Biểu hiện sức mạnh hay khó xử chiến lược?
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran đã đặt ra nhiều câu hỏi hơn là mang lại câu trả lời. Thế "tiến thoái lưỡng nan" về chiến lược bắt đầu xuất hiện đối với ông D. Trump.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran đã đặt ra nhiều câu hỏi hơn là mang lại câu trả lời. Ông D. Trump coi đó là một bước đi chiến lược nhằm tạo không gian cho các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, điều này không được phía Iran xác nhận.
Về quân sự, Mỹ rõ ràng đã gây ra những tổn thất đáng kể cho Iran. Tuy nhiên, mục tiêu chính trị cốt lõi - buộc Iran phải thay đổi căn bản cách hành xử - cho đến nay vẫn chưa đạt được một cách rõ ràng.
Và chính tại đây, thế “tiến thoái lưỡng nan” về chiến lược bắt đầu xuất hiện đối với ông D. Trump. Nếu ông D. Trump tiếp tục các cuộc tấn công, nguy cơ leo thang và lan rộng chiến tranh sẽ gia tăng, kéo theo những hệ quả quân sự, kinh tế và chính trị khó lường đối với nước Mỹ.
Ngược lại, nếu chấm dứt chiến dịch mà chưa đạt được kết quả chính trị rõ rệt, ông D. Trump sẽ tạo ra ấn tượng rằng đã không đạt được mục tiêu.
Vì vậy, xem ra ông D. Trump chủ yếu dùng tạm dừng không phải vì đã thành công, mà chỉ để có thêm thời gian để đánh giá lại tình hình và xác định bước đi tiếp theo.
Ông D. Trump tìm mọi cách để cho thấy rằng Washington vẫn là bên kiểm soát diễn biến tình hình; trong khi đó, Iran lại đưa ra một bức tranh hoàn toàn khác và bác bỏ những tuyên bố này.
Vì thế, cuộc đối đầu không chỉ diễn ra trên thực địa mà còn là cuộc cạnh tranh nhằm giành quyền định hướng nhận thức của dư luận: ai mới là bên thực sự quyết định nhịp độ của cuộc khủng hoảng, Washington hay Tehran?
Có một điều ngày càng rõ ràng: không gian hành động của ông đang thu hẹp dần. Mỗi lựa chọn còn lại đều đi kèm với những rủi ro đáng kể. Vì thế, việc tạm dừng này giống như một giai đoạn tái định hướng chiến lược hơn là sự kết thúc của một chiến thắng.
Liệu sau này nó sẽ được nhìn nhận như một bước đi khôn ngoan, hay là biểu hiện của một thế tiến thoái lưỡng nan ngày càng sâu sắc, còn phụ thuộc vào việc ông D. Trump có đạt được các mục tiêu chính trị của mình hay không; cũng như việc Iran có sẵn sàng thay đổi lập trường hay không.
Nếu Iran tiếp tục giữ vững lập trường hiện nay và không để mình bị khuất phục bởi sức ép quân sự hay ngoại giao, tình thế chiến lược của D. Trump nhiều khả năng sẽ ngày càng khó khăn hơn.
Khoảng thời gian tạm dừng càng kéo dài mà không mang lại một thành quả chính trị rõ ràng, áp lực đối với ông D. Trump sẽ càng lớn: hoặc phải tái khởi động sự leo thang quân sự, hoặc phải tìm ra một lối thoát có thể được trình bày như một thành công trước công chúng.
Chính đó là thế “tiến thoái lưỡng nan” của ông D. Trump: mọi lựa chọn đều tiềm ẩn những rủi ro lớn. Vì vậy, có thể dự đoán rằng ông D. Trump sẽ tiếp tục dùng mô thức ứng xử này ngay cả khi trên thực tế, dư địa hành động của ông đang ngày càng bị thu hẹp./.