Tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam - Singapore trong giai đoạn mới
Sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và hơn 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược, Việt Nam và Singapore đã chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 3-2025, mở ra giai đoạn hợp tác toàn diện, sâu rộng và bền vững hơn.
Trên nền tảng thương mại song phương tăng trưởng tích cực, Singapore tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tại Việt Nam. Triển vọng hợp tác giữa 2 nước tiếp tục mở rộng trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, kinh tế số, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thương mại song phương phục hồi, mở rộng sau đại dịch
Sau giai đoạn khó khăn năm 2020, thương mại hai chiều Việt Nam - Singapore phục hồi và tăng trưởng qua từng năm, đặc biệt bứt phá trong 2 năm 2024 - 2025. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng từ 6,7 tỷ USD năm 2020 lên 8,3 tỷ USD năm 2021, 8,5 tỷ USD năm 2022, hơn 9 tỷ USD năm 2023 và 10,5 tỷ USD năm 2024. Năm 2025, thương mại song phương đạt gần 25 tỷ USD.
Kết quả này cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của hợp tác thương mại 2 nước trong giai đoạn hậu COVID-19, gắn với việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), mở rộng các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) và nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Trong giai đoạn 2020 - 2025, Việt Nam xuất siêu sang Singapore nếu chỉ tính hàng hóa có xuất xứ thực sự từ 2 nước. Việt Nam xuất khẩu các mặt hàng như điện thoại, linh kiện điện tử, thủy sản, gạo, thủy tinh; Singapore xuất khẩu máy móc, thiết bị điện, nhiên liệu, hóa chất, hàng tái xuất từ nước thứ ba và giữ vai trò trung tâm phân phối hàng hóa Việt Nam ra thế giới.
Quan hệ thương mại song phương phản ánh sự bổ trợ giữa 2 nền kinh tế: Việt Nam là trung tâm sản xuất, trong khi Singapore là trung tâm trung chuyển, dịch vụ, kết nối vốn, công nghệ và thị trường quốc tế cho doanh nghiệp Việt Nam.
Một số lĩnh vực hợp tác nổi bật tiếp tục được mở rộng. Trong thương mại nông sản, Singapore ký thỏa thuận nhập khẩu gạo từ Việt Nam. Đây là lần đầu tiên Singapore ký với một đối tác về nhập khẩu gạo và mở rộng sang thực phẩm có nguồn gốc động vật. Singapore cũng chấp thuận cho Việt Nam xuất khẩu gia cầm đã qua xử lý nhiệt kể từ tháng 3-2025.
Trong hợp tác năng lượng tái tạo, Việt Nam và Singapore thúc đẩy hợp tác thương mại điện gió ngoài khơi giữa Liên danh Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) với Tập đoàn Sembcorp của Singapore để nghiên cứu xuất khẩu điện gió ngoài khơi từ Việt Nam sang Singapore, hướng tới kết nối lưới điện ASEAN.
Nhìn tổng thể, thương mại Việt Nam - Singapore trong giai đoạn hậu COVID-19 phục hồi và mở rộng trên nền tảng các hiệp định thương mại tự do, sự bổ trợ giữa 2 nền kinh tế và nhu cầu hợp tác mới trong năng lượng sạch, kinh tế số, nông sản, giáo dục và đào tạo nhân lực.
Đầu tư Singapore vào Việt Nam và vai trò biểu tượng của VSIP
Đầu tư của Singapore vào Việt Nam giai đoạn hậu COVID-19 tăng trưởng mạnh mẽ. Tính đến tháng 8-2025, Singapore có 4.226 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 87,6 tỷ USD, tập trung vào bất động sản, chế biến, chế tạo, năng lượng tái tạo và công nghệ số. Singapore duy trì vị trí là nhà đầu tư lớn nhất trong ASEAN và đứng thứ hai toàn cầu tại Việt Nam, sau Hàn Quốc.
Với vai trò là trung tâm tài chính, logistics và công nghệ của khu vực, Singapore kết nối vốn và công nghệ quốc tế vào Việt Nam. Việt Nam cũng đầu tư sang Singapore với 190 dự án, tổng vốn 685 triệu USD. Cùng với đó, môi trường đầu tư Việt Nam ngày càng được cải thiện thông qua cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Bảng 1: Lĩnh vực đầu tư của Singapore vào Việt Nam giai đoạn 2020 - 2025
| Lĩnh vực đầu tư | Thực trạng 2020 - 2025 | Triển vọng 2026 - 2030 |
| Bất động sản & hạ tầng | Nhiều dự án khu đô thị, khu công nghiệp VSIP; vốn lớn, ổn định. | Tiếp tục mở rộng VSIP thế hệ mới theo hướng xanh, thông minh, tích hợp dịch vụ logistics. |
| Chế biến, chế tạo | Tập trung vào điện tử, linh kiện, máy móc; đóng góp lớn vào xuất khẩu. | Dịch chuyển sang sản xuất công nghệ cao, tự động hóa, AI và robot công nghiệp. |
| Năng lượng tái tạo | Liên danh PTSC - Sembcorp nghiên cứu điện gió ngoài khơi xuất khẩu sang Singapore. | Bùng nổ đầu tư điện gió, điện Mặt trời; Việt Nam trở thành nguồn cung năng lượng sạch cho khu vực. |
| Logistics & thương mại | Singapore đóng vai trò trung tâm phân phối hàng hóa Việt Nam ra thế giới. | Đầu tư mạnh vào cảng biển, kho bãi thông minh, chuỗi cung ứng số hóa. |
| Công nghệ số & dịch vụ | Grab, Shopee, Sea Group mở rộng tại Việt Nam; fintech và thương mại điện tử phát triển. | Đẩy mạnh AI, blockchain, fintech, thương mại điện tử xuyên biên giới. |
| Nông nghiệp & thực phẩm | Ký thỏa thuận nhập khẩu gạo; mở rộng sang thực phẩm động vật và nông sản khác. | Tăng nhập khẩu trái cây, thủy sản, thực phẩm chế biến; hợp tác an ninh lương thực lâu dài. |
| Giáo dục & đào tạo | Một số chương trình hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao. | Mở rộng hợp tác đào tạo công nghệ, quản trị, đổi mới sáng tạo; xây dựng trung tâm nghiên cứu và phát triển chung. |
Nguồn: Hoàng Minh (năm 2025), “Rót 83 tỷ USD, doanh nghiệp Singapore đang đầu tư gì ở Việt Nam?”; tác giả tổng hợp từ các nguồn khác
Singapore không chỉ duy trì vai trò nhà đầu tư lớn tại Việt Nam mà còn góp phần định hình các xu hướng phát triển mới, gắn với chuyển đổi xanh và số hóa. Các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) là biểu tượng tiêu biểu của hợp tác đầu tư song phương. Năm 2025, đã có 20 VSIP tại 13 tỉnh, thành phố, tạo việc làm cho hơn 300.000 lao động. VSIP tiếp tục mở rộng, trong đó có dự án VSIP Thái Bình với vốn đầu tư hơn 212 triệu USD năm 2025.
Trong giai đoạn hậu COVID-19, các tập đoàn Singapore đầu tư mạnh vào Việt Nam gồm Sembcorp, SP Group và Makara Capital, tập trung vào năng lượng tái tạo, khu công nghiệp VSIP, bất động sản, kết cấu hạ tầng và công nghệ xanh, với tổng vốn hàng tỷ USD.
Bảng 2: Tập đoàn Singapore đầu tư lớn tại Việt Nam giai đoạn 2020 - 2025
| Tập đoàn | Lĩnh vực đầu tư chính | Quy mô hoạt động nổi bật |
| Sembcorp | Khu công nghiệp VSIP, năng lượng tái tạo, trung tâm dữ liệu xanh. | Nắm 51% vốn VSIP; phát triển 18 khu công nghiệp tại 13 tỉnh thành, tạo việc làm cho hơn 300.000 lao động; mua lại các dự án điện gió, điện Mặt trời từ Gelex (196 MW). |
| SP Group | Năng lượng bền vững, điện Mặt trời áp mái, hệ thống làm mát khu vực. | Cam kết đầu tư 750 triệu SGD (khoảng 12.000 tỷ đồng) đến 2025; mục tiêu đạt 1.000 MW năng lượng tái tạo tại Việt Nam. |
| Makara Capital | Quản lý quỹ, tài sản, công nghiệp dược - sinh học, hạ tầng, tài chính quốc tế. | Dự kiến huy động 5 - 7 tỷ USD đầu tư vào Việt Nam; xúc tiến dự án Khu công nghiệp dược - sinh học tại Thái Bình (300ha) và trung tâm tài chính quốc tế. |
Nguồn: Phuong Nhi (2026), “FDI into Vietnam surpasses 18 bln in first four months”, VnEconomy; tác giả tổng hợp từ các nguồn khác
Trong giai đoạn tới, hợp tác đầu tư Việt Nam - Singapore được dự báo tiếp tục tập trung vào năng lượng tái tạo, khu công nghiệp xanh, công nghệ số và dược - sinh học. Tại Hội nghị thúc đẩy kết nối kinh tế Việt Nam - Singapore lần thứ 19, tháng 10-2025, hai bên đưa ra 2 mục tiêu chính: thành lập Đơn vị Đầu tư Singapore (Singapore Investment Unit - SIU) tại Việt Nam nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Singapore đầu tư vào Việt Nam; đồng thời, thành lập Chương trình Trao đổi Đổi mới và Nhân tài (Innovation Talent Exchange - ITE) giữa Việt Nam và Singapore nhằm thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, năng lượng và đổi mới sáng tạo.
Triển vọng hợp tác kinh tế Việt Nam - Singapore giai đoạn 2026 - 2030
Triển vọng hợp tác kinh tế Việt Nam - Singapore giai đoạn 2026 - 2030 tiếp tục mở rộng trên nhiều lĩnh vực, với trọng tâm là các khu công nghiệp VSIP thế hệ mới, năng lượng sạch, kinh tế số, tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Một là, Singapore cam kết nâng tổng số VSIP tại Việt Nam lên 30 khu công nghiệp vào năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 30 năm dự án VSIP hiện diện tại Việt Nam (1996 - 2026). Các VSIP thế hệ mới hướng tới khu công nghiệp xanh, thông minh, bền vững, gắn với chuyển giao công nghệ cao và phát triển xanh.
Hai là, hợp tác năng lượng sạch, trong đó có xuất khẩu điện gió, là hướng triển vọng. Singapore cần nhập khẩu năng lượng tái tạo để đạt mục tiêu trung hòa carbon, mở ra cơ hội cho Việt Nam, bởi Việt Nam có tiềm năng lớn về điện gió và điện Mặt trời.
Hai bên nhất trí ký Hiệp định liên chính phủ về mua bán điện phát thải carbon thấp xuyên biên giới, tạo khung pháp lý cho dự án xuất khẩu điện gió từ Việt Nam sang Singapore. Hợp tác trao đổi tín chỉ carbon cũng góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải và phát triển bền vững.
Ba là, trong lĩnh vực tài chính, Việt Nam đề nghị Singapore hỗ trợ xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Hai nước cũng có dư địa hợp tác trong phát triển trung tâm dữ liệu quốc gia, tính toán hiệu năng cao và trí tuệ nhân tạo. Các tập đoàn Singapore như Grab, Shopee, Sea Group tiếp tục mở rộng tại Việt Nam, thúc đẩy thương mại điện tử và fintech.
Bốn là, trong hợp tác đào tạo nhân lực, Singapore cam kết hỗ trợ đào tạo cán bộ cấp chiến lược, chuyển giao công nghệ, giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh; đồng thời mở rộng Chương trình Hợp tác phát triển Singapore tới nhiều địa phương Việt Nam.
Có thể thấy, trong giai đoạn 2020 - 2025, hợp tác kinh tế Việt Nam - Singapore không chỉ phục hồi sau COVID-19 mà còn mở rộng cả về thương mại, đầu tư và các lĩnh vực mới.
Trên nền tảng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là thời kỳ 2 nước tiếp tục làm sâu sắc hợp tác trong các lĩnh vực truyền thống như thương mại, đầu tư, VSIP, đồng thời mở rộng sang năng lượng tái tạo, kinh tế số, tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Đây là cơ hội để Việt Nam tận dụng vai trò trung tâm tài chính - logistics của Singapore, đồng thời nâng cao vị trí trong chuỗi cung ứng và không gian năng lượng sạch khu vực./.