Tuần trong 5 phút

Quốc hội khóa XVI kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt; thí điểm nhiều nội dung quan trọng trong Quy định thi hành Điều lệ Đảng

Anh Châu 13/04/2026 08:00

Quốc hội khóa XVI khai mạc kỳ họp thứ nhất, kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt; Thường trực Ban Bí thư thăm chính thức Lào và Campuchia; thí điểm nhiều nội dung quan trọng trong Quy định thi hành Điều lệ Đảng; Khởi công tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên tại Việt Nam;... là những sự kiện trong nước nổi bật tuần qua (6 - 12-4-2026).

a1.jpg
Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm tuyên thệ nhậm chức_Ảnh: ST

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI hoàn thành công tác nhân sự

Được tiến hành ngay sau cuộc bầu cử, kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI khai mạc vào sáng ngày 6-4-2026 là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, xem xét, quyết định công tác tổ chức, nhân sự; công tác lập pháp; các vấn đề về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và nhiều nội dung quan trọng khác.

Dự và phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đây là kỳ họp mở đầu nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, đồng thời kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước theo Hiến pháp và thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV, tạo nền tảng pháp lý và động lực chính sách cho giai đoạn phát triển mới.

Với tinh thần đó, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện thật tốt 4 nhiệm vụ lớn:

1- Đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển;

2- Nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả;

3- Nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; quyết định phải đúng, trúng, kịp thời, vì lợi ích lâu dài của quốc gia;

4- Tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn.

Trong các ngày từ 6-4 đến 8-4, với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành công tác nhân sự.

Quốc hội đã tiến hành bầu và phê chuẩn các chức danh lãnh đạo chủ chốt theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật. Đây là nội dung trọng tâm của Kỳ họp, có ý nghĩa quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong cả nhiệm kỳ.

Theo đó, Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Trần Thanh Mẫn - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội khóa XV - tiếp tục giữ chức Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XVI; thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031; thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Lê Minh Hưng - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương - giữ chức Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Ngay sau khi kiện toàn bộ máy, Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thực hiện chức năng lập pháp và quyết định các vấn đề quan trọng. Trong lĩnh vực lập pháp, Quốc hội đã xem xét, thảo luận nhiều dự án luật có ý nghĩa quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội và quyền, nghĩa vụ của công dân.

Nổi bật là dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), được kỳ vọng tạo cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế của Hà Nội.

Cùng với công tác lập pháp, trong tuần làm việc đầu tiên Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI cũng xem xét, cho ý kiến tại tổ về nhiều báo cáo quan trọng, trong đó có Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước…

Dự kiến, ngày 23-4, Quốc hội họp phiên bế mạc, biểu quyết thông qua Nghị quyết Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XVI.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thăm chính thức Lào và Campuchia

Sáng 9-4, đồng chí Trần Cẩm Tú - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến Thủ đô Vientiane, bắt đầu chuyến thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, theo lời mời của đồng chí Vilay Lakhamphong - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.

Đây là chuyến thăm chính thức nước ngoài đầu tiên của đồng chí Thường trực Ban Bí thư, diễn ra trong thời điểm mang nhiều ý nghĩa chính trị và văn hóa sâu sắc. Nhân dân Lào đang chuẩn bị đón Tết cổ truyền Bun Pi-may - dịp lễ hội thể hiện bản sắc văn hóa của Lào.

Chuyến thăm là biểu hiện rõ nét của lòng tin chiến lược tiếp tục được củng cố, đồng thời khẳng định chủ trương nhất quán của Việt Nam luôn ưu tiên hàng đầu phát triển bền vững, thực chất quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa 2 nước Việt Nam - Lào.

Chuyến thăm không chỉ củng cố nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống quý báu, mà còn mở ra những cơ hội mới cho sự hợp tác thực chất và hiệu quả giữa Việt Nam và Lào.

Tối cùng ngày, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Cẩm Tú và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến Sân bay quốc tế Techo, Thủ đô Phnom Penh, thăm chính thức Vương quốc Campuchia theo lời mời của đồng chí Samdech Say Chhum, Phó Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Trưởng Ban Thường trực Ban Thường vụ Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia.

a2.jpg
Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thăm và làm việc tại Campuchia_Ảnh: ST

Tại cuộc hội kiến, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú trân trọng chuyển lời thăm hỏi và chúc mừng nồng nhiệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước Việt Nam tới Chủ tịch Hun Sen nhân dịp năm mới Chol Chnam Thmey; cảm ơn sự tiếp đón trọng thị, nồng hậu, thắm tình hữu nghị mà Chủ tịch Hun Sen và phía Campuchia đã dành cho cá nhân đồng chí Thường trực Ban Bí thư và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.

Đồng chí Trần Cẩm Tú bày tỏ tin tưởng dưới sự trị vì của Quốc vương Norodom Sihamoni, sự lãnh đạo của Đảng CPP đứng đầu là Chủ tịch Hun Sen và Chính phủ do Thủ tướng Hun Manet đứng đầu, Campuchia sẽ tiếp tục đạt nhiều thành tựu to lớn và toàn diện hơn nữa trong năm 2026; thực hiện thành công các mục tiêu đề ra, đưa đất nước ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng cải thiện, vị thế của Campuchia trong khu vực và trên thế giới ngày càng được nâng cao ở khu vực và trên thế giới.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú trao đổi với lãnh đạo cấp cao Campuchia về các định hướng lớn nhằm thúc đẩy hợp tác toàn diện, trong đó nhấn mạnh việc triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được. Trọng tâm là đưa quan hệ đi vào chiều sâu, thực chất, gắn với lợi ích cụ thể của người dân.

Phê duyệt chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2030

Quyết định số 626/QĐ-TTg, ngày 6-4-2026, của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tối thiểu 10.000 lượt doanh nghiệp được đào tạo về triển khai hoạt động đầu tư và kinh doanh toàn cầu…

Theo quyết định, chương trình khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, kinh doanh ở thị trường nước ngoài đối với các ngành, lĩnh vực và thị trường mà Việt Nam có lợi thế cạnh tranh quốc tế, có giá trị gia tăng và tiềm năng lan tỏa cao; tập trung đầu tư chiến lược, mua bán và sáp nhập (M&A), xây dựng trung tâm phân phối, kho ngoại quan, khu công nghiệp, hệ thống bán buôn và bán lẻ, đại lý, văn phòng đại diện, văn phòng nghiên cứu và phát triển (R&D) và dịch vụ sau bán hàng tại thị trường nước ngoài.

Mục tiêu cụ thể của chương trình đến năm 2030, tối thiểu 10.000 lượt doanh nghiệp được đào tạo về triển khai hoạt động đầu tư và kinh doanh toàn cầu; 1.000 doanh nghiệp được tư vấn và xây dựng kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế; tối thiểu 100 doanh nghiệp được hỗ trợ chuyên sâu, toàn diện để đầu tư ra nước ngoài, trong đó 30% số doanh nghiệp đầu tư theo phương thức M&A; tối thiểu 100 doanh nghiệp được hỗ trợ chuyên sâu, toàn diện từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất đến phân phối và xây dựng thương hiệu quốc tế để tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó, tối thiểu 20 doanh nghiệp lớn trong các ngành mũi nhọn, chiến lược tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu; tối thiểu 100 doanh nghiệp được hỗ trợ chuyên sâu, toàn diện hoạt động hiệu quả trên các sàn giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới của Việt Nam và quốc tế, trong đó, tối thiểu 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD.

Nâng mức trần thu nhập được mua nhà ở xã hội lên 25 triệu đồng/tháng

Chính phủ mới đây ban hành Nghị định số 136/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, có hiệu lực thi hành từ ngày 7-4-2026.

Theo đó, trường hợp người đứng đơn là độc thân, thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận (theo bảng lương, tiền công được xác nhận) không quá 25 triệu đồng (tăng 5 triệu đồng so với quy định cũ). Với người độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên, mức thu nhập tối đa được nâng lên 35 triệu đồng/tháng (tăng 5 triệu đồng so với quy định cũ).

Đối với người đã kết hôn, tổng thu nhập bình quân hằng tháng của hai vợ chồng thực nhận không quá 50 triệu đồng (tăng 10 triệu đồng so với quy định cũ). Thời gian xác định điều kiện về thu nhập là trong 12 tháng liền kề, tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền thực hiện xác nhận.

Căn cứ điều kiện, mức thu nhập của từng khu vực trên địa bàn, chính sách ưu đãi về nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, số lượng người phụ thuộc theo quy định của pháp luật, ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyết định hệ số điều chỉnh mức thu nhập không vượt quá tỷ lệ giữa thu nhập bình quân đầu người tại địa phương so với thu nhập bình quân đầu người của cả nước.

Quyết định chính sách khuyến khích tiếp cận nhà ở xã hội đối với đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội có từ 3 người phụ thuộc trở lên trong cùng một hộ gia đình.

Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh.

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP, ngày 7-4-2026, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nghị quyết gồm 3 chương và 19 điều, nêu rõ quy định về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 bộ, ngành gồm: Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Nghị quyết nêu rõ, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh phải bảo đảm tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Tiếp tục đổi mới toàn diện, nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông; bảo đảm công khai, minh bạch, tối ưu hóa quy trình, thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính; nâng cao năng suất lao động, hiệu lực, hiệu quả quản lý, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính.

Thí điểm nhiều nội dung trong Quy định thi hành Điều lệ Đảng

Một trong những nội dung đáng chú ý trong Quy định số 20-QĐ/TW, ngày 8-4-2026, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng là thí điểm Bộ Chính trị chỉ định ban chấp hành, ban thường vụ, bí thư, phó bí thư, ủy ban kiểm tra, chủ nhiệm, phó chủ nhiệm ủy ban kiểm tra đảng ủy tại các cơ quan Đảng Trung ương; Chính phủ; Quốc hội; Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương.

Theo đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng giao Bộ Chính trị, Ban Bí thư quy định thí điểm về thành phần tập thể thường trực đảng ủy và phân cấp, ủy quyền cho tập thể thường trực đảng ủy (các cơ quan Đảng Trung ương; Chính phủ; Quốc hội; Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; đảng ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng ở bộ, ngành, cơ quan, tổ chức ở Trung ương; các cơ quan đảng cấp tỉnh; ủy ban nhân dân cấp tỉnh) thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể của cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy để thực hiện nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy cùng cấp, cấp ủy cấp trên.

Các cấp ủy trực thuộc Trung ương được thực hiện thí điểm một số mô hình tổ chức, cách làm mới trong khuôn khổ Điều lệ Đảng và phải báo cáo Bộ Chính trị đồng ý chủ trương trước khi thực hiện…

Về hệ thống tổ chức của Đảng, Quy định 20 nêu rõ hệ thống tổ chức của Đảng được lập tương ứng với hệ thống tổ chức hành chính của Nhà nước. Hệ thống tổ chức của Đảng được tổ chức theo đơn vị hành chính cấp xã (gồm xã, phường, đặc khu); cấp tỉnh, thành phố và cấp Trung ương.

“Đây là hệ thống tổ chức cơ bản của Đảng có chức năng lãnh đạo toàn diện ở mỗi cấp và của toàn Đảng", theo Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Quy định cũng nêu ra việc thí điểm tổ chức các đảng bộ xã, phường trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy là đảng bộ cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng, cấp ủy tỉnh, thành phố quyết định tổ chức đảng ở đặc khu là cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng hoặc là tổ chức cơ sở đảng sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Ban Tổ chức Trung ương; thí điểm lập đảng bộ khối doanh nghiệp ngoài nhà nước cấp cơ sở ở xã, phường, đặc khu theo quy định của Ban Bí thư và hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương; thí điểm đại hội chi bộ trực thuộc 5 năm một lần, bắt đầu thực hiện từ nhiệm kỳ chi bộ 2025 - 2030; cấp ủy cấp trên trực tiếp chỉ đạo chi bộ đã đại hội trong năm 2025 xây dựng hoặc bổ sung nhiệm vụ, kiện toàn bí thư, phó bí thư, chi ủy viên cho phù hợp…

Khởi công tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên tại Việt Nam

Lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh diễn ra vào ngày 12-4 tại khu vực xây dựng ga Hạ Long Xanh, thuộc địa bàn phường Tuần Châu (Quảng Ninh) và phường Việt Hưng (Hà Nội).

Dự án có chiều dài khoảng 120km, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435mm và điện khí hóa. Điểm đầu tại Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia xã Đông Anh, Hà Nội và điểm cuối tại khu công viên phường Tuần Châu, Quảng Ninh.

Tuyến đi qua các địa bàn Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Tổng diện tích đất sử dụng khoảng 551ha. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 147.370 tỷ đồng (hơn 5,6 tỷ USD), chưa bao gồm khoảng 10.270 tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng do ngân sách nhà nước chi trả. Vốn của nhà đầu tư khoảng 22.110 tỷ đồng, phần còn lại hơn 125.000 tỷ đồng được huy động, chiếm khoảng 85% tổng vốn.

a3.jpg
Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Lễ Khởi công dự án tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh_Ảnh: ST

Nhà đầu tư dự án là Công ty cổ phần đầu tư và phát triển đường cao tốc Vinspeed. Tuyến đường sắt này được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách trên trục Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Dự án cũng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường kết nối vùng và liên kết với mạng lưới đường sắt trong nước, quốc tế.

Tuyến cao tốc dự kiến khi hoàn thành vào năm 2028, đây sẽ là dự án đường sắt có công nghệ hiện đại và tiến độ thi công nhanh nhất từ trước đến nay, giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh từ 2 - 2,5 giờ xuống còn khoảng 23 phút, qua đó, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, phát huy lợi thế trên hành lang kinh tế khu vực, đồng thời tăng cường kết nối mạng lưới đường sắt trong nước và quốc tế./.

Anh Châu