùng với đó, cần đổi mới mạnh mẽ phương thức truyền thông, phát triển các sản phẩm báo chí trên những nền tảng có tính tương tác cao; làm cho nội dung về xây dựng, chỉnh đốn Đảng vốn có hàm lượng lý luận và chính trị cao trở nên gần gũi, dễ tiếp cận, dễ lan tỏa hơn mà không làm giảm tính khoa học, tính chiến đấu và định hướng chính trị.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu lý luận, báo chí, tuyên truyền có bản lĩnh chính trị vững vàng, nền tảng lý luận chắc, am hiểu thực tiễn và thành thạo các phương thức truyền thông hiện đại; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan nghiên cứu, tham mưu, quản lý, đào tạo và báo chí để hình thành các sản phẩm nghiên cứu và tuyên truyền có chất lượng, đáp ứng yêu cầu mới.

Kết quả Hội thảo cần tiếp tục được khai thác, hệ thống hóa và lan tỏa, trở thành nguồn tư liệu có giá trị phục vụ công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tuyên truyền về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; qua đó góp phần nâng cao nhận thức, củng cố sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội và tạo quyết tâm chính trị đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống bằng những kết quả cụ thể, thiết thực và có sức thuyết phục./.

Thu Thanh