Hội nhập quốc tế phục vụ phát triển biển

Mối liên hệ tương tác

Nội hàm cụ thể của phát triển biển là phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh, bảo vệ môi trường và phục vụ con người, xã hội. Luật pháp quốc tế quy định rất rõ ràng, cụ thể những khía cạnh về chủ quyền, quyền hạn và trách nhiệm của quốc gia đối với biển.

Công cuộc phát triển biển của quốc gia, vì thế, không thể biệt lập và tách rời với thế giới bên ngoài quốc gia. Trong thế giới hiện đại ngày nay, các quốc gia, vùng lãnh thổ muốn phát triển thịnh vượng mạnh mẽ và bền vững không thể không hội nhập quốc tế.

Các quốc gia và vùng lãnh thổ có biển, đảo tự khắc hình thành mối liên hệ tương tác giữa hội nhập quốc tế trong phát triển biển và phát triển biển phục vụ hội nhập quốc tế nói chung.

Để phát triển biển thành công, quốc gia và vùng lãnh thổ cần có chính sách đúng đắn, thể chế thích hợp, nguồn lực dồi dào, trình độ kỹ thuật, công nghệ tương ứng, có đủ nhân lực và tài lực cũng như lộ trình phát triển hợp lý.

Trong định hướng hội nhập quốc tế của quốc gia, hội nhập quốc tế trên lĩnh vực phát triển biển và phát triển biển phục vụ hội nhập quốc tế được dành cho vị trí quan trọng đúng mức. Hội nhập quốc tế giúp cho có được môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại thuận lợi nhất cho công cuộc phát triển biển.

Hội nhập quốc tế giúp quốc gia có đủ khả năng thực tế, vị thế và thực lực giải quyết kịp thời, ổn thỏa mọi vấn đề đặt ra và nảy sinh trong công cuộc phát triển biển liên quan đến thế giới bên ngoài.

Đồng thời, hội nhập quốc tế đóng vai trò rất quyết định đối với quốc gia trong việc bảo toàn, phát huy những thành quả mà quốc gia đã đạt được trong công cuộc phát triển biển.

Hội nhập quốc tế giúp tranh thủ được nhiều nhất những nguồn tài lực từ thế giới bên ngoài cho quốc gia nói chung, cho công cuộc phát triển biển của quốc gia nói riêng, nhờ đó đóng góp quan trọng vào việc phát triển biển bền vững, bảo vệ chủ quyền và lãnh thổ quốc gia, cũng như nâng cao vị thế, uy tín và ảnh hưởng quốc tế của quốc gia.

Nguồn ngoại lực hữu ích

Phát triển biển đòi hỏi quốc gia phải có nguồn vốn đầu tư dồi dào, năng lực tài chính, cũng như cần đến khoa học, kỹ thuật và công nghệ rất hiện đại.

Hội nhập quốc tế giúp quốc gia giải quyết tốt những vấn đề này, giúp tranh thủ được vốn đầu tư nước ngoài và chuyển giao công nghệ hiện đại.

Các dự án như xây dựng cảng biển nước sâu, điện gió ngoài khơi, thăm dò và khai thác khoáng sản, đánh bắt và nuôi trồng hải sản xa bờ, nghiên cứu và dự báo khí tượng, thủy văn biển, cứu hộ thiên tai,... đều cần nguồn tài chính và vốn đầu tư lớn, đều sử dụng công nghệ hiện đại cao mà hội nhập quốc tế có thể đem lại được cho quốc gia.

Hội nhập quốc tế, thông qua những thỏa thuận thương mại song phương, đa phương giúp kết nối quốc gia với chuỗi cung ứng toàn cầu và tạo lợi thế cạnh tranh quốc tế cho những sản phẩm kinh tế biển của quốc gia. Việc bảo vệ môi trường sinh thái biển là việc không quốc gia riêng rẽ nào có thể làm được, mà cần đến sự hợp tác của cả thế giới.

Hội nhập quốc tế giúp quốc gia trực tiếp tham gia và đóng góp vào công cuộc bảo vệ môi trường sinh thái biển, chống biến đổi khí hậu Trái đất; thể hiện một cách thuyết phục trước thế giới rằng quốc gia là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng thế giới, gắn kết hài hòa sự phát triển của quốc gia với trách nhiệm đóng góp thiết thực vào công cuộc chung của cả thế giới về chống biến đổi khí hậu Trái đất và bảo vệ môi trường sinh thái biển.

Hội nhập quốc tế tạo điều kiện thuận lợi cho quốc gia tiếp cận và học hỏi kinh nghiệm quốc tế về phát triển biển nhằm nâng cao năng lực quản trị biển, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cần thiết cho công cuộc phát triển biển.

Những tri thức, kinh nghiệm từ bên ngoài, những mô hình phát triển biển thành công và sự hợp tác với các đối tác bên ngoài trên lĩnh vực phát triển biển trong thực chất là những nguồn ngoại lực rất hữu ích dưới nhiều hình thức khác nhau giúp quốc gia phát triển biển được thật sự mạnh mẽ, năng động, bền vững và thành công.

Xây dựng lòng tin và hợp tác

Hiệu ứng khác nữa nhưng có ý nghĩa quan trọng đặc biệt của hội nhập quốc tế trong phục vụ phát triển biển là góp phần giữ vững và không ngừng cải thiện môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển biển nói riêng và cho phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia nói chung.

Ở đây có sự tương tác hữu cơ giữa phát triển biển phục vụ bảo đảm an ninh quốc gia nói chung và trên các vùng biển nói riêng và bảo đảm an ninh quốc gia ở các vùng biển để phục vụ phát triển biển.

Hội nhập quốc tế bắc cầu nối quốc gia với thế giới, đóng góp hiệu quả vào mối tương tác này, đặc biệt trong xây dựng lòng tin và hợp tác bảo đảm an ninh biển nói chung giữa quốc gia và các đối tác bên ngoài. Thông qua hội nhập quốc tế, công cuộc phát triển biển của quốc gia được định hướng, kiến tạo trong sự hài hòa với thế giới bên ngoài.

Trong hội nhập quốc tế phục vụ phát triển biển, quốc gia thường phải giải quyết một số vấn đề đặc thù. Trước hết, đấy là vấn đề bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ, lãnh hải quốc gia và bảo đảm an ninh biển, phải xử lý quan hệ đối ngoại và các vấn đề về an toàn, an ninh hàng hải sao cho bảo đảm được những lợi ích trên.

Quốc gia phải ứng phó thỏa đáng những thách thức về suy thoái chất lượng môi trường biển và cạn kiệt nguồn tài nguyên biển, về ô nhiễm môi trường biển và những tổn hại trong hệ sinh thái biển.

Những vấn đề khác đặt ra cần phải giải quyết là đáp ứng những tiêu chí, tiêu chuẩn, yêu cầu cao của quốc tế về và liên quan đến phát triển biển, là vấn đề nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ sở hạ tầng kỹ thuật cần thiết cho phát triển biển.

Khi hội nhập quốc tế để phát triển biển, quốc gia phải vận hành tiến trình hội nhập quốc tế này đồng thời theo nhiều tuyến khác nhau. Hội nhập quốc tế ở đây bao hàm hội nhập quốc tế về thể chế và pháp lý, dựa trên luật pháp quốc gia và luật pháp quốc tế, nội luật hóa các cam kết quốc tế để luật pháp quốc gia liên quan đến phát triển biển tương thích với các điều ước quốc tế và với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Tiếp đến là hội nhập về kinh tế, khoa học và công nghệ, hội nhập quốc tế trên lĩnh vực môi trường sinh thái để phát triển biển. Phần không thể thiếu nữa là hội nhập quốc tế về an ninh và quốc phòng biển.

Đặc biệt quan trọng trên phương diện này là việc tăng cường ngoại giao quốc phòng, tăng cường năng lực thực thi pháp luật quốc gia và quốc tế trên biển. Hội nhập quốc tế như thế vừa tạo nguồn lực, động lực, lại vừa góp phần quan trọng bảo đảm cho quốc gia phát triển biển thành công./.

Trần Nhàn