Phát triển điện khí LNG bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng 2 con số

Hội thảo có sự tham dự của hơn 200 đại biểu đại diện các cơ quan Trung ương, bộ, ngành, lãnh đạo Bộ Công Thương; Thành ủy, Dội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng và lãnh đạo Ủy ban nhân dân, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố: Huế, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Đồng Nai; các tập đoàn, nhà đầu tư về điện khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), cùng các chuyên gia kinh tế - năng lượng, đại diện tổ chức tài chính, ngân hàng.

Các đồng chí Nguyễn Sinh Nhật Tân, Thứ trưởng Bộ Công Thương; Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng chủ trì hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, bảo đảm an ninh năng lượng có vai trò đặc biệt quan trọng.

Nghị quyết số 70-NQ/TW, ngày 20-8-2025, của Bộ Chính trị, “Về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” xác định năng lượng phải đi trước một bước, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân. Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, tiền đề quan trọng để phát triển đất nước và là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia.

Đối với LNG, Nghị quyết số 70-NQ/TW xác định mục tiêu đến năm 2030 phát triển đầy đủ năng lực nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng theo nhu cầu cho các nguồn điện khí LNG và các nhu cầu khác; đồng thời hình thành các trung tâm năng lượng tập trung khí LNG hài hòa giữa các vùng, miền.

Nghị quyết cũng định hướng phát triển công nghiệp khí, ưu tiên đầu tư hạ tầng phục vụ nhập khẩu, dự trữ và tiêu thụ LNG, xây dựng chính sách giá khí hợp lý, hài hòa lợi ích các bên và phát triển thị trường khí.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng để thể chế hóa các chủ trương, định hướng chiến lược về năng lượng, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 328/NQ-CP, ngày 13-10-2025, “về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW”; Bộ Công Thương ban hành kế hoạch hành động và phối hợp với các bộ, ngành, địa phương rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý, cơ chế, chính sách.

Trọng tâm là hoàn thiện Luật Điện lực (sửa đổi), triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển năng lượng, trong đó có điện khí LNG.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, giai đoạn 2025 - 2035, cả nước dự kiến có 22 dự án điện khí LNG được xây dựng, đưa vào vận hành; riêng từ nay đến năm 2030 có 15 dự án với tổng công suất 22.524 MW.

Đến nay, Nhà máy điện LNG Nhơn Trạch 3 và 4 đã đi vào vận hành thương mại, đóng góp cho nguồn điện và tính ổn định của hệ thống điện quốc gia.

Những kết quả đạt được cho thấy LNG đang được đặt trong một vai trò đáng kể của cơ cấu nguồn điện trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, thách thức không nằm đơn thuần ở việc “có bao nhiêu MW LNG trong quy hoạch”, mà ở khả năng chuyển hóa công suất quy hoạch thành năng lực bảo đảm điện thực tế.

Từ yêu cầu thực tiễn phát triển năng lượng trong giai đoạn tới, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị các đại biểu tại Hội thảo tập trung đóng góp ý kiến vào 3 nhóm nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, đánh giá thực trạng và làm rõ hơn nữa vai trò của nguồn điện khí LNG trong bảo đảm an ninh cung cấp điện quốc gia và phục vụ tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Thứ hai, thảo luận các giải pháp tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, tài chính, thị trường điện; đồng thời nghiên cứu vấn đề kết nối hài hòa, linh hoạt giữa nguồn điện khí LNG chạy nền với việc gia tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo.

Thứ ba, đề xuất giải pháp thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng công nghệ, vận hành an toàn và tối ưu hóa chuỗi cung ứng LNG tại các địa phương, trong đó có khu vực kinh tế trọng điểm miền Trung và thành phố Đà Nẵng.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân mong muốn các tham luận, thảo luận tại hội thảo sẽ cung cấp kinh nghiệm thực tiễn, luận cứ và giải pháp giá trị, đóng góp hiệu quả cho Bộ Công Thương và các cơ quan chức năng trong quá trình hoàn thiện thể chế, chính sách năng lượng quốc gia.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới, điện không chỉ là hàng hóa thiết yếu mà còn là hạ tầng nền tảng của tăng trưởng, quyết định năng lực thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị và các ngành kinh tế mới. Vì vậy, bảo đảm đủ điện, ổn định, an toàn với chi phí hợp lý là một trong những điều kiện tiên quyết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng khẳng định điện khí LNG có thể đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn điện nhờ khả năng cung cấp công suất lớn, ổn định và linh hoạt, hỗ trợ hệ thống khi nguồn năng lượng tái tạo biến động.

Tuy nhiên, phát triển LNG cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái gồm cảng nhập khẩu, kho chứa, hạ tầng khí, nhà máy điện, hệ thống truyền tải, logistics và thị trường tiêu thụ, qua đó mở ra cơ hội hình thành các trung tâm năng lượng, công nghiệp và dịch vụ mới.

Đáng chú ý, theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Hòa Ninh giai đoạn 1, công suất 1.500 MW, được quy hoạch phát triển trong giai đoạn 2031 - 2035.

Đà Nẵng mong muốn cùng các bộ, ngành Trung ương, chuyên gia và nhà đầu tư trao đổi về khả năng đưa dự án từ nguồn dự phòng trở thành nguồn điện được ưu tiên xem xét triển khai, gắn với phát triển hạ tầng LNG tại khu vực Cảng Liên Chiểu và hệ thống truyền tải điện đồng bộ trong liên kết vùng.

Thảo luận tại hội thảo, PGS, TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - cho rằng, bài toán năng lượng của Việt Nam đang thay đổi mạnh cả về quy mô và cơ cấu. Trong đó, nhu cầu điện tăng nhanh cùng yêu cầu chuyển dịch sang các ngành công nghệ cao, tiêu thụ nhiều điện, đồng thời đòi hỏi gia tăng nguồn điện sạch.

PGS, TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh cần thay đổi cách nhìn về giá trị của công suất điện. Công suất được ghi trong quy hoạch chưa đồng nghĩa với công suất thực tế sẵn sàng phát điện khi hệ thống cần. Theo ông, giữa công suất thiết kế, công suất khả dụng, sản lượng điện và giá trị bảo đảm cho hệ thống tồn tại một khoảng cách cần được giải quyết bằng cơ chế chính sách phù hợp.

Đối với điện LNG, giá trị không chỉ nằm ở bản thân nhà máy mà ở toàn bộ chuỗi từ khai thác, hóa lỏng, vận tải, kho chứa, tái hóa khí, đường ống, nhà máy điện, lưới điện đến hợp đồng và ngoại tệ. Chỉ một mắt xích bị đứt gãy cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng.

Từ góc độ chính sách, cần chuyển từ tư duy “giải cứu dự án” sang “mua đúng năng lực hệ thống”, trong đó cần đánh giá lại các dự án LNG theo nhu cầu thực tế của hệ thống, phân vai rõ giữa cung cấp điện năng, bảo đảm công suất và cung cấp dịch vụ phụ trợ.

Đồng thời, cần nghiên cứu phát triển các trung tâm LNG dùng chung theo vùng, đa dạng hóa nguồn cung LNG và củng cố nền tảng tài chính của ngành điện.

PGS, TS Ngô Trí Long - Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam - tập trung phân tích những điểm nghẽn về tài chính và thị trường đối với điện khí LNG. Theo ông, LNG đã được đưa vào quy hoạch nhưng từ quy hoạch đến một dự án thực sự huy động được vốn, vận hành hiệu quả và phát điện với giá hợp lý vẫn còn khoảng cách lớn. Vì vậy, cần đồng thời tháo gỡ 2 “khóa”: vốn và thị trường.

Theo PGS, TS Ngô Trí Long, các dự án LNG cần nguồn vốn rất lớn, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi giá điện, sản lượng, tỷ giá và cơ chế phân bổ rủi ro còn là những yếu tố cần được làm rõ.

Ở phía thị trường, biến động giá LNG nhập khẩu, phương thức mua LNG, cách tính giá điện, cơ chế huy động nhà máy và khả năng tiếp cận công bằng đối với kho cảng, đường ống cũng là những vấn đề cần được hoàn thiện.

Chuyên gia đề xuất hoàn thiện hợp đồng mua bán điện theo hướng đủ tin cậy để dự án có thể huy động vốn, làm rõ sản lượng, giá điện, tỷ giá, nguyên tắc huy động và trách nhiệm khi lưới điện chậm tiến độ; đồng thời có cơ chế chia sẻ rủi ro minh bạch, phù hợp giữa Nhà nước, nhà đầu tư và các chủ thể liên quan. Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa nguồn vốn, kết hợp tín dụng quốc tế, quỹ hạ tầng, PPP, trái phiếu doanh nghiệp và các nguồn vốn xanh.

Hội thảo là diễn đàn để cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp cùng trao đổi về những vấn đề thực tiễn của phát triển điện khí LNG, từ quy hoạch, cơ chế chính sách, tài chính, thị trường đến hạ tầng và tổ chức chuỗi cung ứng.

Các ý kiến tại hội thảo góp phần cung cấp thêm luận cứ cho việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, từng bước chuyển hóa công suất điện trong quy hoạch thành năng lực cung ứng điện thực tế, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững./.

Tấn Toàn