Tương tác giữa báo chí số và hội nhập quốc tế

Hội nhập quốc tế bắc cầu nối quốc gia với thế giới bên ngoài, đưa quốc gia đến với thế giới và kéo thế giới đến với quốc gia. Qua đó, hội nhập quốc tế tạo nguồn lực và động lực cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia.

Báo chí số nói riêng, báo chí nói chung là một ngành kinh tế, được thúc đẩy phát triển nhờ hội nhập quốc tế của quốc gia nhưng đồng thời phục vụ đắc lực cho công cuộc hội nhập quốc tế của quốc gia.

Cho nên, bài toán đặt ra cho tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ trong thế giới hiện đại là tạo dựng sự tương tác giữa báo chí số và hội nhập quốc tế, vận hành và quản trị sự tương tác ấy sao cho có lợi nhất cho quốc gia.

Tạo tiền đề thuận lợi cho báo chí số phát triển

Hội nhập quốc tế mở ra không gian rộng lớn, tạo tiền đề thuận lợi cho báo chí số phát triển trong cả khuôn khổ phạm vi quốc gia lẫn trên bình diện toàn cầu. Quốc gia vươn được tầm ảnh hưởng đến đâu trên thế giới, báo chí số cũng mở rộng được phạm vi hiện diện và tác nghiệp tới đó.

Cùng với việc tạo cơ hội và điều kiện thuận lợi cho báo chí số phát triển, hội nhập quốc tế gây áp lực không hề nhỏ cho báo chí số. Đó là áp lực buộc báo chí số phải tự thay đổi, tự điều chỉnh và tự thích nghi với môi trường và điều kiện tác nghiệp, phát triển mới.

Nguyên do ở chỗ báo chí số phải tuân thủ các tiêu chuẩn, tiêu chí của riêng quốc gia và toàn cầu. Công nghệ không ngừng phát triển, không ngừng thêm đa dạng, hiện đại, tích hợp nhiều ứng dụng và tiện ích.

Báo chí số phải tiếp cận, ứng dụng, sử dụng các công nghệ hiện đại nhất, kỹ thuật tiên tiến nhất, trong đó đặc biệt là dữ liệu lớn (Big data) và trí tuệ nhân tạo (AI), để tiếp cận và xử lý thông tin, làm nên những sản phẩm báo chí, truyền thông đáp ứng nhu cầu của con người và xã hội, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của quốc gia.

Chỉ như thế, báo chí số mới không bị tụt hậu trong cuộc cạnh tranh với các tập đoàn truyền thông trong quốc gia cũng như trên thế giới, hay trong cạnh tranh với các nền tảng số xuyên biên giới.

Hội nhập quốc tế được tiến hành trên mọi lĩnh vực trong thế giới hiện đại. Báo chí số vừa phải, vừa cần tham gia hội nhập quốc tế. Hội nhập quốc tế làm cho quốc gia trở thành một phần của thế giới, một thành tố hữu cơ của thế giới. Báo chí số của quốc gia nhờ đó trở thành một phần của báo chí số thế giới.

Thông qua hội nhập quốc tế, báo chí số có được cơ hội tác nghiệp trên bình diện toàn cầu, báo chí số quốc gia tận lợi được từ báo chí số và truyền thông số quốc tế để phát triển, hiện đại hóa, để ngang tầm với báo chí số và truyền thông số hiện đại trên thế giới.

Nhờ hội nhập quốc tế, những người làm báo chí số trong nước có thể hợp tác với đồng nghiệp nước ngoài tạo ra những sản phẩm báo chí và truyền thông số có tầm tác động xuyên quốc gia về những chủ đề nội dung liên quan đồng thời đến nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới như an ninh mạng, bảo vệ khí hậu Trái đất, phát triển bền vững...

Đối với báo chí số, hội nhập quốc tế là cuộc chơi đưa lại nguồn lợi lớn nhưng cũng đầy thách thức. Bởi báo chí số quốc gia phải chấp nhận và thích ứng với những tiêu chuẩn, tiêu chí toàn cầu trong nhiều khía cạnh, đặc biệt về chuẩn hóa quy trình và đạo đức nghề nghiệp, về bản quyền, bảo mật thông tin, bảo vệ quyền riêng tư và quy trình kiểm chứng thông tin... Hội nhập quốc tế tác động trực tiếp tới báo chí số, buộc báo chí số phải tự thay đổi và điều chỉnh.

Thế mạnh quyết định trong mối quan hệ với hội nhập quốc tế

Nền tảng và môi trường tác nghiệp của báo chí số là công nghệ số, mạng thông tin toàn cầu Internet và không gian mạng nói chung. Nhờ đó, báo chí số phá vỡ mọi rào cản địa lý trong tác nghiệp và phát triển. Đây là thế mạnh quyết định nhất của báo chí số trong mối quan hệ tương tác với hội nhập quốc tế và trong phục vụ hội nhập quốc tế của quốc gia.

Quốc gia thực hiện hội nhập quốc tế để gây dựng và tận lợi tối đa những nguồn lực từ bên ngoài quốc gia phục vụ cho lợi ích quốc gia. Trong thế giới hiện đại, các quốc gia xác định lợi ích quốc gia trong hội nhập quốc tế là phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc gia, gây dựng và nâng cao uy tín, ảnh hưởng quốc tế.

Quốc gia cần được giới thiệu, quảng bá với thế giới bên ngoài để thế giới bên ngoài và các đối tác của quốc gia hiểu biết đầy đủ, đúng đắn về quốc gia, từ đó đến với quốc gia và hợp tác với quốc gia.

Báo chí số có năng lực thực tế nổi trội và công dụng hơn hẳn báo chí truyền thống trong việc giới thiệu, quảng bá quốc gia với thế giới bên ngoài. Báo chí số truyền tải thông tin không chỉ đa dạng mà còn theo thời gian thực, phản ánh rất kịp thời và thời sự, dễ dàng bổ sung và cập nhật thường xuyên.

Thông qua truyền thông về quốc gia và quảng bá hình ảnh quốc gia, báo chí số đóng góp rất hiệu quả vào việc xúc tiến đầu tư nước ngoài, tranh thủ và thuyết phục các nhà đầu tư nước ngoài đến với quốc gia để hợp tác đầu tư, sản xuất kinh doanh, trao đổi thương mại.

Báo chí số giúp các đối tác của quốc gia và các nhà đầu tư nước ngoài hiểu biết thấu đáo và đúng đắn về quốc gia, tin tưởng vào tương lai hợp tác với quốc gia. Mục tiêu về kinh tế đối ngoại này của hội nhập quốc tế dễ dàng đạt được hơn nhờ báo chí số.

Hội nhập quốc tế là cuộc chơi không đơn giản đối với quốc gia trên phương diện đấu tranh dư luận và bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia. Với những lợi thế nổi trội trên không gian mạng quốc tế, báo chí số là lực lượng phản bác nhanh nhất, đưa ra các chứng cứ, luận điểm mang tính chính luận ra thế giới để định hướng dư luận quốc tế hiểu đúng về các vấn đề chủ quyền, nhân quyền hay chính sách của quốc gia. Báo chí số đóng vai trò rất quan trọng trong việc khắc phục những mặt trái của hội nhập quốc tế cho quốc gia.

Đối với quốc gia, để quản trị và kiểm soát được, để vận hành và tận lợi được sự tương tác trên giữa hội nhập quốc tế và báo chí số, quốc gia phải trực diện và vượt qua không ít khó khăn, thách thức.

Đó là vấn đề bản quyền với thực chất là bảo vệ bản quyền cho các sản phẩm báo chí số của quốc gia và tuân thủ các quy định của quốc tế về bản quyền trong thế giới hiện đại. Đó là nạn tin giả và nguy cơ về xâm lăng văn hóa từ bên ngoài.

Đó là rào cản về ngôn ngữ; là hạn chế của quốc gia về nguồn lực đầu tư cho phát triển báo chí số và bảo vệ báo chí số của quốc gia khi tham gia hội nhập quốc tế./.

Trần Nhàn