Chuyện xưa - Ngẫm nay

Số xấu, số đẹp

Dư Hồng Quảng 25/05/2026 16:01

Mỗi nước khác nhau có góc nhìn khác nhau về số xấu, số đẹp. Con số trong hệ thập phân lại khác hệ nhị phân. Kỹ thuật số hoạt động dựa trên hệ nhị phân. Nền tảng ngôn ngữ cốt lõi của máy tính chỉ sử dụng hai chữ số 0 và 1... Chỉ với 2 con số, không đẹp không xấu, kỹ thuật số đã thay đổi cả thế giới văn minh.

Với người phương Tây, số 13 thường gắn liền với điềm xui xẻo. Nguồn gốc này xuất phát từ câu chuyện tôn giáo. Trong bữa ăn cuối cùng của Chúa Jesus có 12 tông đồ cùng tham dự và Judas là người thứ 13, là kẻ phản bội khiến Chúa sau đó bị bắt và bị đóng đinh trên cây thập tự. Cho đến nay, rất nhiều tòa nhà, khách sạn ở phương Tây không có tầng 13 hoặc phòng 13.

Ở Việt Nam, 14 và 23 mới là số không may. Tục ngữ có câu “Mùng Năm, Mười Bốn, Hai Ba, đi chơi còn lỗ nữa là đi buôn”. Gần đây, do ảnh hưởng phương Tây, người Việt cũng không thích số 13. Nhiều chung cư, khách sạn ở Hà Nội không đặt tên tầng thứ 13, không có nhà số 13.

Quan niệm số nhà xấu đẹp làm lộn xộn đánh số trên thực tế. Vì kiêng 2 số liên tiếp nhau 13, 14 nên đôi khi người ta phải dùng các ký tự phụ (như 12A thay cho 13, 15A thay cho 14) hoặc bỏ qua các số 13, 14, phá vỡ nguyên tắc đánh số, gây khó khăn trong quản lý đô thị.

Là một nước phương Tây, người Mỹ cũng không thích số 13. Nhưng năm nay, kỷ niệm 250 năm lập quốc, người Mỹ tự hào nhớ về con số 13. Số 13 trên đại ấn và quốc kỳ Mỹ mang ý nghĩa lịch sử vô cùng quan trọng. Nó đại diện cho 13 thuộc địa đầu tiên ở Mỹ tuyên bố độc lập, tách khỏi Vương quốc Anh năm 1776, hình thành nên Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.

Các chi tiết thú vị về số 13 là: trên ngực chim đại bàng có một lá chắn với 13 dải sọc đỏ và trắng; trong vuốt bên trái của đại bàng nắm giữ 13 mũi tên, biểu tượng cho sức mạnh quân sự; trong vuốt bên phải là một nhành ô liu với 13 lá và 13 quả, tượng trưng cho hòa bình; phía trên đầu đại bàng là 13 ngôi sao và dòng chữ trên dải băng mà đại bàng ngậm là 13 chữ cái “E Pluribus Unum”, tiếng Latinh nghĩa là “Từ nhiều hợp thành một”. Như vậy khởi đầu với số xấu 13, Mỹ trở thành cường quốc số 1 trên thế giới.

Một số nước châu Á cho rằng số 7 là xấu vì 7 đọc là “thất” (thất bại, thất thoát, mất mát), tháng 7 là tháng cô hồn (kiêng làm việc lớn như tậu xe, cưới vợ, làm nhà). Ngược lại, người Nhật xem số 7 là số may mắn, quan trọng và mang lại hạnh phúc.

Ở Việt Nam, số 9 đọc là “cửu”, được coi là số đẹp, nhưng người Nhật đọc là “ku”, gợi liên tưởng đến từ “khổ”, mang ý nghĩa đau đớn, chịu đựng, xui xẻo. Vì thế, người Việt ở Nhật dễ dàng kiếm cho mình những biển xe có số đuôi 9. Xe bên Lào lái sang Việt Nam cũng nhiều xe mang biển số có đuôi 9.

Ở Việt Nam, biển số xe đẹp nay được bán đấu giá. Sau 9 phiên đấu giá, ngân sách nhà nước thu gần 14.000 tỷ đồng. Phiên thứ 10 diễn ra trong tháng 5-2026 với các biển xe ô tô “siêu đẹp” như 19AB - 999.99, 29AB - 999.99...

Đấu giá biển số xe không chỉ tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, công khai minh bạch trong việc cấp biển số đẹp, đáp ứng nhu cầu sở hữu biển số theo mong muốn về phong thủy, hoặc thể hiện đẳng cấp cho chủ xe. Đó là một nhu cầu trong đời thực.

Cũng như tiền lì xì, tiền mừng tuổi gọi là đồng tiền may mắn (lucky money). Giá trị đích thực của nó là làm người ta vui vẻ, hưng phấn, tin tưởng ngay những ngày đầu năm mới. Sức khỏe tinh thần tạo ra năng lượng tốt.

Ở thành phố Amagasaki, Nhật Bản, cộng đồng người Việt hoạt động khá tốt. Đi những chiếc xe biển số đẹp, nhưng Phạm Thị Thu Huyền - Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Nhật - Việt - lại đặt tên doanh nghiệp của mình là Công ty Zero.

Tôi hỏi vì sao, Huyền bảo trong cộng đồng người Việt, văn hóa Việt, mọi người thích biển xe đẹp, dễ nhớ. Còn tên giao dịch quốc tế của công ty lại khác. Có bạn hàng hay không phụ thuộc vào uy tín kinh doanh thực chất.

Số 0 tròn đầy nhưng không nhằm thể hiện kết quả viên mãn, mà là đang phấn đấu. Số 0 là lời nhắc nhau của mọi người trong doanh nghiệp: chúng ta khởi nghiệp từ không có gì, nay có cơ ngơi như thế này thật đáng quý, nhưng nếu không nỗ lực vượt bậc, thì cũng sẽ không có gì trong tương lai.

Mỗi nước khác nhau có góc nhìn khác nhau về số xấu, số đẹp. Con số trong hệ thập phân lại khác hệ nhị phân. Kỹ thuật số hoạt động dựa trên hệ nhị phân. Nền tảng ngôn ngữ cốt lõi của máy tính chỉ sử dụng hai chữ số 0 và 1.

Các số này tương ứng với trạng thái mạch có điện (1) và không có điện (0), tạo cơ sở cho việc mã hóa mọi thông tin từ chữ cái, âm thanh đến hình ảnh. Chỉ với 2 con số, không đẹp không xấu, kỹ thuật số đã thay đổi cả thế giới văn minh./.

Dư Hồng Quảng