Nút thắt rất khó gỡ
Hormuz chính thức trở thành nút thắt quyết định mới trong vấn đề chiến tranh hay hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nút thắt này không chỉ rất khó gỡ, mà còn phụ thuộc vào cả Mỹ và Iran.
Thỏa thuận hòa bình tạm thời mà Mỹ và Iran ký kết ngày 17-6 được hai bên thực thi chưa đáng kể gì thì đã đổ vỡ. Chiến tranh tái bùng phát giữa hai bên.
Lần chiến tranh này khác với trước là liên quan chủ yếu và trước hết đến eo biển Hormuz, chứ không phải đến chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran. Hormuz chính thức trở thành nút thắt quyết định mới trong vấn đề chiến tranh hay hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Nút thắt này không chỉ rất khó gỡ, mà còn phải được Mỹ và Iran cùng nhau tháo gỡ trước hết nếu muốn có được giải pháp chính trị hòa bình, giúp chấm dứt cuộc chiến tranh giữa hai bên.
Nhìn vào diễn biến chiến sự và những biểu thị thái độ của Mỹ và Iran trong những ngày vừa qua có thể thấy Mỹ và Iran vừa chưa thể, vừa chưa muốn tháo gỡ nút thắt này.
Họ chưa thể tháo gỡ nút thắt ấy bởi không bên nào có đủ uy lực quân sự áp đảo để buộc bên kia phải nhượng bộ trong vấn đề eo biển Hormuz, đồng thời vẫn không thể thỏa hiệp được với nhau về một giải pháp chính trị cho vấn đề eo biển Hormuz.
Tức là cả hai đều bế tắc về giải pháp quân sự cũng như chính trị. Họ chưa muốn tháo gỡ nút thắt này vì muốn tháo gỡ được nó thì phải chấp nhận nhượng bộ với nhau, phải thiện chí cùng nhau xây dựng lòng tin; trong khi vào thời điểm hiện tại, chưa bên nào chịu sẵn sàng nhượng bộ và hai bên không có được lòng tin lẫn nhau.
Tổng thống Mỹ Donald Trump giờ phải tiếp tục bấu víu vào chiến tranh, bởi đã “đâm lao nên buộc phải theo lao” sau khi mãi mà vẫn không đạt được thỏa thuận với Iran về giải pháp chính trị giúp chấm dứt cuộc chiến tranh.
Con chủ bài duy nhất mà ông D. Trump còn có được là chiến tranh với Iran trong toan tính và cũng có thể là sự tin tưởng uy lực quân sự của Mỹ rồi đây có thể buộc Iran chịu khuất phục.
Phía Iran kiên định chơi chắc con bài eo biển Hormuz, vì vấn đề này đã trở thành điểm yếu nhất của ông D. Trump trong cuộc chiến tranh với Iran. Eo biển Hormuz càng tắc nghẽn, bất an, tác động càng tai hại tới kinh tế thế giới và kinh tế Mỹ; bộc lộ càng rõ bất lực và bế tắc của Mỹ trong giải quyết vấn đề, dù bằng quân sự hay chính trị; gây tổn hại ngày càng tăng tới thể diện và uy danh cá nhân của ông D. Trump.
Tình trạng này càng kéo dài và chiến sự càng ác liệt, ông D. Trump càng dễ bị sa lầy lâu dài vào cuộc chiến tranh mà chính ông đã phát động chống Iran, nguy cơ bị tình thế xô đẩy chứ không làm chủ được tình thế ngày càng thêm thực tế.
Nút thắt này rất khó gỡ còn bởi Mỹ và Iran khác biệt cơ bản về vị trí của nó trong cuộc chiến tranh hiện tại. Phía Mỹ coi vấn đề eo biển Hormuz là chuyện riêng rẽ, giải quyết trước rồi giải quyết các vấn đề khác, trong khi Iran lại coi đấy là một trong những chìa khóa, đòn bẩy và bảo đảm cho việc giải quyết những vấn đề còn lại./.