Chiến sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá dầu vẫn đang ở mức cao, thương mại thế giới dự báo giảm sút
Cuộc chiến giữa Iran và Mỹ, Israel vẫn đang diễn ra rất căng thẳng với những diễn biến mới phức tạp, tác động mạnh đến tình hình địa - chính trị thế giới. Cùng Hồ sơ sự kiện điểm qua một số tin tức nổi bật trong tuần qua (16 - 22-3).
Tăng trưởng thương mại toàn cầu sẽ giảm xuống 1,9% trong năm nay, chiến sự tại Iran tiếp tục leo thang, theo WTO
Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ngày 19-3-2026, tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu được dự báo sẽ giảm mạnh từ mức 4,6% của năm 2025 xuống chỉ còn 1,9% trong năm nay.
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự sụt giảm này là do những tác động từ cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran. Xung đột này không chỉ làm gián đoạn nghiêm trọng hệ thống vận tải toàn cầu, mà còn đẩy giá năng lượng lên cao.
Các chuyên gia kinh tế của WTO cảnh báo rằng, nếu giá dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tiếp tục duy trì ở mức cao trong suốt năm 2026, tăng trưởng thương mại hàng hóa thậm chí có thể xuống mức 1,4%.
Bên cạnh đó, việc phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài sẽ cắt đứt 1/3 lượng phân bón nhập khẩu, đe dọa trực tiếp đến các nhà sản xuất lớn như Ấn Độ, Thái Lan, Brazil và làm gia tăng rủi ro về an ninh lương thực. Hoạt động thương mại dịch vụ cũng bị ảnh hưởng khi mức tăng trưởng dự kiến giảm từ 4,8% xuống 4,1% do những gián đoạn trong ngành hàng hải và hàng không.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) giữ nguyên lãi suất, cảnh báo về áp lực lạm phát do chiến sự tại Iran
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 19-3 đã quyết định giữ nguyên mức lãi suất ngắn hạn ở mức 0,75%, nhưng vẫn duy trì xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ. Thống đốc Kazuo Ueda cảnh báo rằng sự leo thang của giá dầu mỏ, bắt nguồn từ cuộc chiến ở Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran, có thể làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát.
Phát biểu mang tính cứng rắn của ông K. Ueda đã giúp đồng yên phục hồi lên quanh mức 159,40 yên đổi 1 USD. Cùng lúc đó, Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cũng đưa ra cảnh báo đanh thép đối với giới đầu cơ, khẳng định chính phủ sẵn sàng can thiệp nếu tỷ giá biến động quá mức.
Sự kết hợp giữa đồng yên yếu và giá dầu tăng vọt đang đè nặng lên chi phí nhập khẩu của Nhật Bản, đặc biệt khi quốc gia này phụ thuộc rất lớn vào nguồn dầu mỏ từ Trung Đông.
Các quan chức cấp cao tại BOJ quan tâm nhiều hơn đến rủi ro lạm phát tăng cao thay vì nguy cơ suy giảm tăng trưởng kinh tế do xung đột, qua đó tiếp tục duy trì kỳ vọng của thị trường về một đợt tăng lãi suất trong tương lai gần.
Israel cho biết, Nhà máy lọc dầu Haifa đã bị trúng tên lửa trong vụ tấn công của Iran
Vào ngày 19-3, chính quyền Israel cho biết một nhà máy lọc dầu tại thành phố Haifa (phía Bắc nước này) đã bị trúng tên lửa trong một cuộc tấn công của Iran. Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Eli Cohen cho biết thiệt hại là "cục bộ và không đáng kể", việc gián đoạn điện năng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.
Cuộc tấn công này nằm trong chuỗi các đòn trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái của Tehran trên khắp khu vực Trung Đông, sau khi Israel và Mỹ phát động chiến tranh nhằm vào Iran từ cuối tháng trước.
Mới đây nhất, Iran đã nhắm mục tiêu vào một số cơ sở dầu khí tại khu vực vùng Vịnh để đáp trả cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt ngoài khơi South Pars của họ vào ngày 11-3.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo sẽ "không khoan nhượng" nếu các cơ sở hạ tầng của họ tiếp tục bị nhắm tới. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng xác nhận đã phóng hỏa lực về phía Haifa và Ashdod (miền Nam Israel) như một hành động trả đũa.
Giá dầu thế giới tăng thêm 3% sau các cuộc tấn công mới của Iran nhằm vào UAE
Giá dầu thế giới đã tăng hơn 3% vào ngày 17-3, với dầu Brent đạt 103,42 USD/thùng và dầu WTI đạt 96,21 USD/thùng, trong bối cảnh những lo ngại về nguồn cung toàn cầu ngày càng gia tăng do các cuộc tấn công mới của Iran vào Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran đã bước sang tuần thứ ba.
Các cuộc tấn công liên tiếp vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của UAE, đặc biệt là vụ hỏa hoạn khiến hoạt động tải dầu tại cảng xuất khẩu quan trọng Fujairah bị đình trệ buộc UAE phải cắt giảm hơn 50% sản lượng.
Việc vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch chiếm khoảng 20% lượng giao dịch dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - đang bị gián đoạn nghiêm trọng, đẩy giá dầu thô chuẩn của Trung Đông lên mức cao kỷ lục.
Các phân tích kỹ thuật dự báo giá dầu có thể tiếp tục tăng lên mức 124 USD/thùng vào cuối tháng 3-2026. Để kìm hãm đà tăng của chi phí năng lượng, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã đề xuất các nước thành viên có thể giải phóng thêm dầu, bổ sung vào con số 400 triệu thùng đã được nhất trí rút từ kho dự trữ chiến lược trước đó.
Nvidia GTC 2026: CEO Jensen Huang dự đoán doanh thu đặt hàng cho Blackwell và Vera Rubin sẽ đạt 1 nghìn tỷ USD đến năm 2027
Tại hội nghị các nhà phát triển thường niên của Nvidia ngày 16-3, Giám đốc điều hành (CEO) Jensen Huang dự báo giá trị các đơn đặt hàng cho 2 dòng chip Blackwell và Vera Rubin sẽ đạt mốc 1.000 tỷ USD vào năm 2027, vượt xa mức ước tính 500 tỷ USD của năm ngoái.
Nhờ nhu cầu bùng nổ từ cả các công ty khởi nghiệp lẫn những tập đoàn lớn, Nvidia hiện là công ty đại chúng có giá trị nhất thế giới với mức vốn hóa khoảng 4.500 tỷ USD.
Động lực tăng trưởng khổng lồ này xuất phát từ sự chuyển dịch của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) sang các ứng dụng tác tử tự hành có khả năng tự động hoàn thành nhiệm vụ, đòi hỏi tốc độ xử lý và suy luận nhanh hơn đáng kể. Doanh thu quý này của hãng được dự báo sẽ tăng 77%, lên khoảng 78 tỷ USD.
Về mặt công nghệ phần cứng, Nvidia chuẩn bị ra mắt hệ thống Vera Rubin mang lại hiệu suất trên mỗi watt điện cao gấp 10 lần so với thế hệ Grace Blackwell tiền nhiệm, góp phần giải quyết bài toán tiêu thụ năng lượng cốt lõi của AI.
Bên cạnh đó, ông Huang cũng trình làng bộ xử lý ngôn ngữ Groq 3 LPU được thiết kế để kết hợp cùng hệ thống Rubin nhằm tăng hiệu suất xử lý lên tới 35 lần. Nvidia đồng thời hé lộ nguyên mẫu kiến trúc Kyber tích hợp 144 GPU bố trí dọc dự kiến xuất xưởng vào năm 2027 và ra mắt bộ công cụ NemoClaw giúp các doanh nghiệp dễ dàng triển khai nền tảng AI mã nguồn mở OpenClaw.
Cựu Giám đốc FBI Robert Mueller qua đời
Tối 21-3 (giờ Mỹ), ông Robert Mueller - cựu Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và là người từng dẫn đầu cuộc điều tra về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016 - đã qua đời ở tuổi 81.
Cố giám đốc FBI từng lãnh đạo cơ quan này từ năm 2001 đến 2013, nhậm chức chỉ vài ngày trước thảm họa khủng bố 11-9-2001, và được ghi nhận là người đã định hình lại FBI thành một cơ quan chống khủng bố hiện đại.
Cuộc điều tra đặc biệt do ông R. Mueller đứng đầu đã đặt chiến dịch tranh cử năm 2016 của ông Donald Trump dưới "kính hiển vi" và vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ vị tổng thống đương nhiệm.
Phản ứng trước sự ra đi của ông, ông Donald Trump đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social với lời lẽ chỉ trích nặng nề. Trái ngược với điều đó, các cựu tổng thống George W. Bush và Barack Obama, cùng với cựu Giám đốc FBI James Comey, đều bày tỏ sự tiếc thương sâu sắc, ca ngợi ông R. Mueller là một nhà lãnh đạo xuất chúng, một người cống hiến vì nước Mỹ.
Uber dự kiến đầu tư tới 1,25 tỷ USD vào nhà sản xuất xe điện Rivian trong thỏa thuận ra mắt 50.000 xe taxi tự lái
Theo thông báo được đưa ra ngày 19-3, Uber Technologies dự kiến sẽ rót tới 1,25 tỷ USD vào hãng sản xuất xe điện Rivian Automotive, nằm trong thỏa thuận triển khai tới 50.000 xe taxi không người lái (robotaxi) tại nhiều quốc gia cho đến năm 2031.
Động thái này ngay lập tức tác động lên thị trường chứng khoán, đẩy cổ phiếu Rivian tăng vọt gần 10% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa và chốt phiên tăng 3%, trong khi cổ phiếu Uber giảm nhẹ 1%.
Thỏa thuận này đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của cuộc đua phát triển xe tự hành và robotaxi – một thị trường mà nhiều công ty, bao gồm cả Uber, từng thất bại trong quá khứ nhưng hiện được giới đầu tư định giá lên tới hàng nghìn tỷ USD.
Mạng lưới robotaxi R2 dự kiến sẽ hoạt động độc quyền trên nền tảng gọi xe và giao hàng của Uber tại 25 thành phố ở Mỹ, Canada và châu Âu, khởi điểm tại San Francisco và Miami vào năm 2028.
Giám đốc điều hành Uber Dara Khosrowshahi bày tỏ niềm tin mạnh mẽ vào hướng đi của Rivian – từ thiết kế xe, nền tảng điện toán, phần mềm cho đến khả năng kiểm soát toàn diện khâu sản xuất và chuỗi cung ứng tại Mỹ.
Thương vụ này không chỉ nối tiếp thỏa thuận phần mềm trị giá 5,8 tỷ USD giữa Rivian và Volkswagen vào cuối năm 2024, mà còn cho thấy tham vọng mở rộng mảng robotaxi của Uber sau hàng loạt hợp tác gần đây với Lucid, Zoox, Stellantis và Nvidia./.